<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X50n0819"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 819 成唯识论疏抄</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 819 成唯识论疏抄</title> <author>唐 灵泰撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>16卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">50</idno>.<idno type="no">819</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">成唯识论疏抄</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01470"> <charName>CBETA CHARACTER CB01470</charName> <mapping cb:dec="984510" type="PUA">U+F05BE</mapping> <mapping type="unicode">U+44D7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>葱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/公/心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05033"> <charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName> <mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping> <mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>铁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06849"> <charName>CBETA CHARACTER CB06849</charName> <mapping cb:dec="989889" type="PUA">U+F1AC1</mapping> <mapping type="unicode">U+2DB7B</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(阜-十+止)*责]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07697"> <charName>CBETA CHARACTER CB07697</charName> <mapping cb:dec="990737" type="PUA">U+F1E11</mapping> <mapping type="unicode">U+2E785</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>延</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[这-言+(衣-〦)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15138"> <charName>CBETA CHARACTER CB15138</charName> <mapping cb:dec="998178" type="PUA">U+F3B22</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>漪</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[漪-大+(立-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15164"> <charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName> <mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping> <mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((既-无)-日+口))*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15439"> <charName>CBETA CHARACTER CB15439</charName> <mapping cb:dec="998479" type="PUA">U+F3C4F</mapping> <mapping type="unicode">U+2E9B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>雳</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[雳-秝+林]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16695"> <charName>CBETA CHARACTER CB16695</charName> <mapping cb:dec="999735" type="PUA">U+F4137</mapping> <mapping type="unicode">U+38A0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>迥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廷-壬+(同-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-17T14:29:48"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0127a" n="0127a"/> <lb ed="X" n="0127a01"/> <lb ed="X" n="0127a02"/><cb:docNumber>No. 819</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0127a03"/><lb ed="R080" n="0201a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>成唯识论疏抄卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0127a04"/> <lb ed="X" n="0127a05"/><lb ed="R080" n="0201a02"/><byline cb:type="author">北京 灵泰法师 撰</byline> <lb ed="X" n="0127a06"/><lb ed="R080" n="0201a03"/><cb:div><p xml:id="pX50p0127a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0127001" n="0127001"/>言玉井者。或云<anchor xml:id="nkr_note_add_0127a0601" n="0127a0601"/><anchor xml:id="beg0127a0601" n="0127a0601"/>已<anchor xml:id="end0127a0601"/>南地有玉井。或云天泰星名玉井。 <lb ed="X" n="0127a07"/><lb ed="R080" n="0201a04"/>然泰即有十个星。即四角大星。盛六个曑星。即四角 <lb ed="X" n="0127a08"/><lb ed="R080" n="0201a05"/>大者名玉井。又如法花经中。疏中返可为迢。返正为 <lb ed="X" n="0127a09"/><lb ed="R080" n="0201a06"/>令者。即得传书中正字以反也。此是传书中正字也。 <lb ed="X" n="0127a10"/><lb ed="R080" n="0201a07"/>忍字传书中令字也。今者即反正字。为忍字也。下第 <lb ed="X" n="0127a11"/><lb ed="R080" n="0201a08"/>一疏中有者准知。廣明五乐十利法花记。窃以者。然 <lb ed="X" n="0127a12"/><lb ed="R080" n="0201a09"/>诸文头首。详夫。窃以。盖以。若夫。夫以等。皆是发语之 <lb ed="X" n="0127a13"/><lb ed="R080" n="0201a10"/>端。端者头首也。犹如下文今造此论。即是发端。标擧 <lb ed="X" n="0127a14"/><lb ed="R080" n="0201a11"/>简持指斥发端。即是端序也。然此中即约三教对辨 <lb ed="X" n="0127a15"/><lb ed="R080" n="0201a12"/>也。六位精微者。然黄帝登山。见一神气。龟背上有五 <lb ed="X" n="0127a16"/><lb ed="R080" n="0201a13"/>爻文等。乃至遂造八卦。乾三长川六短等。然此八卦 <lb ed="X" n="0127a17"/><lb ed="R080" n="0201a14"/>皆有三画。<anchor xml:id="nkr_note_add_0127a1701" n="0127a1701"/><anchor xml:id="beg0127a1701" n="0127a1701"/>已<anchor xml:id="end0127a1701"/>後文王翻八卦以为六十四卦。即名八 <lb ed="X" n="0127a18"/><lb ed="R080" n="0201a15"/>卦。然六十四卦中。即将八卦为头。以次相望馀七卦。 <lb ed="X" n="0127a19"/><lb ed="R080" n="0201a16"/>即有八个离八个川八个即等名以纯。若单八卦。一 <lb ed="X" n="0127a20"/><lb ed="R080" n="0201a17"/>一唯有三画。若六十四卦。四中即有六画。故言六位。 <lb ed="X" n="0127a21"/><lb ed="R080" n="0201a18"/>六位者。如上乾下川䷋。即有六画。又如上次下离䷾。 <lb ed="X" n="0127a22"/><lb ed="R080" n="0201b01"/>馀者准知。皆有六画。即名六位也。然此六位诸文书 <lb ed="X" n="0127a23"/><lb ed="R080" n="0201b02"/>中极是精髓微妙。故言精微也。资象翼而筌理。资者 <lb ed="X" n="0127a24"/><lb ed="R080" n="0201b03"/>取也。如孝经云。资父以事君。资母以事父。父则兼之。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0127b" n="0127b"/> <lb ed="X" n="0127b01"/><lb ed="R080" n="0201b04"/>若事君即敬之。如事君王。唯须恭敬。君王若嗔即行 <lb ed="X" n="0127b02"/><lb ed="R080" n="0201b05"/>煞也。故唯敬也。若事母唯须爱之。如母唯怜爱男女。 <lb ed="X" n="0127b03"/><lb ed="R080" n="0201b06"/>不行煞也。若事父。即须且敬且爱。如事父也。时兼行 <lb ed="X" n="0127b04"/><lb ed="R080" n="0201b07"/>敬爱。如父且怜爱男女。嗔时且煞男女也。象者即是 <lb ed="X" n="0127b05"/><lb ed="R080" n="0201b08"/>十翼。中象下象等。然十翼中。以象为首。故今擧象。翼 <lb ed="X" n="0127b06"/><lb ed="R080" n="0201b09"/>者十翼也。辅翼于六位也。要将十翼。方解释六位也。 <lb ed="X" n="0127b07"/><lb ed="R080" n="0201b10"/>言十翼者。一上象。二下象。三上繫。四下繫。五上彖。六 <lb ed="X" n="0127b08"/><lb ed="R080" n="0201b11"/>下彖。七文言。八说卦。九杂卦。十序卦等。然六位即藉 <lb ed="X" n="0127b09"/><lb ed="R080" n="0201b12"/>十翼。方始筌得道理也。如易中说。<anchor xml:id="nkr_note_add_0127b0901" n="0127b0901"/><anchor xml:id="beg0127b0901" n="0127b0901"/>已<anchor xml:id="end0127b0901"/>上明孔子教。次 <lb ed="X" n="0127b10"/><lb ed="R080" n="0201b13"/>下明老子教。二篇玄妙者。即是老子所造。道德二篇。 <lb ed="X" n="0127b11"/><lb ed="R080" n="0201b14"/>修行名道。道成曰德。此道德且是幽玄微妙。藉蒙列 <lb ed="X" n="0127b12"/><lb ed="R080" n="0201b15"/>以探機者。藉者假藉也。蒙者蒙子。列者列子。即是百 <lb ed="X" n="0127b13"/><lb ed="R080" n="0201b16"/>家诸子。即要藉蒙子列子莊子抱朴子淮南子等百 <lb ed="X" n="0127b14"/><lb ed="R080" n="0201b17"/>家诸子。释老子道德二篇。探者以手探取也。機者要 <lb ed="X" n="0127b15"/><lb ed="R080" n="0201b18"/>也。况乎者。此况次下明<persName>佛</persName>教。如前二劣教中。若孔子 <lb ed="X" n="0127b16"/><lb ed="R080" n="0202a01"/>之教。即六位为主。即将十翼以释六位。若老子教中。 <lb ed="X" n="0127b17"/><lb ed="R080" n="0202a02"/>即将道德二篇为主。即将百家诸子以释二篇。今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0127b18"/><lb ed="R080" n="0202a03"/>教中。即<persName>佛</persName>教为主。如前六位及二篇。即菩萨造论以 <lb ed="X" n="0127b19"/><lb ed="R080" n="0202a04"/>释<persName>佛</persName>教。如前十翼百家诸子也。非有非空者。即<persName>佛</persName>教。 <lb ed="X" n="0127b20"/><lb ed="R080" n="0202a05"/>然大小乘教。皆名非有非空。今者唯取中道大乘之 <lb ed="X" n="0127b21"/><lb ed="R080" n="0202a06"/>教。非有非空。遍计名非有。依圆名非空。</p> <lb ed="X" n="0127b22"/><lb ed="R080" n="0202a07"/><p xml:id="pX50p0127b2201">息筌辩于言蹄之外。息者止息也。取鱼名筌。取兔名 <lb ed="X" n="0127b23"/><lb ed="R080" n="0202a08"/>蹄。辩者。名言能诠之教言也。如藉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127002" n="0127002"/>筌罤以取鱼兔。如 <lb ed="X" n="0127b24"/><lb ed="R080" n="0202a09"/>因言教方诠得道理。若得鱼兔。即弃筌罤。若得道理。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0127c" n="0127c"/> <lb ed="X" n="0127c01"/><lb ed="R080" n="0202a10"/>即息言教也。鱼兔喩理。筌罤喩教。不生不灭绝名相 <lb ed="X" n="0127c02"/><lb ed="R080" n="0202a11"/>于常寂之津者。即谓真如之理体。不生不灭。又離名 <lb ed="X" n="0127c03"/><lb ed="R080" n="0202a12"/>言及離相状。体无相故。其体是常无灭故。又寂静故。 <lb ed="X" n="0127c04"/><lb ed="R080" n="0202a13"/>津者如言实际。今者真如即诸法之津际之本也。至 <lb ed="X" n="0127c05"/><lb ed="R080" n="0202a14"/>觉者。即是<persName>佛</persName>也。迥也者远也。照者明也。宗者崇也。主 <lb ed="X" n="0127c06"/><lb ed="R080" n="0202a15"/>者尊也。意说<persName>佛</persName>能远照深远道理。道理可尊重故。将 <lb ed="X" n="0127c07"/><lb ed="R080" n="0202a16"/>圣者。即是菩萨也。若<persName>佛</persName>即名至圣。若菩萨即名将圣 <lb ed="X" n="0127c08"/><lb ed="R080" n="0202a17"/>也。甄者简也。宰者辅宰。前明<persName>佛</persName>中言宗。宗即是主。今 <lb ed="X" n="0127c09"/><lb ed="R080" n="0202a18"/>明菩萨中言宰。宰即是百官。如下亦言我谓为主宰。 <lb ed="X" n="0127c10"/><lb ed="R080" n="0202b01"/>相对明之。又有本言滓者。然菩萨未断尽二障故。即 <lb ed="X" n="0127c11"/><lb ed="R080" n="0202b02"/>有滓秽。然<persName>佛</persName>断二障故。即无滓秽也。无言之言乃至 <lb ed="X" n="0127c12"/><lb ed="R080" n="0202b03"/>月悬者。即是前非有非空之教也。然中道大乘理体 <lb ed="X" n="0127c13"/><lb ed="R080" n="0202b04"/>離言。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127003" n="0127003"/>芳无言。要藉经教言。方显得大乘道理。故说 <lb ed="X" n="0127c14"/><lb ed="R080" n="0202b05"/>之。言风者。即说经教法如风。如世言听察<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127004" n="0127004"/>悬令长官 <lb ed="X" n="0127c15"/><lb ed="R080" n="0202b06"/>风教。警者。即是十二部经教法之风。警觉群情。然有 <lb ed="X" n="0127c16"/><lb ed="R080" n="0202b07"/>本云无言之言风警也。韬者藏演也。<g ref="#CB15035">邃</g>者远也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127005" n="0127005"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0127c1601" n="0127c1601"/><anchor xml:id="beg0127c1601" n="0127c1601"/>采<anchor xml:id="end0127c1601"/>而 <lb ed="X" n="0127c17"/><lb ed="R080" n="0202b08"/>月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127006" n="0127006"/>悬者。犹如雲披雾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127007" n="0127007"/>卷。即得见于天上月也。今因言 <lb ed="X" n="0127c18"/><lb ed="R080" n="0202b09"/>教。即得见于所有藏隐远道理也。非有之有者。即是 <lb ed="X" n="0127c19"/><lb ed="R080" n="0202b10"/>前真俗二谛。波腾者。即是诠真俗二谛言语是也。湛 <lb ed="X" n="0127c20"/><lb ed="R080" n="0202b11"/>幽章而海濬者。濬者深也。海喩真如之理。如见水波 <lb ed="X" n="0127c21"/><lb ed="R080" n="0202b12"/>腾大。即知大海水深也。若水浅波亦小。俗云一尺水 <lb ed="X" n="0127c22"/><lb ed="R080" n="0202b13"/>不能作一大波。今者由因唯识言教故。即显真如之 <lb ed="X" n="0127c23"/><lb ed="R080" n="0202b14"/>理深。若不得言教。则不知真如理也。</p> <lb ed="X" n="0127c24"/><lb ed="R080" n="0202b15"/><p xml:id="pX50p0127c2401">匪者非也。属者属著也。具体者<persName>佛</persName>也。然<persName>佛</persName>具功德之 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0128a" n="0128a"/> <lb ed="X" n="0128a01"/><lb ed="R080" n="0202b16"/>体。邻智者即菩萨也。然即邻近<persName>佛</persName>智故。今此意说。若 <lb ed="X" n="0128a02"/><lb ed="R080" n="0202b17"/>非属著具体邻智之人。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128001" n="0128001"/>方能演说唯识深妙理也。演 <lb ed="X" n="0128a03"/><lb ed="R080" n="0202b18"/>者说也。<g ref="#CB06849">赜</g>者即是妙中之妙。名之为<g ref="#CB06849">赜</g>也。钓者。取意 <lb ed="X" n="0128a04"/><lb ed="R080" n="0203a01"/>说<persName>佛</persName>教。能演得妙中之妙。钓得深远道理。则空性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128002" n="0128002"/>之 <lb ed="X" n="0128a05"/><lb ed="R080" n="0203a02"/>義幾乎息矣。意说。上来所说中道大乘唯识之教。极 <lb ed="X" n="0128a06"/><lb ed="R080" n="0203a03"/>是幾要。即是息心之处也。</p> <lb ed="X" n="0128a07"/><lb ed="R080" n="0203a04"/><p xml:id="pX50p0128a0701">十支者。即五蕴论。二十唯识。三十唯识。集论。分别瑜 <lb ed="X" n="0128a08"/><lb ed="R080" n="0203a05"/>伽论。有三卷。唯明禅定等事。更不明馀義。及莊严论 <lb ed="X" n="0128a09"/><lb ed="R080" n="0203a06"/>等。问十支名字谁人所作在何。问百法论。即名略陈 <lb ed="X" n="0128a10"/><lb ed="R080" n="0203a07"/>名数支。乃至<anchor xml:id="nkr_note_add_0128a1001" n="0128a1001"/><anchor xml:id="beg0128a1001" n="0128a1001"/>已<anchor xml:id="end0128a1001"/>後九支。皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128003" n="0128003"/>唯此问。又问总包众義支。 <lb ed="X" n="0128a11"/><lb ed="R080" n="0203a08"/>与总摄大義支。名字何别。思之。然大乘中。即将瑜伽 <lb ed="X" n="0128a12"/><lb ed="R080" n="0203a09"/>论为身。馀唯识等论。以为支葉。若小乘中。即将发智 <lb ed="X" n="0128a13"/><lb ed="R080" n="0203a10"/>论<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128004" n="0128004"/>迦<g ref="#CB07697">󱸑</g>经为身。将六足论以为脚足也。</p> <lb ed="X" n="0128a14"/><lb ed="R080" n="0203a11"/><p xml:id="pX50p0128a1401">白虹者。即<persName>如来</persName>入涅槃时。有十二道白虹贯日。即中 <lb ed="X" n="0128a15"/><lb ed="R080" n="0203a12"/>心圆者是日。四畔者是白虹也。问何故唯有十二道。 <lb ed="X" n="0128a16"/><lb ed="R080" n="0203a13"/>不言十一道十三道耶。更问飞祲者。即恶气。谓天苟 <lb ed="X" n="0128a17"/><lb ed="R080" n="0203a14"/>上扫星白虹等。皆是祲也。其诸灾怪踊在空中名飞 <lb ed="X" n="0128a18"/><lb ed="R080" n="0203a15"/>也。素者。上句既言白。下句即言素。相对故尔。素者还 <lb ed="X" n="0128a19"/><lb ed="R080" n="0203a16"/>是白色。索毫者毫光。消者消烁也。宵者夜也。霄者雲 <lb ed="X" n="0128a20"/><lb ed="R080" n="0203a17"/>霄。合是绵下化也。景者明。即<persName>如来</persName>临欲涅槃时。但是 <lb ed="X" n="0128a21"/><lb ed="R080" n="0203a18"/>有缘之处。皆放白毫光以照之。其所照处。不经千年 <lb ed="X" n="0128a22"/><lb ed="R080" n="0203b01"/>或五百年。必圣教流到也。其如<persName>佛</persName>欲涅槃时。在夜裡 <lb ed="X" n="0128a23"/><lb ed="R080" n="0203b02"/>放光。夜中即大明。故言消景。或消于日也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128005" n="0128005"/>线花乃至 <lb ed="X" n="0128a24"/><lb ed="R080" n="0203b03"/>谬日者。此下四句。即明<persName>佛</persName>入涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0128a2401" n="0128a2401"/><anchor xml:id="beg0128a2401" n="0128a2401"/>已<anchor xml:id="end0128a2401"/>後。所有经教。皆 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0128b" n="0128b"/> <lb ed="X" n="0128b01"/><lb ed="R080" n="0203b04"/>悉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128006" n="0128006"/>殊错失。线花者。即经能持纬。经能持義。如线贯 <lb ed="X" n="0128b02"/><lb ed="R080" n="0203b05"/>花。奥者深也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b0201" n="0128b0201"/><anchor xml:id="beg0128b0201" n="0128b0201"/>舛<anchor xml:id="end0128b0201"/>凤讹风者。然作凤字。即令风脚裡著 <lb ed="X" n="0128b03"/><lb ed="R080" n="0203b06"/>鸟名为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128007" n="0128007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0128007" n="0128007"/><anchor xml:id="beg0128007" n="0128007"/>凤<anchor xml:id="end0128007"/>。有人错失作其风字。即风脚裡著虫错作 <lb ed="X" n="0128b04"/><lb ed="R080" n="0203b07"/>风字。意说<persName>佛</persName>涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b0401" n="0128b0401"/><anchor xml:id="beg0128b0401" n="0128b0401"/>已<anchor xml:id="end0128b0401"/>所有经教错失也。贝葉者。其西 <lb ed="X" n="0128b05"/><lb ed="R080" n="0203b08"/>国经论。皆向呗多葉上写也。乖鱼谬日者。如俗作鱼 <lb ed="X" n="0128b06"/><lb ed="R080" n="0203b09"/>字应合鲁头下著火即是。若鲁头下著日。错作鲁字 <lb ed="X" n="0128b07"/><lb ed="R080" n="0203b10"/>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128008" n="0128008"/>盛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128009" n="0128009"/>鲁字。意说。<persName>佛</persName>涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b0701" n="0128b0701"/><anchor xml:id="beg0128b0701" n="0128b0701"/>已<anchor xml:id="end0128b0701"/>所有教<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128010" n="0128010"/>细<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128011" n="0128011"/>皆。<g ref="#CB15164">顾</g>者所以義。 <lb ed="X" n="0128b08"/><lb ed="R080" n="0203b11"/>唯者思量義。法宝者。即是经教。斯者此也。行者行动 <lb ed="X" n="0128b09"/><lb ed="R080" n="0203b12"/>瞬息须臾義。坠者坠没也。此上文疏主意言。我所以 <lb ed="X" n="0128b10"/><lb ed="R080" n="0203b13"/>繫思量。<persName>佛</persName>法须臾。行动瞬息中间即坠没。有人云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128012" n="0128012"/>行 <lb ed="X" n="0128b11"/><lb ed="R080" n="0203b14"/>字者非也。今是行字。即是行动之间也。若坐卧即得 <lb ed="X" n="0128b12"/><lb ed="R080" n="0203b15"/>久也。若行动唯得暂时也。</p> <lb ed="X" n="0128b13"/><lb ed="R080" n="0203b16"/><p xml:id="pX50p0128b1301">诞者生也。兹者此。融者通识。谓由造得三十颂。即出 <lb ed="X" n="0128b14"/><lb ed="R080" n="0203b17"/>生得及通融得唯识之教。秀者独秀也。晦者暗也。孤 <lb ed="X" n="0128b15"/><lb ed="R080" n="0203b18"/>明者即是大乘。大乘之解名为孤明。小乘之解不名 <lb ed="X" n="0128b16"/><lb ed="R080" n="0204a01"/>孤明。意说。天亲菩萨先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128013" n="0128013"/>方便暗于大乘孤明之解。即 <lb ed="X" n="0128b17"/><lb ed="R080" n="0204a02"/>向小乘中出家。而造俱舍论。以明经部师宗。示同尘 <lb ed="X" n="0128b18"/><lb ed="R080" n="0204a03"/>而说有者。天亲菩萨也。天亲虽向小乘宗中出家。和 <lb ed="X" n="0128b19"/><lb ed="R080" n="0204a04"/>光而示同尘也。俱舍论中。且明萨婆多师義。故云说 <lb ed="X" n="0128b20"/><lb ed="R080" n="0204a05"/>有也。解慧缚于摄论者。言慧缚者。即是所知障。所知 <lb ed="X" n="0128b21"/><lb ed="R080" n="0204a06"/>障是慧缚故。能障菩提。其烦恼障名为性缚。能障涅 <lb ed="X" n="0128b22"/><lb ed="R080" n="0204a07"/>槃。若小乘执即是慧缚。意说。天亲菩萨先示有所知 <lb ed="X" n="0128b23"/><lb ed="R080" n="0204a08"/>障。有慧缚故晦于大乘。即向小乘宗中出家。今者捨 <lb ed="X" n="0128b24"/><lb ed="R080" n="0204a09"/>小向大乘。造<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128014" n="0128014"/>捨摄论。即无著菩萨见天亲病。令弟子 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0128c" n="0128c"/> <lb ed="X" n="0128c01"/><lb ed="R080" n="0204a10"/>取得。天亲<anchor xml:id="nkr_note_add_0128c0101" n="0128c0101"/><anchor xml:id="beg0128c0101" n="0128c0101"/>已<anchor xml:id="end0128c0101"/>无著弟子中一人。颂十地品<anchor xml:id="nkr_note_add_0128c0102" n="0128c0102"/><anchor xml:id="beg0128c0102" n="0128c0102"/>已<anchor xml:id="end0128c0102"/>。天亲既 <lb ed="X" n="0128c02"/><lb ed="R080" n="0204a11"/>病<anchor xml:id="nkr_note_add_0128c0201" n="0128c0201"/><anchor xml:id="beg0128c0201" n="0128c0201"/>已<anchor xml:id="end0128c0201"/>。造摄大乘论释十地经也。即是解慧缚也。表纵 <lb ed="X" n="0128c03"/><lb ed="R080" n="0204a12"/>者。即天亲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128015" n="0128015"/>後大乘。弥弘大乘教。令大乘得终逸盛行 <lb ed="X" n="0128c04"/><lb ed="R080" n="0204a13"/>也。圣者。五百年一贤。千年一圣也。疏。谈空者。上句既 <lb ed="X" n="0128c05"/><lb ed="R080" n="0204a14"/>言说有。下句即言谈空。亦相对也。鉴者。照也明也。意 <lb ed="X" n="0128c06"/><lb ed="R080" n="0204a15"/>既天亲菩萨之智。能照明一切義道。皆悉周尽。洽者 <lb ed="X" n="0128c07"/><lb ed="R080" n="0204a16"/>润也。意明天亲菩萨所说義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128016" n="0128016"/>徒普利乐润益一切有 <lb ed="X" n="0128c08"/><lb ed="R080" n="0204a17"/>情皆周尽也。故言鉴洽智周也。玄极者。即此三十颂。 <lb ed="X" n="0128c09"/><lb ed="R080" n="0204a18"/>普释一切经幽玄极妙之理皆尽也。</p> <lb ed="X" n="0128c10"/><lb ed="R080" n="0204b01"/><p xml:id="pX50p0128c1001">释文未就者。但是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128017" n="0128017"/>化得三十颂。未作得长行释也。归 <lb ed="X" n="0128c11"/><lb ed="R080" n="0204b02"/>真者。意说。天亲菩萨入涅槃。名归真上迁。迁者死也。 <lb ed="X" n="0128c12"/><lb ed="R080" n="0204b03"/>意说。天亲菩萨身死。问不言中下迁。又人问言。伏唯 <lb ed="X" n="0128c13"/><lb ed="R080" n="0204b04"/>上□不言中下更问。繁者多也。约者少也。意说。天亲 <lb ed="X" n="0128c14"/><lb ed="R080" n="0204b05"/>菩萨造得颂。其文极少。其義极多。泉源者。然此唯识 <lb ed="X" n="0128c15"/><lb ed="R080" n="0204b06"/>论。即是一切诸法之根源也。重秘者。秘藏也。意说。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0128c16"/><lb ed="R080" n="0204b07"/>初灭度。得其唯识道理。一<g ref="#CB16695">迥</g>藏隐。今又天亲灭後唯 <lb ed="X" n="0128c17"/><lb ed="R080" n="0204b08"/>识之理智。第二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128018" n="0128018"/>通<g ref="#CB16695">迥</g>藏隐也。故云重秘。</p> <lb ed="X" n="0128c18"/><lb ed="R080" n="0204b09"/><p xml:id="pX50p0128c1801">爰者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128019" n="0128019"/>于引。即引于护法等也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128020" n="0128020"/>液情者。如水澄净故。即 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0129a" n="0129a"/> <lb ed="X" n="0129a01"/><lb ed="R080" n="0204b10"/>见人面。若心澄净故。故即得见于唯识道理也。七转 <lb ed="X" n="0129a02"/><lb ed="R080" n="0204b11"/>者。八转声中除却第八泛呼声。取前七声也。激者请 <lb ed="X" n="0129a03"/><lb ed="R080" n="0204b12"/>也。犹如将击钟。其声乃发。若有人请菩萨。菩萨方说 <lb ed="X" n="0129a04"/><lb ed="R080" n="0204b13"/>法也。河辩者。然此菩萨所有辞辨状若悬河。赞微者。 <lb ed="X" n="0129a05"/><lb ed="R080" n="0204b14"/>即此十菩萨。造长行释。赞此唯识三十颂微妙之言。 <lb ed="X" n="0129a06"/><lb ed="R080" n="0204b15"/>神者心也。八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129001" n="0129001"/>识者。然菩萨声闻各有四藏。故有八藏。 <lb ed="X" n="0129a07"/><lb ed="R080" n="0204b16"/>菩萨中一明定之处。即名修多罗藏。二若明戒之处。 <lb ed="X" n="0129a08"/><lb ed="R080" n="0204b17"/>即名毘尼藏。三若明慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129002" n="0129002"/>立之处。即名阿毘达摩藏。四 <lb ed="X" n="0129a09"/><lb ed="R080" n="0204b18"/>若杂明戒定慧处。即名杂藏。然声闻藏中。亦有四藏。 <lb ed="X" n="0129a10"/><lb ed="R080" n="0205a01"/>缘觉乘中不立藏者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129003" n="0129003"/>以无别经教也。净彼真识者。其 <lb ed="X" n="0129a11"/><lb ed="R080" n="0205a02"/>唯识道理。先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129004" n="0129004"/>未虽有得名真识。由未成立唯识教故。 <lb ed="X" n="0129a12"/><lb ed="R080" n="0205a03"/>不名为净。今者造唯识论教。成立唯识道理。乃名净 <lb ed="X" n="0129a13"/><lb ed="R080" n="0205a04"/>彼真识。真识不唯约依他起性。圆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129005" n="0129005"/>成性名为真识。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129006" n="0129006"/>三 <lb ed="X" n="0129a14"/><lb ed="R080" n="0205a05"/>三性性总名真识。三性总名唯识也。雅者正也。权实 <lb ed="X" n="0129a15"/><lb ed="R080" n="0205a06"/>者。今明唯识中有二。一者云。不定性二乘为权。顿悟 <lb ed="X" n="0129a16"/><lb ed="R080" n="0205a07"/>菩萨为实。二云。若他受用及变化身为权。自受用身 <lb ed="X" n="0129a17"/><lb ed="R080" n="0205a08"/>法性身名之为实。然唯识论中。三身具明也。陵者蔑 <lb ed="X" n="0129a18"/><lb ed="R080" n="0205a09"/>也。今唯识论更高高妙。即凌蔑鹫峰。鹫峰者即耆阇 <lb ed="X" n="0129a19"/><lb ed="R080" n="0205a10"/>崛山也。理洞希夷者。视所不及名希。听所不及名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129007" n="0129007"/>希 <lb ed="X" n="0129a20"/><lb ed="R080" n="0205a11"/>夷。此文即用老子之语。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129008" n="0129008"/>掩者覆障。龙宫者。意取于海 <lb ed="X" n="0129a21"/><lb ed="R080" n="0205a12"/>其唯识理深邃。即深于大海。若理高于山也。又解云。 <lb ed="X" n="0129a22"/><lb ed="R080" n="0205a13"/>龙宫中多有经论。今此唯识论。更勝龙宫中经论。或 <lb ed="X" n="0129a23"/><lb ed="R080" n="0205a14"/>可鸟兽相对。前句言鹫。鹫即鸟。後句言龙。龙即兽也。 <lb ed="X" n="0129a24"/><lb ed="R080" n="0205a15"/>纲者纪纲。领者衣领。门即能管衣如要即是衣袖。衣 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0129b" n="0129b"/> <lb ed="X" n="0129b01"/><lb ed="R080" n="0205a16"/>袖中出得手能有要用。意说。唯识论能作诸经之纲 <lb ed="X" n="0129b02"/><lb ed="R080" n="0205a17"/>领要用也。索者消索也。隐者藏也。诸经论中所有索 <lb ed="X" n="0129b03"/><lb ed="R080" n="0205a18"/>藏隐之義。皆在此唯识论中极得。掇者拾掇也。奇者 <lb ed="X" n="0129b04"/><lb ed="R080" n="0205b01"/>奇异也。其唯识论中。即能拾掇得诸经论中所有奇 <lb ed="X" n="0129b05"/><lb ed="R080" n="0205b02"/>异之義。皆在唯识中提录得也。三量者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129009" n="0129009"/>误现量圣言。 <lb ed="X" n="0129b06"/><lb ed="R080" n="0205b03"/>将此三量。破斥外道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129010" n="0129010"/>道靡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129011" n="0129011"/>旌如两陈战时。若军得勝。 <lb ed="X" n="0129b07"/><lb ed="R080" n="0205b04"/>即旌幡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129012" n="0129012"/>坚也。其军退弱者旌幡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129013" n="0129013"/>预。即位摩摩者位。二 <lb ed="X" n="0129b08"/><lb ed="R080" n="0205b05"/>因者。即是因明论中生因了因也。意说。因明宗因喩 <lb ed="X" n="0129b09"/><lb ed="R080" n="0205b06"/>三之道理。由立论者言生因。即生敌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129014" n="0129014"/>诸者智了因。由 <lb ed="X" n="0129b10"/><lb ed="R080" n="0205b07"/>如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129015" n="0129015"/>诵泉相似。即将因明生了二因。以破小乘。小乘退 <lb ed="X" n="0129b11"/><lb ed="R080" n="0205b08"/>弱而不依徒。辙。牛踪曰躅。车踪曰轨。问靡旌乱辙。出 <lb ed="X" n="0129b12"/><lb ed="R080" n="0205b09"/>何书文。更问仪者拟。仪天地而齐载者。天能覆地载。 <lb ed="X" n="0129b13"/><lb ed="R080" n="0205b10"/>意说唯识道理。拟仪天地能覆能载也。孕者含也。即 <lb ed="X" n="0129b14"/><lb ed="R080" n="0205b11"/>如母腹中有子。名为怀孕。与黄河争流者。其黄河水 <lb ed="X" n="0129b15"/><lb ed="R080" n="0205b12"/>流极是迅速。我今此唯识论。诸方流行。更速于黄河 <lb ed="X" n="0129b16"/><lb ed="R080" n="0205b13"/>水流也。而与黄河争流也。有本云黄河流者。潢者是 <lb ed="X" n="0129b17"/><lb ed="R080" n="0205b14"/>积水名。在流东汚者。汉水名也。此二水幷流。故云潢 <lb ed="X" n="0129b18"/><lb ed="R080" n="0205b15"/>汚争流。汚字是绵字上声呼也。又有本云黄绳。绳者 <lb ed="X" n="0129b19"/><lb ed="R080" n="0205b16"/>忽。雷霆者霹<g ref="#CB15439">雳</g>。如忽雷霹<g ref="#CB15439">雳</g>发音响。唯得近处知闻。 <lb ed="X" n="0129b20"/><lb ed="R080" n="0205b17"/>我今唯识论名响远<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129016" n="0129016"/>名遐耨振。故名当迁竞响而<anchor xml:id="nkr_note_add_0129b2001" n="0129b2001"/><anchor xml:id="beg0129b2001" n="0129b2001"/>已<anchor xml:id="end0129b2001"/>。 <lb ed="X" n="0129b21"/><lb ed="R080" n="0205b18"/>昔在周照王<persName>佛</persName>即生也。在周穆王时入灭。夜中放光 <lb ed="X" n="0129b22"/><lb ed="R080" n="0206a01"/>隐却星宿之光。当尔之时。<persName>佛</persName>法仍未至此汉国。閟者 <lb ed="X" n="0129b23"/><lb ed="R080" n="0206a02"/>藏也。至道者。即是<persName>佛</persName>法也。<g ref="#CB15106">鬱</g>者盛<g ref="#CB15032">貌</g>也。汉日通辉。辉 <lb ed="X" n="0129b24"/><lb ed="R080" n="0206a03"/>者光也。即如<persName>佛</persName>放光所照之处。经千年<anchor xml:id="nkr_note_add_0129b2401" n="0129b2401"/><anchor xml:id="beg0129b2401" n="0129b2401"/>已<anchor xml:id="end0129b2401"/><persName>佛</persName>法定至 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0129c" n="0129c"/> <lb ed="X" n="0129c01"/><lb ed="R080" n="0206a04"/>彼处也。即在汉明帝时。摩腾<name role="" type="person">竺法兰</name>。白马驮经至于 <lb ed="X" n="0129c02"/><lb ed="R080" n="0206a05"/>此土。像者。若正法五百年时。<persName>佛</persName>法未到此间。至像法 <lb ed="X" n="0129c03"/><lb ed="R080" n="0206a06"/>中方到此土。遐者远也。被也。及也。</p> <lb ed="X" n="0129c04"/><lb ed="R080" n="0206a07"/><p xml:id="pX50p0129c0401">译经律義者。次下文即明上故。自从<persName>佛</persName>法东流。翻译 <lb ed="X" n="0129c05"/><lb ed="R080" n="0206a08"/>经僧。乃有三百馀人。犹如河流之而不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129017" n="0129017"/>沙绝也。继武 <lb ed="X" n="0129c06"/><lb ed="R080" n="0206a09"/>者迹也。从西国译经之僧。而脚踪迹相续也。故书云 <lb ed="X" n="0129c07"/><lb ed="R080" n="0206a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0129018" n="0129018"/>堂上佈武。堂下接武。武者是迹。如人见君王官人时。 <lb ed="X" n="0129c08"/><lb ed="R080" n="0206a11"/>若至堂基下行时。脚移一尺地不得作步。不是宽行 <lb ed="X" n="0129c09"/><lb ed="R080" n="0206a12"/>大步之处。若被唤上堂基下行时。即脚跙唯移一寸 <lb ed="X" n="0129c10"/><lb ed="R080" n="0206a13"/>二寸地。不得移一尺地也。多觌。觌者见也。<g ref="#CB01470">葱</g>右者。若 <lb ed="X" n="0129c11"/><lb ed="R080" n="0206a14"/><g ref="#CB01470">葱</g>岭<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1101" n="0129c1101"/><anchor xml:id="beg0129c1101" n="0129c1101"/>已<anchor xml:id="end0129c1101"/>西。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129019" n="0129019"/>巳名<g ref="#CB01470">葱</g>右<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129020" n="0129020"/><g ref="#CB01470">葱</g>岭<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1102" n="0129c1102"/><anchor xml:id="beg0129c1102" n="0129c1102"/>已<anchor xml:id="end0129c1102"/>东即名<g ref="#CB01470">葱</g>左。英者英 <lb ed="X" n="0129c12"/><lb ed="R080" n="0206a15"/>彦即是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129021" n="0129021"/>评经之僧。此文意说。上代<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1201" n="0129c1201"/><anchor xml:id="beg0129c1201" n="0129c1201"/>已<anchor xml:id="end0129c1201"/>来。或有<g ref="#CB01470">葱</g>岭<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1202" n="0129c1202"/><anchor xml:id="beg0129c1202" n="0129c1202"/>已<anchor xml:id="end0129c1202"/> <lb ed="X" n="0129c13"/><lb ed="R080" n="0206a16"/>西鸟长国等僧。或是馀边国僧等。此等皆是胡僧。不 <lb ed="X" n="0129c14"/><lb ed="R080" n="0206a17"/>是真婆罗门。亦不是梵语。来向此间译经。此间人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129022" n="0129022"/>无 <lb ed="X" n="0129c15"/><lb ed="R080" n="0206a18"/>不梦见五天竺国中诸英<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129023" n="0129023"/>且等。亦不闻真梵语。亦不 <lb ed="X" n="0129c16"/><lb ed="R080" n="0206b01"/>见大罗汉菩萨也。今者大唐三藏法师。一一亲至五 <lb ed="X" n="0129c17"/><lb ed="R080" n="0206b02"/>天竺国。见诸英秀等。亲承教授。解真梵语。壤者立田 <lb ed="X" n="0129c18"/><lb ed="R080" n="0206b03"/>地名也。<g ref="#CB01470">葱</g>岭<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1801" n="0129c1801"/><anchor xml:id="beg0129c1801" n="0129c1801"/>已<anchor xml:id="end0129c1801"/>西小边国中。既总是胡。言音不正。不 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0130a" n="0130a"/> <lb ed="X" n="0130a01"/><lb ed="R080" n="0206b04"/>是梵语。则与五天竺国梵语不相似也。混者混杂也。 <lb ed="X" n="0130a02"/><lb ed="R080" n="0206b05"/>宫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130001" n="0130001"/>羽者。即是五音之宫。宫商角徵羽等。花者大唐国 <lb ed="X" n="0130a03"/><lb ed="R080" n="0206b06"/>名花夏。戎即西诸边国。皆名为西戎。不是真婆罗门。 <lb ed="X" n="0130a04"/><lb ed="R080" n="0206b07"/>亦不是五天真语。故此国南边诸国。即名南蛮。北边 <lb ed="X" n="0130a05"/><lb ed="R080" n="0206b08"/>诸国即名北狄。东边名东夷。西边即名西戎。此文意 <lb ed="X" n="0130a06"/><lb ed="R080" n="0206b09"/>说。将西边国戎胡语。翻译作此间花夏之语。混杂令 <lb ed="X" n="0130a07"/><lb ed="R080" n="0206b10"/>同。亦讹谬。以不是真梵语故。文字天悬者。若中天竺 <lb ed="X" n="0130a08"/><lb ed="R080" n="0206b11"/>国中书字皆是天书。所有言语皆同天语。而梵王之 <lb ed="X" n="0130a09"/><lb ed="R080" n="0206b12"/>语故。五天竺国者。此云月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130002" n="0130002"/>支国。如天上月极是淸凉。 <lb ed="X" n="0130a10"/><lb ed="R080" n="0206b13"/>能除热恼。一切贤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130003" n="0130003"/>圣皆于五印度国出世。能除众生 <lb ed="X" n="0130a11"/><lb ed="R080" n="0206b14"/>烦恼。若此汉国中字即是人作。即是古者苍缬等造 <lb ed="X" n="0130a12"/><lb ed="R080" n="0206b15"/>诸。语是人语。所以古来将天竺之天语天字。译同此 <lb ed="X" n="0130a13"/><lb ed="R080" n="0206b16"/>方人语。或即错失也。昧者暗也。形声者。即是亦书形 <lb ed="X" n="0130a14"/><lb ed="R080" n="0206b17"/>声字。所谓象形转注等字。胡者。即是<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a1401" n="0130a1401"/><anchor xml:id="beg0130a1401" n="0130a1401"/>已<anchor xml:id="end0130a1401"/>西边国胡僧 <lb ed="X" n="0130a15"/><lb ed="R080" n="0206b18"/>之语。晋者。即是此方汉国。意说古者<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a1501" n="0130a1501"/><anchor xml:id="beg0130a1501" n="0130a1501"/>已<anchor xml:id="end0130a1501"/>来。所有翻译 <lb ed="X" n="0130a16"/><lb ed="R080" n="0207a01"/>之僧。皆是<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a1601" n="0130a1601"/><anchor xml:id="beg0130a1601" n="0130a1601"/>已<anchor xml:id="end0130a1601"/>西边国胡僧。唯解胡语。不解梵语。即将 <lb ed="X" n="0130a17"/><lb ed="R080" n="0207a02"/>胡语而译翻经。然晋多错道義也。糟者酒糟。粕者。糟 <lb ed="X" n="0130a18"/><lb ed="R080" n="0207a03"/>中元有好味名粕。但得少许糟粕。不得幽玄之处也。 <lb ed="X" n="0130a19"/><lb ed="R080" n="0207a04"/>爽者失也。</p> <lb ed="X" n="0130a20"/><lb ed="R080" n="0207a05"/><p xml:id="pX50p0130a2001">鸿者大也。硕者大也。若大疑即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130004" n="0130004"/>如雾拥。若大滞即如 <lb ed="X" n="0130a21"/><lb ed="R080" n="0207a06"/>雲凝也。如大雾拥。如大雲凝。则不见天日。若有大疑 <lb ed="X" n="0130a22"/><lb ed="R080" n="0207a07"/>大滞。则不见甚深道理也。幽者幽隐。绚者。五边文綵 <lb ed="X" n="0130a23"/><lb ed="R080" n="0207a08"/>也。屡者数也。此文意说。其義理中所有幽隐文綵。上 <lb ed="X" n="0130a24"/><lb ed="R080" n="0207a09"/>来数数陈说。详者说也。所有道理略说可知。</p> <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0130b" n="0130b"/> <lb ed="X" n="0130b01"/><lb ed="R080" n="0207a10"/><p xml:id="pX50p0130b0101">含章。章者文章。萃者聚也。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130005" n="0130005"/>形三藏法师与馀人聚 <lb ed="X" n="0130b02"/><lb ed="R080" n="0207a11"/>集之处。其三藏名。即出于馀人外。烛者眼之所见名 <lb ed="X" n="0130b03"/><lb ed="R080" n="0207a12"/>之为烛。搏者拖取。灵台者。即是中心。意说。三藏法师 <lb ed="X" n="0130b04"/><lb ed="R080" n="0207a13"/>心眼能取義理之心髓三年。畜者畜也。德谓道德。宗 <lb ed="X" n="0130b05"/><lb ed="R080" n="0207a14"/>者尊也。意说。唐三藏身中蓄积道德。居其尊位也。<g ref="#CB15138">漪</g> <lb ed="X" n="0130b06"/><lb ed="R080" n="0207a15"/>者水也。沼者池也。意说。三藏身中有智水。涌而无尽。 <lb ed="X" n="0130b07"/><lb ed="R080" n="0207a16"/>骛者擧也。三轮者。谓神通教诫记心。躅者车踪曰躅。 <lb ed="X" n="0130b08"/><lb ed="R080" n="0207a17"/>迥远也。晋者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130006" n="0130006"/>进也。金沙即是西方阿利罗跋提河。河 <lb ed="X" n="0130b09"/><lb ed="R080" n="0207a18"/>中有金沙也。此一句意。说。唐三藏。远进向西方阿利 <lb ed="X" n="0130b10"/><lb ed="R080" n="0207b01"/>罗跋提河边去。此中晋字。唯于评中云晋者进也。其 <lb ed="X" n="0130b11"/><lb ed="R080" n="0207b02"/>准著走绕之进字。与晋地之晋字。此二个字皆同是 <lb ed="X" n="0130b12"/><lb ed="R080" n="0207b03"/>进去也。八解者。即是八解脱也。意说。三藏身中。有八 <lb ed="X" n="0130b13"/><lb ed="R080" n="0207b04"/>解脱之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130007" n="0130007"/>中。真波者即是水也。辽者远也。玉井者。即西 <lb ed="X" n="0130b14"/><lb ed="R080" n="0207b05"/>方有一国。中有其玉井之事。意说。三藏远向玉井去 <lb ed="X" n="0130b15"/><lb ed="R080" n="0207b06"/>也。即玉井与上句金沙相对也。躯者身也。殉者求也。 <lb ed="X" n="0130b16"/><lb ed="R080" n="0207b07"/>意说。三藏忘却身上疲劳。以西方求法也。委者杖托 <lb ed="X" n="0130b17"/><lb ed="R080" n="0207b08"/>也。祈者请祈求也。通者通达。意显三藏杖托三宝。而 <lb ed="X" n="0130b18"/><lb ed="R080" n="0207b09"/>发祈愿。得通达也。</p> <lb ed="X" n="0130b19"/><lb ed="R080" n="0207b10"/><p xml:id="pX50p0130b1901">冥契天真者。意说。三藏冥契而通达。得契天心而愿 <lb ed="X" n="0130b20"/><lb ed="R080" n="0207b11"/>满也。微者少也。资者取也。习者学也。意说。三藏至彼 <lb ed="X" n="0130b21"/><lb ed="R080" n="0207b12"/>西国。少用工夫。多学得学问经论也。匪者非也。摛者 <lb ed="X" n="0130b22"/><lb ed="R080" n="0207b13"/>布也。异者别也。此上句即显三藏智慧宽。非但智慧 <lb ed="X" n="0130b23"/><lb ed="R080" n="0207b14"/>宽布。神灵之人。方显与馀人别异。故言显异也。固者 <lb ed="X" n="0130b24"/><lb ed="R080" n="0207b15"/>坚固也。蕴者聚也。迢者远也。祥者善也。此一句即歎 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0130c" n="0130c"/> <lb ed="X" n="0130c01"/><lb ed="R080" n="0207b16"/>三藏有福也。意显有坚固身中多聚似集福德之人。 <lb ed="X" n="0130c02"/><lb ed="R080" n="0207b17"/>方身远逝也。</p> <lb ed="X" n="0130c03"/><lb ed="R080" n="0207b18"/><p xml:id="pX50p0130c0301">备者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130008" n="0130008"/>阔也。践者履也。神者即是<persName>佛</persName>菩萨诸圣弟子等 <lb ed="X" n="0130c04"/><lb ed="R080" n="0208a01"/>是也。踪者迹也。意显三藏至彼西国中。所有圣人踪 <lb ed="X" n="0130c05"/><lb ed="R080" n="0208a02"/>皆悉周遍。兼履践也。穷探秘府。秘府者。即是<persName>佛</persName>菩萨 <lb ed="X" n="0130c06"/><lb ed="R080" n="0208a03"/>圣人等心中之事。意显三藏往彼西国。能穷尽探取 <lb ed="X" n="0130c07"/><lb ed="R080" n="0208a04"/>得<persName>佛</persName>菩萨心府中秘要之事。觌者见也。先贤者。即是 <lb ed="X" n="0130c08"/><lb ed="R080" n="0208a05"/>此国中上代<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c0801" n="0130c0801"/><anchor xml:id="beg0130c0801" n="0130c0801"/>已<anchor xml:id="end0130c0801"/>来诸法师等。枢者枢機。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c0802" n="0130c0802"/><anchor xml:id="beg0130c0802" n="0130c0802"/>已<anchor xml:id="end0130c0802"/>上二句。 <lb ed="X" n="0130c09"/><lb ed="R080" n="0208a06"/>意显此方上古大德未见之義。三藏皆贯达。在情府 <lb ed="X" n="0130c10"/><lb ed="R080" n="0208a07"/>枢機之等。曩者往也。遗者失也。次二句。意显古来大 <lb ed="X" n="0130c11"/><lb ed="R080" n="0208a08"/>德所遗失之義。三藏幷包心极也。</p> <lb ed="X" n="0130c12"/><lb ed="R080" n="0208a09"/><p xml:id="pX50p0130c1201">志者意志也。弘者大也。抚者接也。此文意说。三藏本 <lb ed="X" n="0130c13"/><lb ed="R080" n="0208a10"/>意誓愿意志大抚接众生。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1301" n="0130c1301"/><anchor xml:id="beg0130c1301" n="0130c1301"/>已<anchor xml:id="end0130c1301"/>上文。即赞三藏在西 <lb ed="X" n="0130c14"/><lb ed="R080" n="0208a11"/>国时事。言旋旧<g ref="#CB15131">邦</g>者。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1401" n="0130c1401"/><anchor xml:id="beg0130c1401" n="0130c1401"/>已<anchor xml:id="end0130c1401"/>下文。即显三藏即从西国 <lb ed="X" n="0130c15"/><lb ed="R080" n="0208a12"/>还本国也。德谓道德。简者当也。此文意说。三藏道德 <lb ed="X" n="0130c16"/><lb ed="R080" n="0208a13"/>契当天子之心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130009" n="0130009"/>延者远也。天藻者。意说。三藏先有天 <lb ed="X" n="0130c17"/><lb ed="R080" n="0208a14"/>生才藻。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130010" n="0130010"/>犹人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130011" n="0130011"/>孝。宝偈者。即是护法所造得唯识三 <lb ed="X" n="0130c18"/><lb ed="R080" n="0208a15"/>十颂释。护法既于菩提树下欲死之时。造得唯识<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1801" n="0130c1801"/><anchor xml:id="beg0130c1801" n="0130c1801"/>已<anchor xml:id="end0130c1801"/> <lb ed="X" n="0130c19"/><lb ed="R080" n="0208a16"/>来。未出流行。是时菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130012" n="0130012"/>提树下。有一五戒贤者。独自供 <lb ed="X" n="0130c20"/><lb ed="R080" n="0208a17"/>养护法菩萨。经于三年。时护法即将此唯识释以报 <lb ed="X" n="0130c21"/><lb ed="R080" n="0208a18"/>贤者息。是时贤者得此唯识释<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c2101" n="0130c2101"/><anchor xml:id="beg0130c2101" n="0130c2101"/>已<anchor xml:id="end0130c2101"/>。若馀人远看此释 <lb ed="X" n="0130c22"/><lb ed="R080" n="0208b01"/>者得金钱。若有近看此释者。即金钱更多。<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c2201" n="0130c2201"/><anchor xml:id="beg0130c2201" n="0130c2201"/>已<anchor xml:id="end0130c2201"/>为敬重 <lb ed="X" n="0130c23"/><lb ed="R080" n="0208b02"/>此释故。故下疏文言。制此释者。虽十论师。于中护法 <lb ed="X" n="0130c24"/><lb ed="R080" n="0208b03"/>声德独振。馀人皆不得此颂也。如枢要中说。後时三 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0131a" n="0131a"/> <lb ed="X" n="0131a01"/><lb ed="R080" n="0208b04"/>藏法师。至彼西国。遂肘行膝步。时贤者见三藏远来。 <lb ed="X" n="0131a02"/><lb ed="R080" n="0208b05"/>虽不得金钱。即与三藏唯识释也。南赞者。三藏既得 <lb ed="X" n="0131a03"/><lb ed="R080" n="0208b06"/>此唯识释<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a0301" n="0131a0301"/><anchor xml:id="beg0131a0301" n="0131a0301"/>已<anchor xml:id="end0131a0301"/>。廣向南天竺国天子。赞歎而廣流行。金 <lb ed="X" n="0131a04"/><lb ed="R080" n="0208b07"/>牒。问此言帝心者。为是西国天子。为是此国天子。若 <lb ed="X" n="0131a05"/><lb ed="R080" n="0208b08"/>言此国天子者。三藏既别此国。何故下文言南赞。即 <lb ed="X" n="0131a06"/><lb ed="R080" n="0208b09"/>说宝偈向南印度境。若言西国天子。其三藏未来此 <lb ed="X" n="0131a07"/><lb ed="R080" n="0208b10"/>土。何故前文即言言旋旧<g ref="#CB15131">邦</g>。应问。如愚意者。未来之 <lb ed="X" n="0131a08"/><lb ed="R080" n="0208b11"/>日。向南印度流行。即谈彼此亦无过也。金牒东流者。 <lb ed="X" n="0131a09"/><lb ed="R080" n="0208b12"/>即将唯识释。来向东本国也。畅者说也。翳者障弊也。 <lb ed="X" n="0131a10"/><lb ed="R080" n="0208b13"/>荡者洗荡也。疑者气也。意说。上古<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1001" n="0131a1001"/><anchor xml:id="beg0131a1001" n="0131a1001"/>已<anchor xml:id="end0131a1001"/>来。所有疑惑气 <lb ed="X" n="0131a11"/><lb ed="R080" n="0208b14"/>气铙铙有多也。缛者即五色缛也。思者智慧思。此字 <lb ed="X" n="0131a12"/><lb ed="R080" n="0208b15"/>应去声呼之。颖者超拔也。弹者押也。驾者动也。此文 <lb ed="X" n="0131a13"/><lb ed="R080" n="0208b16"/>意说。三藏道德。能押得馀人头也。意说。三藏于众人 <lb ed="X" n="0131a14"/><lb ed="R080" n="0208b17"/>中最独拔也。陵者欺凌也。掩者覆障也。意说。三藏身 <lb ed="X" n="0131a15"/><lb ed="R080" n="0208b18"/>中道德知解。即欺凌掩却<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131001" n="0131001"/>舌千古<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1501" n="0131a1501"/><anchor xml:id="beg0131a1501" n="0131a1501"/>已<anchor xml:id="end0131a1501"/>来也。</p> <lb ed="X" n="0131a16"/><lb ed="R080" n="0209a01"/><p xml:id="pX50p0131a1601">讵与夫者。即是语之端序。犹如窃以盖等意势相似 <lb ed="X" n="0131a17"/><lb ed="R080" n="0209a02"/>也。家依者。即真谛三藏。梵云真谛。此云家依。骧者上 <lb ed="X" n="0131a18"/><lb ed="R080" n="0209a03"/>也。誉者名誉也。擅者独也。美者好也。声明者即是声 <lb ed="X" n="0131a19"/><lb ed="R080" n="0209a04"/>明论也。此文意显真谛三藏当时虽得勝上好名誉。 <lb ed="X" n="0131a20"/><lb ed="R080" n="0209a05"/>此人更不普解馀经论。空独善解声明论。如闻鸟鸣 <lb ed="X" n="0131a21"/><lb ed="R080" n="0209a06"/>即解鸟语也。童寿者。即是罗什法师也。梵云罗什。此 <lb ed="X" n="0131a22"/><lb ed="R080" n="0209a07"/>云童寿。芳者美好也。徒者空也。中观者即是中观论 <lb ed="X" n="0131a23"/><lb ed="R080" n="0209a08"/>百论十二门论等。意说。罗什法师。虽得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131002" n="0131002"/>妨芳名。唯得 <lb ed="X" n="0131a24"/><lb ed="R080" n="0209a09"/>中观论百论十二门论等。更不善馀经论也。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131003" n="0131003"/>及显 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0131b" n="0131b"/> <lb ed="X" n="0131b01"/><lb ed="R080" n="0209a10"/>我三藏得具解一切经论也。云尔而<anchor xml:id="nkr_note_add_0131b0101" n="0131b0101"/><anchor xml:id="beg0131b0101" n="0131b0101"/>已<anchor xml:id="end0131b0101"/>矣者。即是结 <lb ed="X" n="0131b02"/><lb ed="R080" n="0209a11"/>句之辞也。</p> <lb ed="X" n="0131b03"/><lb ed="R080" n="0209a12"/><p xml:id="pX50p0131b0301">斯者此也。彙者类也。意说。此唯识论本。类有其十师 <lb ed="X" n="0131b04"/><lb ed="R080" n="0209a13"/>释。以糅作为一部也。商量也。攉略也。华者即是此方 <lb ed="X" n="0131b05"/><lb ed="R080" n="0209a14"/>汉国名。花夏心处。梵者即是西方梵语。诠者诠量也。 <lb ed="X" n="0131b06"/><lb ed="R080" n="0209a15"/>此文意说。三藏翻译唯识论时。即商榷量陈汉语梵 <lb ed="X" n="0131b07"/><lb ed="R080" n="0209a16"/>语。诠量音声轻重。而翻译也。陶甄诸義之差别。甄者 <lb ed="X" n="0131b08"/><lb ed="R080" n="0209a17"/>成也。意说。三藏译此十师義者。十师義不同者。即于 <lb ed="X" n="0131b09"/><lb ed="R080" n="0209a18"/>唯识文中。释一个義文处。宜多有義有義等。即简三 <lb ed="X" n="0131b10"/><lb ed="R080" n="0209b01"/>个五个有義也。即如释种子中有三师義等是也。有 <lb ed="X" n="0131b11"/><lb ed="R080" n="0209b02"/>十一师之翻者。协者和也。意说。三藏译唯识时。若见 <lb ed="X" n="0131b12"/><lb ed="R080" n="0209b03"/>释一義处。十师皆同一解者。译论之时。即和十师義。 <lb ed="X" n="0131b13"/><lb ed="R080" n="0209b04"/>同著一个有義处。不著多有義也。宏者大也。纲者纲 <lb ed="X" n="0131b14"/><lb ed="R080" n="0209b05"/>纪也。</p> <lb ed="X" n="0131b15"/><lb ed="R080" n="0209b06"/><p xml:id="pX50p0131b1501">言成唯识者。且擧大纲。旌者。如见旌即知下有天子。 <lb ed="X" n="0131b16"/><lb ed="R080" n="0209b07"/>如见旌幡即知下有将有军。如见成唯识言即知下 <lb ed="X" n="0131b17"/><lb ed="R080" n="0209b08"/>有唯识论也。镜者鉴照義。简二藏者。既言论者。即简 <lb ed="X" n="0131b18"/><lb ed="R080" n="0209b09"/>却馀经律二藏。独标论藏。为功德者。即释成字。成者 <lb ed="X" n="0131b19"/><lb ed="R080" n="0209b10"/>即成立得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131004" n="0131004"/>功失也。故别行教迹云。成乃能成之称。建 <lb ed="X" n="0131b20"/><lb ed="R080" n="0209b11"/>大義之鸿猷。大觉者大乘也。或是<persName>佛</persName>地。旨意志也。隆 <lb ed="X" n="0131b21"/><lb ed="R080" n="0209b12"/>者高也。意说。有无外境唯立识者。即是大乘意志高 <lb ed="X" n="0131b22"/><lb ed="R080" n="0209b13"/>远也。本颂成者。有三十颂得成立者。即得中道義显 <lb ed="X" n="0131b23"/><lb ed="R080" n="0209b14"/>也。著者显也。</p> <lb ed="X" n="0131b24"/><lb ed="R080" n="0209b15"/><p xml:id="pX50p0131b2401">泯相者。泯者摄也。摄即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131005" n="0131005"/>摄相分但言唯识也。执有者 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0131c" n="0131c"/> <lb ed="X" n="0131c01"/><lb ed="R080" n="0209b16"/>丧其真者。即是增益。执真实道理也。滞空者乖其实 <lb ed="X" n="0131c02"/><lb ed="R080" n="0209b17"/>者。即是损减。执真<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131006" n="0131006"/>者实道理也。滞空者乖其实者。即 <lb ed="X" n="0131c03"/><lb ed="R080" n="0209b18"/>是损减执也。下言实者。与上句真字相对也。晦者暗 <lb ed="X" n="0131c04"/><lb ed="R080" n="0210a01"/>也。长溺二边者。即便溺在增益边损减边也。借此成 <lb ed="X" n="0131c05"/><lb ed="R080" n="0210a02"/>彼名成唯识者。其此三十颂。名为唯识。其长行论。名 <lb ed="X" n="0131c06"/><lb ed="R080" n="0210a03"/>之为成。即将论而成立三十唯识。故言唯识之成也。 <lb ed="X" n="0131c07"/><lb ed="R080" n="0210a04"/>三摩娑者。即是六释中依士释也。梵云三摩娑。此云 <lb ed="X" n="0131c08"/><lb ed="R080" n="0210a05"/>依土释也。然梵云煞三摩婆娑此云六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131007" n="0131007"/>杂合释。</p> <lb ed="X" n="0131c09"/><lb ed="R080" n="0210a06"/><p xml:id="pX50p0131c0901">苏漫多者。是梵语。即是八转声中。第七转依声中。属 <lb ed="X" n="0131c10"/><lb ed="R080" n="0210a07"/>主释也。宾者敌论者。主者即是立论者。云烈者。立者 <lb ed="X" n="0131c11"/><lb ed="R080" n="0210a08"/>敌者。立敌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131008" n="0131008"/>者两伴作行座也。夫言论者。必有宾主击 <lb ed="X" n="0131c12"/><lb ed="R080" n="0210a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0131009" n="0131009"/>物。有立有破。名之为论也。旗鼓载扬者。夫论義之法。 <lb ed="X" n="0131c13"/><lb ed="R080" n="0210a10"/>犹如两阵相战旗幡打战鼓。即有一退一勝。论義亦 <lb ed="X" n="0131c14"/><lb ed="R080" n="0210a11"/>尔。即须打钟集众。有立有破。有勝有负也。幽关洞开 <lb ed="X" n="0131c15"/><lb ed="R080" n="0210a12"/>者。因于论议。所有幽隐难解之義。皆得解之。而得洞 <lb ed="X" n="0131c16"/><lb ed="R080" n="0210a13"/>彻也。<g ref="#CB06849">赜</g>者妙中之妙也。以教成教者。即论长行教。而 <lb ed="X" n="0131c17"/><lb ed="R080" n="0210a14"/>成立三十颂教也。资教成理者。资者取论长行教及 <lb ed="X" n="0131c18"/><lb ed="R080" n="0210a15"/>三十颂教。而成立唯识道理。即成是论者。成者能成。 <lb ed="X" n="0131c19"/><lb ed="R080" n="0210a16"/>能成即是论。长行及三十颂理。是所成也。论者教也。 <lb ed="X" n="0131c20"/><lb ed="R080" n="0210a17"/>即是前长行论文。及三十颂文是也。意说。即能成是 <lb ed="X" n="0131c21"/><lb ed="R080" n="0210a18"/>教。故云即成是论持业释也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131010" n="0131010"/>理门成故。</p> <lb ed="X" n="0131c22"/><lb ed="R080" n="0210b01"/><p xml:id="pX50p0131c2201">以理成理者。以理者即是长行理也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131011" n="0131011"/>成理者即是长 <lb ed="X" n="0131c23"/><lb ed="R080" n="0210b02"/>行理也。成理者即是三十颂理。意说。将长行理而成 <lb ed="X" n="0131c24"/><lb ed="R080" n="0210b03"/>立三十颂道理也。因理成教者。即将长行道理及三 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0132a" n="0132a"/> <lb ed="X" n="0132a01"/><lb ed="R080" n="0210b04"/>十颂道理。而成立唯识教也。是成之论者。是成者能 <lb ed="X" n="0132a02"/><lb ed="R080" n="0210b05"/>成也。即理名能成也。云论者是所成也。论即是教故。 <lb ed="X" n="0132a03"/><lb ed="R080" n="0210b06"/>即理是能成。教是所成。故言是成之论依主释也。</p> <lb ed="X" n="0132a04"/><lb ed="R080" n="0210b07"/><p xml:id="pX50p0132a0401">惭者惭愧也。融者即古融法师。恺者即古恺法师。疏 <lb ed="X" n="0132a05"/><lb ed="R080" n="0210b08"/>主意云。我羞惭古者融恺等法师。忝者预也入也。陪 <lb ed="X" n="0132a06"/><lb ed="R080" n="0210b09"/>者陪随也。译者即是翻译经论也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132001" n="0132001"/>採者执捉也。觚者 <lb ed="X" n="0132a07"/><lb ed="R080" n="0210b10"/>即是俗间八棱木之觚章也。小儿欲作学问之时。即 <lb ed="X" n="0132a08"/><lb ed="R080" n="0210b11"/>于八棱木上。写著二十五家章。其小儿即骑八棱木 <lb ed="X" n="0132a09"/><lb ed="R080" n="0210b12"/>上书字<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132002" n="0132002"/>书著八棱木上字书。书著八棱木上书字若 <lb ed="X" n="0132a10"/><lb ed="R080" n="0210b13"/>遍即须拭却。拭却著八棱木上字<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132003" n="0132003"/>字<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1001" n="0132a1001"/><anchor xml:id="beg0132a1001" n="0132a1001"/>已<anchor xml:id="end0132a1001"/>。又更书之。此 <lb ed="X" n="0132a11"/><lb ed="R080" n="0210b14"/>小儿大<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1101" n="0132a1101"/><anchor xml:id="beg0132a1101" n="0132a1101"/>已<anchor xml:id="end0132a1101"/>即成身德。管领众人。以作头首也。故急就 <lb ed="X" n="0132a12"/><lb ed="R080" n="0210b15"/>骑章人。如<name role="" type="person">翻经院</name>裡亦有木简子。长三四尺如欲译 <lb ed="X" n="0132a13"/><lb ed="R080" n="0210b16"/>经之时。汉僧手中执著木简子。若闻婆罗门僧翻出 <lb ed="X" n="0132a14"/><lb ed="R080" n="0210b17"/>梵语<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1401" n="0132a1401"/><anchor xml:id="beg0132a1401" n="0132a1401"/>已<anchor xml:id="end0132a1401"/>。汉僧即书著木简子之上。既书得字<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1402" n="0132a1402"/><anchor xml:id="beg0132a1402" n="0132a1402"/>已<anchor xml:id="end0132a1402"/>。众共 <lb ed="X" n="0132a15"/><lb ed="R080" n="0210b18"/>商量此语。此语道理若正。即写出来经论。若语不真 <lb ed="X" n="0132a16"/><lb ed="R080" n="0211a01"/>正。即拭却简上字。更遣婆罗门僧译出梵语。书著简 <lb ed="X" n="0132a17"/><lb ed="R080" n="0211a02"/>上。众还商量此文。意说。疏主自谦云。我无知解。当日 <lb ed="X" n="0132a18"/><lb ed="R080" n="0211a03"/>之时。滥倍随<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132004" n="0132004"/>位馀人。入译经院裡。执捉木简子也。又 <lb ed="X" n="0132a19"/><lb ed="R080" n="0211a04"/>云觚者。即是笔管。意显疏主在翻译院中。执笔管译 <lb ed="X" n="0132a20"/><lb ed="R080" n="0211a05"/>经也。颜游者。即孔子上足弟子。颜回及子游也。此文 <lb ed="X" n="0132a21"/><lb ed="R080" n="0211a06"/>意者。疏主自云。我之学业。即惭谢彼孔子弟子子游 <lb ed="X" n="0132a22"/><lb ed="R080" n="0211a07"/>颜回也。</p> <lb ed="X" n="0132a23"/><lb ed="R080" n="0211a08"/><p xml:id="pX50p0132a2301">厕者预也入也。即是入流行義。资者取也。函者。即是 <lb ed="X" n="0132a24"/><lb ed="R080" n="0211a09"/>法师在众中说法时。法师座前。又须有少多空地。容 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0132b" n="0132b"/> <lb ed="X" n="0132b01"/><lb ed="R080" n="0211a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0132005" n="0132005"/>今法师手中如意杖。指东西也。不可听人逼近法师 <lb ed="X" n="0132b02"/><lb ed="R080" n="0211a11"/>坐也。杖者即是法师手执如意杖也。疏主自谦云。我 <lb ed="X" n="0132b03"/><lb ed="R080" n="0211a12"/>谬预入法师行流。登高坐上。把如意杖也。属诸雅吹 <lb ed="X" n="0132b04"/><lb ed="R080" n="0211a13"/>雅吹者即是乐之总名。滥竽者笙也。此上二句。意说。 <lb ed="X" n="0132b05"/><lb ed="R080" n="0211a14"/>如古者齐楚王。极爱音乐。廣集散乐。令遣作乐。时有 <lb ed="X" n="0132b06"/><lb ed="R080" n="0211a15"/>一人。虽不解作音声。亦把笙吹。是时楚王。即别唤此 <lb ed="X" n="0132b07"/><lb ed="R080" n="0211a16"/>人。令遣吹笙。时人答曰不解。王责曰。既不解吹笙。何 <lb ed="X" n="0132b08"/><lb ed="R080" n="0211a17"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0132006" n="0132006"/>笙须把笙。答曰。见王爱乐。是以把笙悦王意也。王亦 <lb ed="X" n="0132b09"/><lb ed="R080" n="0211a18"/>不嗔也。此人把笙滥馀乐人也。又如国家大常进音 <lb ed="X" n="0132b10"/><lb ed="R080" n="0211b01"/>声人集拟作乐时。若人手中把管篌筝等者。守门者 <lb ed="X" n="0132b11"/><lb ed="R080" n="0211b02"/>即放入门。守门人若见人手中不把乐具者。即不放 <lb ed="X" n="0132b12"/><lb ed="R080" n="0211b03"/>入太常门也。若有馀人。欲得入太常门。著散乐者。即 <lb ed="X" n="0132b13"/><lb ed="R080" n="0211b04"/>亦手裡把笙等。滥馀散乐人。守门人见此人手中有 <lb ed="X" n="0132b14"/><lb ed="R080" n="0211b05"/>乐具。谓是音声人。亦放入太常门也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132007" n="0132007"/>众生言。我亦尔。 <lb ed="X" n="0132b15"/><lb ed="R080" n="0211b06"/>触事无知。亦滥入<name role="" type="person">翻经院</name>裡也。领者。自著<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b1501" n="0132b1501"/><anchor xml:id="beg0132b1501" n="0132b1501"/>己<anchor xml:id="end0132b1501"/>身名领 <lb ed="X" n="0132b16"/><lb ed="R080" n="0211b07"/>也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132008" n="0132008"/>身名。良工者。即是工巧。此文意说。疏主自谦云。我 <lb ed="X" n="0132b17"/><lb ed="R080" n="0211b08"/>实无知。谬预译场。犹如有人不解巧作。滥把釿斧。而 <lb ed="X" n="0132b18"/><lb ed="R080" n="0211b09"/>惭王名作木作等事。</p> <lb ed="X" n="0132b19"/><lb ed="R080" n="0211b10"/><p xml:id="pX50p0132b1901">凡斯纂叙者。即是造章疏也。指挥者。蒙三藏亲加指 <lb ed="X" n="0132b20"/><lb ed="R080" n="0211b11"/>授教示也。庶玄鉴来英镜详者。疏主云。我造得疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b2001" n="0132b2001"/><anchor xml:id="beg0132b2001" n="0132b2001"/>已<anchor xml:id="end0132b2001"/>。 <lb ed="X" n="0132b21"/><lb ed="R080" n="0211b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0132b2101" n="0132b2101"/><anchor xml:id="beg0132b2101" n="0132b2101"/>已<anchor xml:id="end0132b2101"/>後有玄鉴若英贤人。来鉴知其是非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132009" n="0132009"/>是也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b2102" n="0132b2102"/><anchor xml:id="beg0132b2102" n="0132b2102"/>已<anchor xml:id="end0132b2102"/>上释 <lb ed="X" n="0132b22"/><lb ed="R080" n="0211b13"/>序了。</p> <lb ed="X" n="0132b23"/><lb ed="R080" n="0211b14"/><p xml:id="pX50p0132b2301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0132010" n="0132010"/>自下入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132011" n="0132011"/>文。機有三品不同者。然<persName>佛</persName>三时说法。皆被二 <lb ed="X" n="0132b24"/><lb ed="R080" n="0211b15"/>种人。谓不定性渐悟人。及定性顿悟人也。如不定性。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0132c" n="0132c"/> <lb ed="X" n="0132c01"/><lb ed="R080" n="0211b16"/>从前至後。则身中具有三品。即如憍陈如等。从始至 <lb ed="X" n="0132c02"/><lb ed="R080" n="0211b17"/>终。即具三根也。如初闻鹿野四谛法轮阿含经等。其 <lb ed="X" n="0132c03"/><lb ed="R080" n="0211b18"/>憍陈如即名下根。而初入圣故。于初时中亦有定姓 <lb ed="X" n="0132c04"/><lb ed="R080" n="0212a01"/>声闻而得圣果。此定姓声闻。从始至终。唯名下根。不 <lb ed="X" n="0132c05"/><lb ed="R080" n="0212a02"/>名中上根也。又如初成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c0501" n="0132c0501"/><anchor xml:id="beg0132c0501" n="0132c0501"/>已<anchor xml:id="end0132c0501"/>说花严经等。亦有声闻 <lb ed="X" n="0132c06"/><lb ed="R080" n="0212a03"/>得声闻果。亦有发缘觉心。不言得果。亦有顿悟菩萨 <lb ed="X" n="0132c07"/><lb ed="R080" n="0212a04"/>而得入初地等。故知初时亦有顿渐也。次于第二时 <lb ed="X" n="0132c08"/><lb ed="R080" n="0212a05"/>中。说大般若经等。亦有憍陈如等。闻此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c0801" n="0132c0801"/><anchor xml:id="beg0132c0801" n="0132c0801"/>已<anchor xml:id="end0132c0801"/>不著于 <lb ed="X" n="0132c09"/><lb ed="R080" n="0212a06"/>法。其不定性憍陈如等类。即名中根。于第二时中。亦 <lb ed="X" n="0132c10"/><lb ed="R080" n="0212a07"/>有定性声闻而得道果。亦有顿悟菩萨而得道也。故 <lb ed="X" n="0132c11"/><lb ed="R080" n="0212a08"/>知第二时中亦有顿渐。于第三时说法花经等。其不 <lb ed="X" n="0132c12"/><lb ed="R080" n="0212a09"/>定性憍陈如等。闻说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c1201" n="0132c1201"/><anchor xml:id="beg0132c1201" n="0132c1201"/>已<anchor xml:id="end0132c1201"/>。迴心向大。即名上根。当尔 <lb ed="X" n="0132c13"/><lb ed="R080" n="0212a10"/>之时。亦有定性声闻得声闻果。亦有顿悟菩萨而得 <lb ed="X" n="0132c14"/><lb ed="R080" n="0212a11"/>入初地等。故知第三时中亦有顿渐也。若有不定性 <lb ed="X" n="0132c15"/><lb ed="R080" n="0212a12"/>人。如憍陈如等。经历此初中後三时者。此一人身中。 <lb ed="X" n="0132c16"/><lb ed="R080" n="0212a13"/>约始终前後次第。即具有三品根也。于三时中。有顿 <lb ed="X" n="0132c17"/><lb ed="R080" n="0212a14"/>悟声闻而得果者唯名下根等。顿悟菩萨。或名中根。 <lb ed="X" n="0132c18"/><lb ed="R080" n="0212a15"/>或是上根也。则一人身中。不具有三品根也。疏阿笈 <lb ed="X" n="0132c19"/><lb ed="R080" n="0212a16"/>摩者。若大小经。得名阿笈摩也。传者。从上代诸<persName>佛</persName>展 <lb ed="X" n="0132c20"/><lb ed="R080" n="0212a17"/>转传来故。然小乘人结集之时。即取<persName>佛</persName>一代所说。即 <lb ed="X" n="0132c21"/><lb ed="R080" n="0212a18"/>立四阿笈摩。即是四阿含经是也。若四阿含经所不 <lb ed="X" n="0132c22"/><lb ed="R080" n="0212b01"/>摄者。即名零落经也。问一切经皆得名阿笈摩。何故 <lb ed="X" n="0132c23"/><lb ed="R080" n="0212b02"/>小乘结集。即取<persName>佛</persName>一代所说。名阿笈摩。大乘中结集 <lb ed="X" n="0132c24"/><lb ed="R080" n="0212b03"/>一切经中。即不名阿笈摩。答大乘亦说。所以法花经 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0133a" n="0133a"/> <lb ed="X" n="0133a01"/><lb ed="R080" n="0212b04"/>中。有阿含甚深最。</p> <lb ed="X" n="0133a02"/><lb ed="R080" n="0212b05"/><p xml:id="pX50p0133a0201">疏云彼闻<persName>世尊</persName>密義意趣乃至由斯二圣互执有空 <lb ed="X" n="0133a03"/><lb ed="R080" n="0212b06"/>者。二谛者真俗二谛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133001" n="0133001"/>谓者真俗二谛。谓小乘执有。淸 <lb ed="X" n="0133a04"/><lb ed="R080" n="0212b07"/>辨执空。问<persName>如来</persName>当时说第二时教竟。未说第三时教 <lb ed="X" n="0133a05"/><lb ed="R080" n="0212b08"/>时。未知当时即有淸辨二圣出世以不。若言有者。如 <lb ed="X" n="0133a06"/><lb ed="R080" n="0212b09"/>何论中乃说<persName>佛</persName>灭後方分趣二十部小乘等。及<persName>佛</persName>灭 <lb ed="X" n="0133a07"/><lb ed="R080" n="0212b10"/>後。淸辨菩萨与护法菩萨方始出世。若言无者。<persName>佛</persName>灭 <lb ed="X" n="0133a08"/><lb ed="R080" n="0212b11"/>後方始出世者。<persName>佛</persName>在时<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a0801" n="0133a0801"/><anchor xml:id="beg0133a0801" n="0133a0801"/>已<anchor xml:id="end0133a0801"/>说第三时不空不有教。其 <lb ed="X" n="0133a09"/><lb ed="R080" n="0212b12"/>小乘淸辨。既在後出。亦合闻之。如何更互执有空。又 <lb ed="X" n="0133a10"/><lb ed="R080" n="0212b13"/>如何疏中又言<persName>如来</persName>为除此空有执。于第三时演了 <lb ed="X" n="0133a11"/><lb ed="R080" n="0212b14"/>義教。又<persName>佛</persName>应機说法。只可先起执。後说教除其病。病 <lb ed="X" n="0133a12"/><lb ed="R080" n="0212b15"/>在先药居後。不可先说教药後起执病病既未起。乐 <lb ed="X" n="0133a13"/><lb ed="R080" n="0212b16"/>何所除。又问撥二谛为空。未知为是小乘。为是淸辨。 <lb ed="X" n="0133a14"/><lb ed="R080" n="0212b17"/>答言二圣者。即是一类圣者。闻第一时有教。即执诸 <lb ed="X" n="0133a15"/><lb ed="R080" n="0212b18"/>法有。又有一类者。闻第二时空教。即执诸法皆空。故 <lb ed="X" n="0133a16"/><lb ed="R080" n="0213a01"/>名二圣也。如<persName>佛</persName>第一时教时。即有声闻而得于果。而 <lb ed="X" n="0133a17"/><lb ed="R080" n="0213a02"/>执第一时有教。次于第二时说空教。亦有新闻空教 <lb ed="X" n="0133a18"/><lb ed="R080" n="0213a03"/>而执于空。亦有闻第一时有教<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a1801" n="0133a1801"/><anchor xml:id="beg0133a1801" n="0133a1801"/>已<anchor xml:id="end0133a1801"/>而重闻第二时教。 <lb ed="X" n="0133a19"/><lb ed="R080" n="0213a04"/>便执于空。後说第三时教。亦有闻第一时有教第二 <lb ed="X" n="0133a20"/><lb ed="R080" n="0213a05"/>时空教<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a2001" n="0133a2001"/><anchor xml:id="beg0133a2001" n="0133a2001"/>已<anchor xml:id="end0133a2001"/>。而重闻第三时非空非有教。亦有一类。唯 <lb ed="X" n="0133a21"/><lb ed="R080" n="0213a06"/>闻第三时教。而不闻前二时教也。若准深密经。初时 <lb ed="X" n="0133a22"/><lb ed="R080" n="0213a07"/>度声闻。第二时度大乘。第三度三乘。然<persName>佛</persName>灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a2201" n="0133a2201"/><anchor xml:id="beg0133a2201" n="0133a2201"/>已<anchor xml:id="end0133a2201"/>。亦初 <lb ed="X" n="0133a23"/><lb ed="R080" n="0213a08"/>第一时中。诸部小乘执诸法有。次第二时。即龙猛等 <lb ed="X" n="0133a24"/><lb ed="R080" n="0213a09"/>说诸法空。次第三时。慈氏说瑜伽等。即是不空不有 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0133b" n="0133b"/> <lb ed="X" n="0133b01"/><lb ed="R080" n="0213a10"/>也。悟证有方者。谓方法即道理也。有证真如方法道 <lb ed="X" n="0133b02"/><lb ed="R080" n="0213a11"/>理也。妙能留捨者。于染分依他恶法。即皆令捨却。若 <lb ed="X" n="0133b03"/><lb ed="R080" n="0213a12"/>净分依他好法。皆留著也。</p> <lb ed="X" n="0133b04"/><lb ed="R080" n="0213a13"/><p xml:id="pX50p0133b0401">疏云<persName>如来</persName>出现功德莊严经。功德者。问如何名功德。 <lb ed="X" n="0133b05"/><lb ed="R080" n="0213a14"/>答言由施设工夫气力方得者。其德应作得先先得。 <lb ed="X" n="0133b06"/><lb ed="R080" n="0213a15"/>又有为之法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133002" n="0133002"/>失无功德。可由设工夫新得。可名功德 <lb ed="X" n="0133b07"/><lb ed="R080" n="0213a16"/>其无为上失。有功德。不由利生。不由设工夫。方得功 <lb ed="X" n="0133b08"/><lb ed="R080" n="0213a17"/>德。如何得名无为上功德。问为证唯识而引文处。何 <lb ed="X" n="0133b09"/><lb ed="R080" n="0213a18"/>文中而引此出现经。答即下云<persName>如来</persName>无垢识颂是。六 <lb ed="X" n="0133b10"/><lb ed="R080" n="0213b01"/>经未知。下论爰引六经乃至集论等。为证明唯识等 <lb ed="X" n="0133b11"/><lb ed="R080" n="0213b02"/>者。问如下文证中。更引起尽经多界经解脱经等。及 <lb ed="X" n="0133b12"/><lb ed="R080" n="0213b03"/>馀论等。何故此间。但言六经十一大论。何故更不列 <lb ed="X" n="0133b13"/><lb ed="R080" n="0213b04"/>馀经论耶。答今此六经十一论。唯成立唯识理。所以 <lb ed="X" n="0133b14"/><lb ed="R080" n="0213b05"/>此中但说六经十一论。此六经十一论中。说有唯识 <lb ed="X" n="0133b15"/><lb ed="R080" n="0213b06"/>道理。若馀多界经等。唯成立种子。亦不证成唯识道 <lb ed="X" n="0133b16"/><lb ed="R080" n="0213b07"/>理。又如起尽经。唯证成触受等事。亦不证成唯识道 <lb ed="X" n="0133b17"/><lb ed="R080" n="0213b08"/>理。亦缘起经等。但明十二支。亦不明唯识道理。所以 <lb ed="X" n="0133b18"/><lb ed="R080" n="0213b09"/>此中不说馀起尽经论等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133003" n="0133003"/>耶。了相大乘者。显现说故。 <lb ed="X" n="0133b19"/><lb ed="R080" n="0213b10"/>不显现故。名不了相也。约機理渐教法门以辨三时 <lb ed="X" n="0133b20"/><lb ed="R080" n="0213b11"/>者。问如何约理以辨三时。答证有浅深故。实无三也。 <lb ed="X" n="0133b21"/><lb ed="R080" n="0213b12"/>即有三时年月前後者。问既言年月。于何年何月说 <lb ed="X" n="0133b22"/><lb ed="R080" n="0213b13"/>第一时教。乃至于何年月说第三教。既言年月。出何 <lb ed="X" n="0133b23"/><lb ed="R080" n="0213b14"/>圣教。答但总相立有三时。亦不立年月也。此约多分 <lb ed="X" n="0133b24"/><lb ed="R080" n="0213b15"/>者。准花严虽名顿教。五百声闻亦在会座。于中亦通 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0133c" n="0133c"/> <lb ed="X" n="0133c01"/><lb ed="R080" n="0213b16"/>渐教。约多分说名顿教也。此显顿渐无别定教者。然 <lb ed="X" n="0133c02"/><lb ed="R080" n="0213b17"/>馀经中。若明顿悟亦名渐悟。如花严经中。虽名顿教。 <lb ed="X" n="0133c03"/><lb ed="R080" n="0213b18"/>唯明顿悟。其五百声闻亦在会坐。故知亦有渐悟。又 <lb ed="X" n="0133c04"/><lb ed="R080" n="0214a01"/>如法花经中虽渐悟。于中亦有顿悟。故诸经中。若明 <lb ed="X" n="0133c05"/><lb ed="R080" n="0214a02"/>渐悟亦明顿悟。顿悟处亦兼明渐悟。必无经中唯明 <lb ed="X" n="0133c06"/><lb ed="R080" n="0214a03"/>顿悟不明渐悟。唯明渐悟不明顿语者也。证阿赖耶 <lb ed="X" n="0133c07"/><lb ed="R080" n="0214a04"/>者。问若是真如。可得言证。既言阿赖耶。如何名证耶 <lb ed="X" n="0133c08"/><lb ed="R080" n="0214a05"/>答但证解。故名证也。及不定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133004" n="0133004"/>性趣菩萨者。然不定性 <lb ed="X" n="0133c09"/><lb ed="R080" n="0214a06"/>中。有其三类。如有一人。有声闻性。兼有菩萨性。或有 <lb ed="X" n="0133c10"/><lb ed="R080" n="0214a07"/>独觉性亦有菩萨性。或有一人。具有三乘性。此三类 <lb ed="X" n="0133c11"/><lb ed="R080" n="0214a08"/>不定性。即唯识教被之也。或有一人声闻性亦有独 <lb ed="X" n="0133c12"/><lb ed="R080" n="0214a09"/>觉性。无菩萨性者。此人唯名不定性。则唯识教不被 <lb ed="X" n="0133c13"/><lb ed="R080" n="0214a10"/>之也。故疏中言不定性趣菩萨者。意简此人也。</p> <lb ed="X" n="0133c14"/><lb ed="R080" n="0214a11"/><p xml:id="pX50p0133c1401">疏如上教制三十颂者。即指上文六经十一论。天亲 <lb ed="X" n="0133c15"/><lb ed="R080" n="0214a12"/>菩萨。依上六经十一论。造三十颂也。故下文若证成 <lb ed="X" n="0133c16"/><lb ed="R080" n="0214a13"/>有唯识理处。即引此六经十一论文也。识有非空者。 <lb ed="X" n="0133c17"/><lb ed="R080" n="0214a14"/>非但能变之识名为唯识。其所变之识亦名唯识。今 <lb ed="X" n="0133c18"/><lb ed="R080" n="0214a15"/>有此二种唯识。故言识有非空。境无非有者。非但无 <lb ed="X" n="0133c19"/><lb ed="R080" n="0214a16"/>心外遍计所执之境。若执能缘唯识真实有者。亦是 <lb ed="X" n="0133c20"/><lb ed="R080" n="0214a17"/>心外境收。故今显此二种心外境也。问虽具明诸法。 <lb ed="X" n="0133c21"/><lb ed="R080" n="0214a18"/>而不離识。既言识。为是本识。为是八个识。为说百法 <lb ed="X" n="0133c22"/><lb ed="R080" n="0214b01"/>皆不離第八识。为不離八个识。云云。谓<persName>佛</persName>慈悲本愿 <lb ed="X" n="0133c23"/><lb ed="R080" n="0214b02"/>缘力者。即是<persName>如来</persName>因中。行菩萨行时发愿。愿众生谓 <lb ed="X" n="0133c24"/><lb ed="R080" n="0214b03"/>识上有文義相生。故<persName>佛</persName>虽不说法。由<persName>佛</persName>本愿缘力。又 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0134a" n="0134a"/> <lb ed="X" n="0134a01"/><lb ed="R080" n="0214b04"/>由众生有善根力故。<persName>佛</persName>虽不说法。即众生自识心上。 <lb ed="X" n="0134a02"/><lb ed="R080" n="0214b05"/>文義相生。其可闻者。自意识上文義相生。似<persName>如来</persName>说。 <lb ed="X" n="0134a03"/><lb ed="R080" n="0214b06"/>故<persName>如来</persName>实不说。此师许十地菩萨有漏心中皆得说 <lb ed="X" n="0134a04"/><lb ed="R080" n="0214b07"/>法。又此师即不许小化<persName>佛</persName>大化<persName>佛</persName>他受用<persName>佛</persName>等说法。 <lb ed="X" n="0134a05"/><lb ed="R080" n="0214b08"/>即资粮加行十地菩萨等。皆各其可闻者。自意识上 <lb ed="X" n="0134a06"/><lb ed="R080" n="0214b09"/>文義相生。龙军论师说。<persName>如来</persName>有十七界。而无声界。为 <lb ed="X" n="0134a07"/><lb ed="R080" n="0214b10"/>不说法故。然诸声名等皆是戏论法故。<persName>佛</persName>无戏论法。所 <lb ed="X" n="0134a08"/><lb ed="R080" n="0214b11"/>以无声名等故。然<persName>佛</persName>不说法故。约<persName>佛</persName>说法无声者。唯有 <lb ed="X" n="0134a09"/><lb ed="R080" n="0214b12"/>十七界。而无声界。若身中亦成就声界。若约身中。即 <lb ed="X" n="0134a10"/><lb ed="R080" n="0214b13"/>有十八界也。问大定者。八定中何定。大智有四智。正 <lb ed="X" n="0134a11"/><lb ed="R080" n="0214b14"/>後何智。大悲有四无量悲。大觉是何悲。思之可解。此 <lb ed="X" n="0134a12"/><lb ed="R080" n="0214b15"/>师说唯有大定智悲。如何得有馀十七界蕴处等。答 <lb ed="X" n="0134a13"/><lb ed="R080" n="0214b16"/>约身中成就说。无漏心现即真无漏文義为体者。即 <lb ed="X" n="0134a14"/><lb ed="R080" n="0214b17"/>是菩萨後得智上。有文義相现。即无漏也。我成<persName>佛</persName>来 <lb ed="X" n="0134a15"/><lb ed="R080" n="0214b18"/>不说一字汝亦不闻者。此言是众生语。非<persName>如来</persName>说也。</p> <lb ed="X" n="0134a16"/><lb ed="R080" n="0215a01"/><p xml:id="pX50p0134a1601">论说聚集显现为体者。此师意说。即是众生自识聚 <lb ed="X" n="0134a17"/><lb ed="R080" n="0215a02"/>集显现为体。言不说者是密意说者。此文即护法等 <lb ed="X" n="0134a18"/><lb ed="R080" n="0215a03"/>菩萨会违。然护法云经中说<persName>佛</persName>成道来不说一字意 <lb ed="X" n="0134a19"/><lb ed="R080" n="0215a04"/>者。意说。诸法体性離言。故言不说一字。密意语也。據 <lb ed="X" n="0134a20"/><lb ed="R080" n="0215a05"/>实<persName>如来</persName>实说法也。然笵法师。禅基法师。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134001" n="0134001"/>花唯识疏中 <lb ed="X" n="0134a21"/><lb ed="R080" n="0215a06"/>说。无性龙军师言<persName>佛</persName>所说。非也。今应分别。然龙军师 <lb ed="X" n="0134a22"/><lb ed="R080" n="0215a07"/>意说。<persName>佛</persName>唯有大定智悲。无色声功德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134002" n="0134002"/>多。亦无他受用 <lb ed="X" n="0134a23"/><lb ed="R080" n="0215a08"/>化<persName>佛</persName>及自受用<persName>佛</persName>。唯有法身。无不说法。即众生识上 <lb ed="X" n="0134a24"/><lb ed="R080" n="0215a09"/>文義相生。然无性菩萨意者。即许<persName>佛</persName>有十八界。亦许 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0134b" n="0134b"/> <lb ed="X" n="0134b01"/><lb ed="R080" n="0215a10"/><persName>佛</persName>说法。今出教体。即取能听法者识心之上影像声 <lb ed="X" n="0134b02"/><lb ed="R080" n="0215a11"/>名句等为教体。然不取<persName>佛</persName>说法者本质声名句文以 <lb ed="X" n="0134b03"/><lb ed="R080" n="0215a12"/>为教体者。略有二義。一者能听者。即初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0134b0301" n="0134b0301"/><anchor xml:id="beg0134b0301" n="0134b0301"/>已<anchor xml:id="end0134b0301"/>上菩萨 <lb ed="X" n="0134b04"/><lb ed="R080" n="0215a13"/>有漏善心。及无漏心上。教法聚集故。然无性摄论。既 <lb ed="X" n="0134b05"/><lb ed="R080" n="0215a14"/>明十殊勝。皆约入初地菩萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134003" n="0134003"/>他法。所以取初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0134b0501" n="0134b0501"/><anchor xml:id="beg0134b0501" n="0134b0501"/>已<anchor xml:id="end0134b0501"/>上 <lb ed="X" n="0134b06"/><lb ed="R080" n="0215a15"/>菩萨为能听者。然<persName>佛</persName>识心上即无聚集。所以不取能 <lb ed="X" n="0134b07"/><lb ed="R080" n="0215a16"/>说法者本质名等为教体。故彼论云。闻者识上直非 <lb ed="X" n="0134b08"/><lb ed="R080" n="0215a17"/>直说聚集显现以为教体。二者若聚能听者影像名 <lb ed="X" n="0134b09"/><lb ed="R080" n="0215a18"/>句等为教体者。即转成唯识道理。若取能说者之识 <lb ed="X" n="0134b10"/><lb ed="R080" n="0215b01"/>之上之名句。即離能听者识心上解。既離识即唯识 <lb ed="X" n="0134b11"/><lb ed="R080" n="0215b02"/>不成。为破小乘执離识外别有名等为教体故。唯取 <lb ed="X" n="0134b12"/><lb ed="R080" n="0215b03"/>能听之者亲影像名等为教体也。言增上生。彼论亦 <lb ed="X" n="0134b13"/><lb ed="R080" n="0215b04"/>有两解。一云即取<persName>佛</persName>能说者识心上名句等。与能听 <lb ed="X" n="0134b14"/><lb ed="R080" n="0215b05"/>法者识心上解。为增上生。二云即取善入菩萨。既能 <lb ed="X" n="0134b15"/><lb ed="R080" n="0215b06"/>为诸菩萨。说摄大乘品。即取善入菩萨口中所说名 <lb ed="X" n="0134b16"/><lb ed="R080" n="0215b07"/>句等。与馀能听法菩萨识心上解。为增上生。生者缘 <lb ed="X" n="0134b17"/><lb ed="R080" n="0215b08"/>也。若基法师。唯识疏中即言。护法菩萨。唯取<persName>佛</persName>说法 <lb ed="X" n="0134b18"/><lb ed="R080" n="0215b09"/>者本质声。以本质教是无漏故。不取能听法者影像 <lb ed="X" n="0134b19"/><lb ed="R080" n="0215b10"/>声名等以为教体。以影像声通漏无漏三性等故。有 <lb ed="X" n="0134b20"/><lb ed="R080" n="0215b11"/>测法师。唯识疏中即云。护法菩萨通取能说者本质 <lb ed="X" n="0134b21"/><lb ed="R080" n="0215b12"/>声名句等。及能听法者声名句。即双取本影二声名 <lb ed="X" n="0134b22"/><lb ed="R080" n="0215b13"/>等以为教体。或宜闻者本愿缘力者。问此护法亦言 <lb ed="X" n="0134b23"/><lb ed="R080" n="0215b14"/>本愿缘力。与前无性有何差别。又为是众生本愿缘 <lb ed="X" n="0134b24"/><lb ed="R080" n="0215b15"/>力。为是<persName>如来</persName>本愿力耶。答若无性。即约<persName>佛</persName>本行菩 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0134c" n="0134c"/> <lb ed="X" n="0134c01"/><lb ed="R080" n="0215b16"/>萨道时。起慈悲愿。愿我得成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c0101" n="0134c0101"/><anchor xml:id="beg0134c0101" n="0134c0101"/>已<anchor xml:id="end0134c0101"/>。我虽不说。即令众 <lb ed="X" n="0134c02"/><lb ed="R080" n="0215b17"/>生心识上有文義相生。即<persName>佛</persName>不说法。众生识上有文 <lb ed="X" n="0134c03"/><lb ed="R080" n="0215b18"/>義相生。即约<persName>佛</persName>自发愿也。若护法。即约众生有善根 <lb ed="X" n="0134c04"/><lb ed="R080" n="0216a01"/>故即发愿。愿我常闻<persName>佛</persName>说法门。既众生由发愿善根 <lb ed="X" n="0134c05"/><lb ed="R080" n="0216a02"/>力故。即令化<persName>佛</persName>识上有文義相生。既<persName>佛</persName>识上有文義 <lb ed="X" n="0134c06"/><lb ed="R080" n="0216a03"/>生。即为众生说法。令众生闻法。故别。问蕴处界相对。 <lb ed="X" n="0134c07"/><lb ed="R080" n="0216a04"/>十二处中。即言法处所摄色有五。何故十八界中。不 <lb ed="X" n="0134c08"/><lb ed="R080" n="0216a05"/>言法界所摄色有五种。答五蕴中。行蕴所摄色有。亦 <lb ed="X" n="0134c09"/><lb ed="R080" n="0216a06"/>有五种耶。我未所说乃有尔所者。我所说如手中葉。 <lb ed="X" n="0134c10"/><lb ed="R080" n="0216a07"/>未所说法如林中葉。意问<persName>如来</persName>说法者。勝摄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134004" n="0134004"/>彼林。若 <lb ed="X" n="0134c11"/><lb ed="R080" n="0216a08"/>旧云尸首林也。然勝摄彼者梵语。此不翻出。</p> <lb ed="X" n="0134c12"/><lb ed="R080" n="0216a09"/><p xml:id="pX50p0134c1201">辗转增上力二识成决定者。二识者<persName>佛</persName>及众生。犹如 <lb ed="X" n="0134c13"/><lb ed="R080" n="0216a10"/>来悲愿增上力故。遂应众生機。为之说教。即是<persName>佛</persName>增 <lb ed="X" n="0134c14"/><lb ed="R080" n="0216a11"/>上力故。犹众生善根力增上故。遂感<persName>如来</persName>为之说教。 <lb ed="X" n="0134c15"/><lb ed="R080" n="0216a12"/>即是众生增上力故。意辗转。谓馀相续识差别故。馀 <lb ed="X" n="0134c16"/><lb ed="R080" n="0216a13"/>者听者之馀。即<persName>佛</persName>菩萨是。相续者身也。识者教也解 <lb ed="X" n="0134c17"/><lb ed="R080" n="0216a14"/>也。犹<persName>如来</persName>有教。教解差别故。令馀相续差别识生。令 <lb ed="X" n="0134c18"/><lb ed="R080" n="0216a15"/>馀者说者之馀。即众生是。相续者是身也。识者是教 <lb ed="X" n="0134c19"/><lb ed="R080" n="0216a16"/>也。此文意说。谓馀<persName>佛</persName>菩萨解教差别故。为有情说。令 <lb ed="X" n="0134c20"/><lb ed="R080" n="0216a17"/>馀有情心中。解教差别而生也。是辗转法轮不绝。<anchor xml:id="nkr_note_add_0134c2001" n="0134c2001"/><anchor xml:id="beg0134c2001" n="0134c2001"/>已<anchor xml:id="end0134c2001"/> <lb ed="X" n="0134c21"/><lb ed="R080" n="0216a18"/>下准知。</p> <lb ed="X" n="0134c22"/><lb ed="R080" n="0216b01"/><p xml:id="pX50p0134c2201">一摄相归性者。说一切法皆用真如为体故。说一切 <lb ed="X" n="0134c23"/><lb ed="R080" n="0216b02"/>法皆由于真如也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134005" n="0134005"/>于弥勒亦如也者。至及也。意及弥 <lb ed="X" n="0134c24"/><lb ed="R080" n="0216b03"/>勒亦用真如为体。维摩经意说。维摩语弥勒云。我闻 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0135a" n="0135a"/> <lb ed="X" n="0135a01"/><lb ed="R080" n="0216b04"/><persName>佛</persName>与汝受记当来成<persName>佛</persName>。然菩提者。不可以身得。亦不 <lb ed="X" n="0135a02"/><lb ed="R080" n="0216b05"/>可以心得。乃至廣说。乃至三世中。何生得受记。若过 <lb ed="X" n="0135a03"/><lb ed="R080" n="0216b06"/>去<anchor xml:id="nkr_note_add_0135a0301" n="0135a0301"/><anchor xml:id="beg0135a0301" n="0135a0301"/>已<anchor xml:id="end0135a0301"/>灭。未来未生。现在不住。又约真如为问。若弥勒 <lb ed="X" n="0135a04"/><lb ed="R080" n="0216b07"/>得受记。一切众生应受记。何以故。一切众生。亦真如 <lb ed="X" n="0135a05"/><lb ed="R080" n="0216b08"/>为体。则弥勒与众生无别故。一切皆受记也。三摄假 <lb ed="X" n="0135a06"/><lb ed="R080" n="0216b09"/>从实如不相应色心分位者。然不相应依色心之上 <lb ed="X" n="0135a07"/><lb ed="R080" n="0216b10"/>假立。即将不相应假法而就于实。四性用别论者。为 <lb ed="X" n="0135a08"/><lb ed="R080" n="0216b11"/>是百法中实法为性。假法是用。如何名性用。答用谓 <lb ed="X" n="0135a09"/><lb ed="R080" n="0216b12"/>作用。性谓体性。然有作用无体性。谓百法中。二十四 <lb ed="X" n="0135a10"/><lb ed="R080" n="0216b13"/>不相应行。忿等十法。及不害等假法。此等法但有作 <lb ed="X" n="0135a11"/><lb ed="R080" n="0216b14"/>用而无有体。且如命根。但有任持色心不断之作用。 <lb ed="X" n="0135a12"/><lb ed="R080" n="0216b15"/>亦无实体。若灭定。但有防心不起功能。亦无实体等 <lb ed="X" n="0135a13"/><lb ed="R080" n="0216b16"/>也。有体而无用。谓虚空非择灭等。此二就实言之。即 <lb ed="X" n="0135a14"/><lb ed="R080" n="0216b17"/>用真如为体。虽虚空等有体。亦无别作用也。有亦有 <lb ed="X" n="0135a15"/><lb ed="R080" n="0216b18"/>体亦有用。谓百法中。贪等遍行别境。及善中有实体 <lb ed="X" n="0135a16"/><lb ed="R080" n="0217a01"/>者。此等亦有实体。亦有作用。别论者。即约体用以别 <lb ed="X" n="0135a17"/><lb ed="R080" n="0217a02"/>说有百法。论者说也。如愚意。百法体中。实法名性。假 <lb ed="X" n="0135a18"/><lb ed="R080" n="0217a03"/>法名用。性用别质。质者体也。意说。性用假实别体故。 <lb ed="X" n="0135a19"/><lb ed="R080" n="0217a04"/>即建立有百法也。四性用别论色心假实各别处收 <lb ed="X" n="0135a20"/><lb ed="R080" n="0217a05"/>者。色心各有实体。假法别有假体。即由立有第四性 <lb ed="X" n="0135a21"/><lb ed="R080" n="0217a06"/>用别论门。即建立得蕴处界。以色心各各别处摄也 <lb ed="X" n="0135a22"/><lb ed="R080" n="0217a07"/>及建立得百法也。以色心假实性用各各别处摄故。 <lb ed="X" n="0135a23"/><lb ed="R080" n="0217a08"/>故建立得百法也。且如百法中二十四不相应即是 <lb ed="X" n="0135a24"/><lb ed="R080" n="0217a09"/>假。六无为中。前五无为亦是假。第六是实。十一善中。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0135b" n="0135b"/> <lb ed="X" n="0135b01"/><lb ed="R080" n="0217a10"/>三个是假。馀八实。十根本中。後五见假。依慧立故。四 <lb ed="X" n="0135b02"/><lb ed="R080" n="0217a11"/>不定中。寻伺是假。二十随中。小十大三是假有。然百 <lb ed="X" n="0135b03"/><lb ed="R080" n="0217a12"/>法中。自馀三十九法皆实。馀五十一法是假。如论中 <lb ed="X" n="0135b04"/><lb ed="R080" n="0217a13"/>自释。故由第四性用别论门。假实别明故。即有百法 <lb ed="X" n="0135b05"/><lb ed="R080" n="0217a14"/>也。馀蕴处界假实。随应准知。皆得建立。若如第三摄 <lb ed="X" n="0135b06"/><lb ed="R080" n="0217a15"/>假随实门。其百法中。唯得有四十九法。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135001" n="0135001"/>具五十一 <lb ed="X" n="0135b07"/><lb ed="R080" n="0217a16"/>假法。故亦不得成。馀蕴处界准知。法处法界行蕴之 <lb ed="X" n="0135b08"/><lb ed="R080" n="0217a17"/>中。皆具少分假法也。若准第二摄境从心门。百法中 <lb ed="X" n="0135b09"/><lb ed="R080" n="0217a18"/>唯得有八识。即具九十二法。五蕴唯得有识蕴。<anchor xml:id="note_star_1" n="0135001" type="star"/>具馀 <lb ed="X" n="0135b10"/><lb ed="R080" n="0217b01"/>四蕴。十二处中。唯有意处具。馀十一处。十八界中。唯 <lb ed="X" n="0135b11"/><lb ed="R080" n="0217b02"/>有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135002" n="0135002"/>七心界者。即具馀十一界。若准第一摄相归性门 <lb ed="X" n="0135b12"/><lb ed="R080" n="0217b03"/>百法中。唯得有一真如。无为不離如故。即具馀九十 <lb ed="X" n="0135b13"/><lb ed="R080" n="0217b04"/>九法。处界之中。唯得有法界法处。<anchor xml:id="note_star_2" n="0135001" type="star"/>具馀十七界。十一 <lb ed="X" n="0135b14"/><lb ed="R080" n="0217b05"/>处及五蕴等。若不成也。故有第四门。即不具诸法门 <lb ed="X" n="0135b15"/><lb ed="R080" n="0217b06"/>也。</p> <lb ed="X" n="0135b16"/><lb ed="R080" n="0217b07"/><p xml:id="pX50p0135b1601">瑜伽论说色蕴摄彼十处全等者。色蕴中。摄五根五 <lb ed="X" n="0135b17"/><lb ed="R080" n="0217b08"/>尘十处法处少分。摄得法处五种色。所谓极略等五 <lb ed="X" n="0135b18"/><lb ed="R080" n="0217b09"/>也。自识所变则是第二摄境从心者。此即是前龙军 <lb ed="X" n="0135b19"/><lb ed="R080" n="0217b10"/>无性师说<persName>佛</persName>不说法。无无漏教法。但前闻者众生自 <lb ed="X" n="0135b20"/><lb ed="R080" n="0217b11"/>识上有文義相生。此师意者。即无本质无漏教。但有 <lb ed="X" n="0135b21"/><lb ed="R080" n="0217b12"/>众生识上所变有漏教也。故众生自识所变。即是第 <lb ed="X" n="0135b22"/><lb ed="R080" n="0217b13"/>二摄境从心也。幷言<persName>佛</persName>说乃是第四性用别论者。此 <lb ed="X" n="0135b23"/><lb ed="R080" n="0217b14"/>文即护法正许<persName>佛</persName>说法。<persName>佛</persName>说法时。即有闻名句等。声 <lb ed="X" n="0135b24"/><lb ed="R080" n="0217b15"/>即色蕴摄。名句等即行蕴等摄。故假实之法各别处 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0135c" n="0135c"/> <lb ed="X" n="0135c01"/><lb ed="R080" n="0217b16"/>收。即当第四性用别论也。闻者似法者。即取二乘凡 <lb ed="X" n="0135c02"/><lb ed="R080" n="0217b17"/>夫及七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0135c0201" n="0135c0201"/><anchor xml:id="beg0135c0201" n="0135c0201"/>已<anchor xml:id="end0135c0201"/>前有漏心听<persName>佛</persName>说法。其闻者识上声名 <lb ed="X" n="0135c03"/><lb ed="R080" n="0217b18"/>等。皆是有漏名等为似法。十地共用无漏後得智中 <lb ed="X" n="0135c04"/><lb ed="R080" n="0218a01"/>闻法。其声名句等既无漏。应是真法。如何言闻者似 <lb ed="X" n="0135c05"/><lb ed="R080" n="0218a02"/>法说者真教者。即<persName>佛</persName>说之教。皆是无漏声名句等。无 <lb ed="X" n="0135c06"/><lb ed="R080" n="0218a03"/>漏教法。即名真教。此似法皆本从法界中所流出也。 <lb ed="X" n="0135c07"/><lb ed="R080" n="0218a04"/><persName>如来</persName>有大定智证真。遂起後智。观诸众生。即起应化 <lb ed="X" n="0135c08"/><lb ed="R080" n="0218a05"/>二身。说诸教法。此教法从真如所得。故证真能伏灭 <lb ed="X" n="0135c09"/><lb ed="R080" n="0218a06"/>烦恼。依此教法。亦能伏灭烦恼。与真如相似也。</p> <lb ed="X" n="0135c10"/><lb ed="R080" n="0218a07"/><p xml:id="pX50p0135c1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0135003" n="0135003"/>如对法说成所引声者。即此中引此对法论者。意证 <lb ed="X" n="0135c11"/><lb ed="R080" n="0218a08"/>成前第三摄假随实门故。名句文三。亦是声上屈曲。 <lb ed="X" n="0135c12"/><lb ed="R080" n="0218a09"/>離声无别体故。摄假名等而从实声故。名句等体即 <lb ed="X" n="0135c13"/><lb ed="R080" n="0218a10"/>是声故。第三摄假实门。但说于声。不别说名等故。对 <lb ed="X" n="0135c14"/><lb ed="R080" n="0218a11"/>法亦云成所引声。不言所成引名句。其对法中。亦是 <lb ed="X" n="0135c15"/><lb ed="R080" n="0218a12"/>摄假随实也。成所引声谓诸圣说者。谓诸圣者成就 <lb ed="X" n="0135c16"/><lb ed="R080" n="0218a13"/>道德所引出音声。或云谓<persName>佛</persName>为他众生说法。即<persName>佛</persName>成 <lb ed="X" n="0135c17"/><lb ed="R080" n="0218a14"/>就说法之声也。若从所闻有漏心变者。如<persName>佛</persName>说教法 <lb ed="X" n="0135c18"/><lb ed="R080" n="0218a15"/>之时。其<persName>佛</persName>所说教法。本质是无漏。其二乘凡夫等。有 <lb ed="X" n="0135c19"/><lb ed="R080" n="0218a16"/>漏心中。听闻<persName>佛</persName>说教之时。遂自心上变起有漏影像。 <lb ed="X" n="0135c20"/><lb ed="R080" n="0218a17"/>教法亦是有漏。或从能说者。即凡夫二乘等。有漏心 <lb ed="X" n="0135c21"/><lb ed="R080" n="0218a18"/>中。为他说法。亦是有漏文義。十地菩萨在无漏後得 <lb ed="X" n="0135c22"/><lb ed="R080" n="0218b01"/>智中。闻<persName>佛</persName>说法。其<persName>佛</persName>所说声名句等。本质即是无漏。 <lb ed="X" n="0135c23"/><lb ed="R080" n="0218b02"/>其菩萨无漏心上。变起影像相分声名句等。亦是无 <lb ed="X" n="0135c24"/><lb ed="R080" n="0218b03"/>漏也。若十地菩萨。在无漏後得智心中为他说法时。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0136a" n="0136a"/> <lb ed="X" n="0136a01"/><lb ed="R080" n="0218b04"/>其十地菩萨所说声名句等。皆是有漏。以声名句等 <lb ed="X" n="0136a02"/><lb ed="R080" n="0218b05"/>皆是第八识有漏相分。所以十地菩萨无漏後得智 <lb ed="X" n="0136a03"/><lb ed="R080" n="0218b06"/>中。为他说法声名句等。是有漏也。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0136a0301" n="0136a0301"/><anchor xml:id="beg0136a0301" n="0136a0301"/>已<anchor xml:id="end0136a0301"/>上有漏心中 <lb ed="X" n="0136a04"/><lb ed="R080" n="0218b07"/>闻法。及有漏心变。及为他说法等所有文義。皆依他 <lb ed="X" n="0136a05"/><lb ed="R080" n="0218b08"/>相名等摄也。又问十地菩萨。为他说法声名句文为 <lb ed="X" n="0136a06"/><lb ed="R080" n="0218b09"/>是有漏。为无漏。答其十地菩萨。与他说法时。其声名 <lb ed="X" n="0136a07"/><lb ed="R080" n="0218b10"/>句文本质。既是有漏第八识相分。所以声名句文皆 <lb ed="X" n="0136a08"/><lb ed="R080" n="0218b11"/>是有漏。若十地菩萨妙观察後得智中。为他说法时 <lb ed="X" n="0136a09"/><lb ed="R080" n="0218b12"/>即後得智上。亦变起影像声名。影像声名即是无漏。 <lb ed="X" n="0136a10"/><lb ed="R080" n="0218b13"/>有二乘十地菩萨。于<persName>佛</persName>边听法。通漏无漏。如总聊简 <lb ed="X" n="0136a11"/><lb ed="R080" n="0218b14"/>章说。或无漏说正智所摄者。唯无漏心中为他说法 <lb ed="X" n="0136a12"/><lb ed="R080" n="0218b15"/>所有声名句。及有无漏眼等色法。皆是无漏。即正智 <lb ed="X" n="0136a13"/><lb ed="R080" n="0218b16"/>相名所摄。其相名通漏无漏故。相中摄法最宽。廣如 <lb ed="X" n="0136a14"/><lb ed="R080" n="0218b17"/>瑜伽论中。问答抉择也。</p> <lb ed="X" n="0136a15"/><lb ed="R080" n="0218b18"/><p xml:id="pX50p0136a1501">此所诠体谓唯识境正行及果者。境中即摄得五尘 <lb ed="X" n="0136a16"/><lb ed="R080" n="0219a01"/>及真如理。五尘及真如理皆名为境。真如是正智 <lb ed="X" n="0136a17"/><lb ed="R080" n="0219a02"/>所缘之境也。故境界故。若名摄得一切法尽。所以今 <lb ed="X" n="0136a18"/><lb ed="R080" n="0219a03"/>者但言境而不言理也。行中唯摄有为。亦摄得道理。 <lb ed="X" n="0136a19"/><lb ed="R080" n="0219a04"/>圣道谛亦名道理也行中不摄得真如理也。其果中 <lb ed="X" n="0136a20"/><lb ed="R080" n="0219a05"/>亦摄得真如涅槃理。亦摄得四智菩提。故说果中摄 <lb ed="X" n="0136a21"/><lb ed="R080" n="0219a06"/>二种理。一者法身理。即是真如理也。二者菩提理。即 <lb ed="X" n="0136a22"/><lb ed="R080" n="0219a07"/>四智也。故果中亦摄有为无为。行中唯摄有为。境中 <lb ed="X" n="0136a23"/><lb ed="R080" n="0219a08"/>即摄得有为无为。故说境行果三摄得一切尽也。一 <lb ed="X" n="0136a24"/><lb ed="R080" n="0219a09"/>者声二者善字者。然此中引此十地论声善字者。立 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0136b" n="0136b"/> <lb ed="X" n="0136b01"/><lb ed="R080" n="0219a10"/>证成前<persName>如来</persName>及十地菩萨无漏後得智中为他说法 <lb ed="X" n="0136b02"/><lb ed="R080" n="0219a11"/>所有声名等皆是无漏也。善字者。善字之中。亦摄得 <lb ed="X" n="0136b03"/><lb ed="R080" n="0219a12"/>名句然即此又善声善字。即是<persName>佛</persName>菩萨无漏声名句 <lb ed="X" n="0136b04"/><lb ed="R080" n="0219a13"/>文。以无漏声字等。成法实体也。</p> <lb ed="X" n="0136b05"/><lb ed="R080" n="0219a14"/><p xml:id="pX50p0136b0501">能断金刚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136001A" n="0136001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0136001A" n="0136001A"/>般若论<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136001B" n="0136001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0136001B" n="0136001B"/>说我法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136002" n="0136002"/>是善汝唯无记等者。即是 <lb ed="X" n="0136b06"/><lb ed="R080" n="0219a15"/>天亲论颂云。虽闻无记法。而说是彼因。是故一法宝。 <lb ed="X" n="0136b07"/><lb ed="R080" n="0219a16"/>勝无量珍宝。意说。小乘说<persName>如来</persName>名句文是无记是有 <lb ed="X" n="0136b08"/><lb ed="R080" n="0219a17"/>漏。大乘说有漏名句文即是无记。虽闻此者。无记名 <lb ed="X" n="0136b09"/><lb ed="R080" n="0219a18"/>句文。即是作菩提之正因。若<persName>如来</persName>名句是善无漏。所 <lb ed="X" n="0136b10"/><lb ed="R080" n="0219b01"/>以受持一四句偈。勝捨恒河沙身命。然天亲无著论。 <lb ed="X" n="0136b11"/><lb ed="R080" n="0219b02"/>皆释能断般若经。金刚即通能所断。若有漏闻思修 <lb ed="X" n="0136b12"/><lb ed="R080" n="0219b03"/>慧名金刚。即能断三界分别惑故。或所断名金刚。二 <lb ed="X" n="0136b13"/><lb ed="R080" n="0219b04"/>障坚固故也。若能断一向是般若。又小乘中说。读经 <lb ed="X" n="0136b14"/><lb ed="R080" n="0219b05"/>教之心。皆是生得善摄。不是闻思加行慧摄。若大乘 <lb ed="X" n="0136b15"/><lb ed="R080" n="0219b06"/>说。如人读经论之心。即是闻思加行善摄。其生得善 <lb ed="X" n="0136b16"/><lb ed="R080" n="0219b07"/>福分闻思善。及加行善。此三有何差别。若如有人但 <lb ed="X" n="0136b17"/><lb ed="R080" n="0219b08"/>起善心。而厌恶欣善者。即是生得善摄。若厌欲界而 <lb ed="X" n="0136b18"/><lb ed="R080" n="0219b09"/>欣上界者。即是福分闻思慧摄。若起心厌三界生死 <lb ed="X" n="0136b19"/><lb ed="R080" n="0219b10"/>恶法。而欣三乘圣法者。即顺出世加行善摄。问如何 <lb ed="X" n="0136b20"/><lb ed="R080" n="0219b11"/>名法词二无碍。又词无碍何故不名法。独名句等名 <lb ed="X" n="0136b21"/><lb ed="R080" n="0219b12"/>法。是法无碍。何故不名词。又问此二无碍解。皆从境 <lb ed="X" n="0136b22"/><lb ed="R080" n="0219b13"/>为名。未答。</p> <lb ed="X" n="0136b23"/><lb ed="R080" n="0219b14"/><p xml:id="pX50p0136b2301">此论第二云法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136003" n="0136003"/>词乃至无量名句字是法无碍解者 <lb ed="X" n="0136b24"/><lb ed="R080" n="0219b15"/>问今引此文为证何事。答意引此等文者。即证声名 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0136c" n="0136c"/> <lb ed="X" n="0136c01"/><lb ed="R080" n="0219b16"/>句文是无漏也。如何答前。又问十地菩萨所得法词 <lb ed="X" n="0136c02"/><lb ed="R080" n="0219b17"/>二无碍解。通漏无漏。为唯无漏。若通有漏者。即是无 <lb ed="X" n="0136c03"/><lb ed="R080" n="0219b18"/>记。如何是善。问若明诸教体一切唯识如何乃言<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0136c04"/><lb ed="R080" n="0220a01"/>菩萨说者。此中问意。既言一切法皆是唯识。教体亦 <lb ed="X" n="0136c05"/><lb ed="R080" n="0220a02"/>是唯识。如何更得别云<persName>佛</persName>菩萨说也。答无性释云彼 <lb ed="X" n="0136c06"/><lb ed="R080" n="0220a03"/>增上生故作是说者。既无性说无<persName>佛</persName>所说本质教法。 <lb ed="X" n="0136c07"/><lb ed="R080" n="0220a04"/>但由<persName>佛</persName>本愿故。为增上缘。即众生识心上文義相生。 <lb ed="X" n="0136c08"/><lb ed="R080" n="0220a05"/>故言彼增上生也。即就本缘名为<persName>佛</persName>说。实无言。答随 <lb ed="X" n="0136c09"/><lb ed="R080" n="0220a06"/>堕八时闻者识上乃至二种言说者。问此疏文未知 <lb ed="X" n="0136c10"/><lb ed="R080" n="0220a07"/>出何圣教。又问为是长行偈颂二种。在识心上现为 <lb ed="X" n="0136c11"/><lb ed="R080" n="0220a08"/>教体耶。又问何故但言闻者识上。不言说者识上。答 <lb ed="X" n="0136c12"/><lb ed="R080" n="0220a09"/>第一问云。此随堕八时等。即出摄大乘论文。第二问。 <lb ed="X" n="0136c13"/><lb ed="R080" n="0220a10"/>直者长行。非直偈颂。此长行偈颂。俱向闻者识上聚 <lb ed="X" n="0136c14"/><lb ed="R080" n="0220a11"/>集显现。八时者。三释。一七处八会时。二八转声时。三 <lb ed="X" n="0136c15"/><lb ed="R080" n="0220a12"/>昼夜四时以为八时。问诸行无常有起灭法生必灭 <lb ed="X" n="0136c16"/><lb ed="R080" n="0220a13"/>故彼寂为乐文。与涅槃经中雪山偈颂文何别。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136004" n="0136004"/>问今 <lb ed="X" n="0136c17"/><lb ed="R080" n="0220a14"/>者唯取此文。不取馀文。又问此颂中明何等義。又问 <lb ed="X" n="0136c18"/><lb ed="R080" n="0220a15"/>唯闻此偈可具十二心。若闻馀偈。如何得具十二心 <lb ed="X" n="0136c19"/><lb ed="R080" n="0220a16"/>可解。诸行无常之行。与行蕴之行。及行支幷不相应 <lb ed="X" n="0136c20"/><lb ed="R080" n="0220a17"/>行。三名有何差别。</p> <lb ed="X" n="0136c21"/><lb ed="R080" n="0220a18"/><p xml:id="pX50p0136c2101">又一刹那五识生<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2101" n="0136c2101"/><anchor xml:id="beg0136c2101" n="0136c2101"/>已<anchor xml:id="end0136c2101"/>者。问瑜伽明五识中。起率尔。其 <lb ed="X" n="0136c22"/><lb ed="R080" n="0220b01"/>意识亦有率尔。何故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136005" n="0136005"/>天论不说。答意明。先起五识。而 <lb ed="X" n="0136c23"/><lb ed="R080" n="0220b02"/>先起率尔心。五识<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2301" n="0136c2301"/><anchor xml:id="beg0136c2301" n="0136c2301"/>已<anchor xml:id="end0136c2301"/>前。先起何心。论文中言又。未解 <lb ed="X" n="0136c24"/><lb ed="R080" n="0220b03"/>从此无间必意识生者。意明。次後即起意识中。寻求 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0137a" n="0137a"/> <lb ed="X" n="0137a01"/><lb ed="R080" n="0220b04"/>心也。问此等与四不定中寻何别。未答。又问决定意 <lb ed="X" n="0137a02"/><lb ed="R080" n="0220b05"/>与勝解何别。又染净中。染即根本六。二十随。净善十 <lb ed="X" n="0137a03"/><lb ed="R080" n="0220b06"/>一。中生得加行无漏何者。思之。犹先熏习连解生善 <lb ed="X" n="0137a04"/><lb ed="R080" n="0220b07"/>者。即前念刹那刹那熏成率尔种子。又从种子新熏 <lb ed="X" n="0137a05"/><lb ed="R080" n="0220b08"/>而生。此疏文即依下论文。而作此疏文也。下论文云。 <lb ed="X" n="0137a06"/><lb ed="R080" n="0220b09"/>若无实我。云何得有忆识诵习等事。今然诸有情。各 <lb ed="X" n="0137a07"/><lb ed="R080" n="0220b10"/>有八识。更互熏习故。得有忆识等事。</p> <lb ed="X" n="0137a08"/><lb ed="R080" n="0220b11"/><p xml:id="pX50p0137a0801">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137001" n="0137001"/>準此由先熏习连带解生。瑜伽论说寻求无间乃 <lb ed="X" n="0137a09"/><lb ed="R080" n="0220b12"/>至生即不定者。有初起率尔。次後必起寻求。若寻求 <lb ed="X" n="0137a10"/><lb ed="R080" n="0220b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0137a1001" n="0137a1001"/><anchor xml:id="beg0137a1001" n="0137a1001"/>已<anchor xml:id="end0137a1001"/>後生即不定。若不散乱。即从寻求。次起决定。若散 <lb ed="X" n="0137a11"/><lb ed="R080" n="0220b14"/>乱者即从寻求心後。还起率尔也。虽知自性然未知 <lb ed="X" n="0137a12"/><lb ed="R080" n="0220b15"/>義者。如言诸行。虽知目诸行法。然未了知无常義。自 <lb ed="X" n="0137a13"/><lb ed="R080" n="0220b16"/>性即是法体。義即是无常。有十二心一时聚集者。虽 <lb ed="X" n="0137a14"/><lb ed="R080" n="0220b17"/>前前心刹那落谢。末後心上十二解相分一时显现 <lb ed="X" n="0137a15"/><lb ed="R080" n="0220b18"/>也。既于初字有率尔心乃至染净等五心方具者。然 <lb ed="X" n="0137a16"/><lb ed="R080" n="0221a01"/>闻诸字时。亦有率尔寻求心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a1601" n="0137a1601"/><anchor xml:id="beg0137a1601" n="0137a1601"/>已<anchor xml:id="end0137a1601"/>後闻行无常等三字。 <lb ed="X" n="0137a17"/><lb ed="R080" n="0221a02"/>皆有率尔寻求心。尔者此疏文中。且约论初至後从 <lb ed="X" n="0137a18"/><lb ed="R080" n="0221a03"/>具五心说也。故云即闻初字有率尔。于後後字有寻 <lb ed="X" n="0137a19"/><lb ed="R080" n="0221a04"/>求决定。末後乃有等流染净也。无性意取摄境从心者。 <lb ed="X" n="0137a20"/><lb ed="R080" n="0221a05"/>以无性菩萨不许<persName>佛</persName>说法。但众生自识上所变文義 <lb ed="X" n="0137a21"/><lb ed="R080" n="0221a06"/>相生。此所变文義。摄境从心。即是有漏也。护法意取 <lb ed="X" n="0137a22"/><lb ed="R080" n="0221a07"/>性用别质者。然护法即许<persName>佛</persName>说。<persName>佛</persName>有声名句等即教 <lb ed="X" n="0137a23"/><lb ed="R080" n="0221a08"/>体。取<persName>佛</persName>声名等者。无漏为体。故取性用别论也。不尔 <lb ed="X" n="0137a24"/><lb ed="R080" n="0221a09"/>教法便成有漏乃至亦应如是者。此中即是护法菩 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0137b" n="0137b"/> <lb ed="X" n="0137b01"/><lb ed="R080" n="0221a10"/>萨立理也。若<persName>如来</persName>说教教体本质可无漏善。即真如 <lb ed="X" n="0137b02"/><lb ed="R080" n="0221a11"/>三宝。即是无漏。亦是善收。如无性说教教体本质可 <lb ed="X" n="0137b03"/><lb ed="R080" n="0221a12"/>无漏善。<persName>佛</persName>不说教。但众生识上文義相生者。此影像 <lb ed="X" n="0137b04"/><lb ed="R080" n="0221a13"/>教法。属众生识。众生识既是有漏。其教法即是法宝 <lb ed="X" n="0137b05"/><lb ed="R080" n="0221a14"/>法宝亦是有漏。成染无记。影像法宝既如然。众生自 <lb ed="X" n="0137b06"/><lb ed="R080" n="0221a15"/>心上缘<persName>佛</persName>及僧真如。此心上影像<persName>佛</persName>僧宝及真如。皆 <lb ed="X" n="0137b07"/><lb ed="R080" n="0221a16"/>应成有漏。何以故。俱众生自识变故。</p> <lb ed="X" n="0137b08"/><lb ed="R080" n="0221a17"/><p xml:id="pX50p0137b0801">素呾揽。此云契经。毘奈耶。此云调伏。阿毘达摩。此云 <lb ed="X" n="0137b09"/><lb ed="R080" n="0221a18"/>对法。无唯说二乘无经论等。唯说声闻独觉二乘。若 <lb ed="X" n="0137b10"/><lb ed="R080" n="0221b01"/>说大乘教别有也。若约根機。即有三乘。谓声闻名下。 <lb ed="X" n="0137b11"/><lb ed="R080" n="0221b02"/>独觉名中。菩萨名上。即经论中无唯二乘。若约教即 <lb ed="X" n="0137b12"/><lb ed="R080" n="0221b03"/>有二。谓声闻教菩萨教。而无独觉教也。故摄大乘论 <lb ed="X" n="0137b13"/><lb ed="R080" n="0221b04"/>中。明十殊勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0137b1301" n="0137b1301"/><anchor xml:id="beg0137b1301" n="0137b1301"/>已<anchor xml:id="end0137b1301"/>。即此十殊勝。唯大乘有。小乘中无也。 <lb ed="X" n="0137b14"/><lb ed="R080" n="0221b05"/>即言大乘经中处处说故。声闻乘中无处说故。但说 <lb ed="X" n="0137b15"/><lb ed="R080" n="0221b06"/>声闻菩萨。不言独觉。设言上乘下乘下乘之中亦有 <lb ed="X" n="0137b16"/><lb ed="R080" n="0221b07"/>二乘。通而言之。还有三乘也。第四人乘第五天乘者。 <lb ed="X" n="0137b17"/><lb ed="R080" n="0221b08"/>即取五戒名为人乘。由持五戒得人身。十善为天乘。 <lb ed="X" n="0137b18"/><lb ed="R080" n="0221b09"/>持十善得生天故。问五趣之中唯有人天。何故不立 <lb ed="X" n="0137b19"/><lb ed="R080" n="0221b10"/>有畜牲等乘。答今言乘者。即运载可以致远。由乘此 <lb ed="X" n="0137b20"/><lb ed="R080" n="0221b11"/>法。即得安乐得名乘。三恶趣苦。既逼迫身心。苦尤重 <lb ed="X" n="0137b21"/><lb ed="R080" n="0221b12"/>故。所以不立乘。</p> <lb ed="X" n="0137b22"/><lb ed="R080" n="0221b13"/><p xml:id="pX50p0137b2201">恺法师俱舍序者。即梁朝时译出二十一卷俱舍论。 <lb ed="X" n="0137b23"/><lb ed="R080" n="0221b14"/>当尔之时。有恺法师造此论序。序中说千一百年天 <lb ed="X" n="0137b24"/><lb ed="R080" n="0221b15"/>亲菩萨出世也。即如今时圣教序。瑜伽杂集论等皆 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0137c" n="0137c"/> <lb ed="X" n="0137c01"/><lb ed="R080" n="0221b16"/>有序也。依今所传诸部说异者。问二十部中。何部说 <lb ed="X" n="0137c02"/><lb ed="R080" n="0221b17"/>天亲。若谓不说。何故疏中言诸部说异。答此方亦无 <lb ed="X" n="0137c03"/><lb ed="R080" n="0221b18"/>经论文别记天亲出世时代。然唐三藏。于西国中见 <lb ed="X" n="0137c04"/><lb ed="R080" n="0222a01"/>诸部小乘宗中。有文别记<name role="" type="person">世亲</name>出世时代年岁。所以 <lb ed="X" n="0137c05"/><lb ed="R080" n="0222a02"/>疏中而述也。今依大乘九百年间天亲出世者。问大 <lb ed="X" n="0137c06"/><lb ed="R080" n="0222a03"/>乘中。何处文说。答大乘中亦无记处。亦是唐三藏西 <lb ed="X" n="0137c07"/><lb ed="R080" n="0222a04"/>方见大乘部。有记说<name role="" type="person">世亲</name>出世时。所以疏中舒之。具 <lb ed="X" n="0137c08"/><lb ed="R080" n="0222a05"/>如别记者。然<name role="" type="person">世亲</name>等诸菩萨所有神德踪迹。幷如西 <lb ed="X" n="0137c09"/><lb ed="R080" n="0222a06"/>域记上说也。达罗毘奈国者。梵语无翻。濬者深也。曦 <lb ed="X" n="0137c10"/><lb ed="R080" n="0222a07"/>者明也。既犹日月丽天乃至而垂彩者。丽者美也。彩 <lb ed="X" n="0137c11"/><lb ed="R080" n="0222a08"/>者光彩也。意说。天上有日月。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137002" n="0137002"/>土即令天下得明净光 <lb ed="X" n="0137c12"/><lb ed="R080" n="0222a09"/>显。若天上无日月者。即天下无光而暗。意说。<persName>佛</persName>法中 <lb ed="X" n="0137c13"/><lb ed="R080" n="0222a10"/>若有护法菩萨。即令<persName>佛</persName>法有光彩。若无护法。即<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0137c14"/><lb ed="R080" n="0222a11"/>无光彩也。<name role="" type="person">溟渤</name>者。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137003" n="0137003"/>□是也。纪地者。然海即与地作 <lb ed="X" n="0137c15"/><lb ed="R080" n="0222a12"/>纲纪也。即犹四边有大海。即束著地。不令大地散也。 <lb ed="X" n="0137c16"/><lb ed="R080" n="0222a13"/>今者护法。犹如大海。能与<persName>佛</persName>法作纲纪。令<persName>佛</persName>法不散 <lb ed="X" n="0137c17"/><lb ed="R080" n="0222a14"/>失也。又大海水多浩浩流而不竭。今此护法学馀既 <lb ed="X" n="0137c18"/><lb ed="R080" n="0222a15"/>多亦无尽也。此後地与前天相对也。卒者终也。问<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137004" n="0137004"/>空 <lb ed="X" n="0137c19"/><lb ed="R080" n="0222a16"/>中既言护法是贤劫千<persName>佛</persName>之一<persName>佛</persName>。如何造释释天亲 <lb ed="X" n="0137c20"/><lb ed="R080" n="0222a17"/>颂答为利有情。释亦何爽。问为成化<persName>佛</persName>。为成报<persName>佛</persName>。答 <lb ed="X" n="0137c21"/><lb ed="R080" n="0222a18"/>成实报<persName>佛</persName>。问贤劫千<persName>佛</persName>皆是实报者。何故法花经言 <lb ed="X" n="0137c22"/><lb ed="R080" n="0222b01"/>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0137c2201" n="0137c2201"/><anchor xml:id="beg0137c2201" n="0137c2201"/>已<anchor xml:id="end0137c2201"/>成<persName>佛</persName>经无数量劫。更问瞿字上声。问何意有此 <lb ed="X" n="0137c23"/><lb ed="R080" n="0222b02"/>子註来。意说。寠字即是上声。此寠字与瞿同是上声 <lb ed="X" n="0137c24"/><lb ed="R080" n="0222b03"/>呼之。冠者高也。即是人头上冠。冠即高于身。此人道 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0138a" n="0138a"/> <lb ed="X" n="0138a01"/><lb ed="R080" n="0222b04"/>德学业。高于<anchor xml:id="nkr_note_add_0138a0101" n="0138a0101"/><anchor xml:id="beg0138a0101" n="0138a0101"/>已<anchor xml:id="end0138a0101"/>前大德英贤也。道者道德。光者显也。 <lb ed="X" n="0138a02"/><lb ed="R080" n="0222b05"/>时者今时也。彦者英。亦同上前英也。意说。此人道德 <lb ed="X" n="0138a03"/><lb ed="R080" n="0222b06"/>亦勝今时天下英也。四主者。如法花抄中释言东方 <lb ed="X" n="0138a04"/><lb ed="R080" n="0222b07"/>人主。西方宝住。南方象主。北方马主。雅者正也。韵者 <lb ed="X" n="0138a05"/><lb ed="R080" n="0222b08"/>音声誉也。骧者上也。五天者。即是五天竺国也。意说。 <lb ed="X" n="0138a06"/><lb ed="R080" n="0222b09"/>此师声誉高上。遍五天竺也。未易者难也。详者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>□。说 <lb ed="X" n="0138a07"/><lb ed="R080" n="0222b10"/>者说也。擧者高也。其师道德高远。难可说也。救俱舍 <lb ed="X" n="0138a08"/><lb ed="R080" n="0222b11"/>论破正理师者。然安慧师。于西国中。朋附天亲菩萨。 <lb ed="X" n="0138a09"/><lb ed="R080" n="0222b12"/>遂造一部论。救俱舍经部师義。破正理师。此救俱舍 <lb ed="X" n="0138a10"/><lb ed="R080" n="0222b13"/>破正理师论。西国有本。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138002" n="0138002"/>北方无也。扇者动也。微者美 <lb ed="X" n="0138a11"/><lb ed="R080" n="0222b14"/>也。猷者道也。小运者。即是小乘也。此中意说。如扇动 <lb ed="X" n="0138a12"/><lb ed="R080" n="0222b15"/>时。能显于风。此师造俱舍。破正理师。证能显得小乘 <lb ed="X" n="0138a13"/><lb ed="R080" n="0222b16"/>经部师義也。飞者与前扇義同也。或飞者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138003" n="0138003"/>勝空義。兰 <lb ed="X" n="0138a14"/><lb ed="R080" n="0222b17"/>蕙者。即是香草也。意说。香草之气而得远闻。此师名 <lb ed="X" n="0138a15"/><lb ed="R080" n="0222b18"/>亦远闻也。固难提议者。提者擧也。议者详也。意说。此 <lb ed="X" n="0138a16"/><lb ed="R080" n="0223a01"/>人道高远。难可提擧其道德。</p> <lb ed="X" n="0138a17"/><lb ed="R080" n="0223a02"/><p xml:id="pX50p0138a1701">本颂初行先为略释妙得作者之意後德因而释焉 <lb ed="X" n="0138a18"/><lb ed="R080" n="0223a03"/>者。问基法师先造唯识疏。今者後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138004" n="0138004"/>得释者。未知若今 <lb ed="X" n="0138a19"/><lb ed="R080" n="0223a04"/>後德。答有馀人解云。行谓流行。意说。三十颂初流行 <lb ed="X" n="0138a20"/><lb ed="R080" n="0223a05"/>时。其亲勝师。既与<name role="" type="person">世亲</name>同时人。此亲勝师。先作略释。 <lb ed="X" n="0138a21"/><lb ed="R080" n="0223a06"/>释三十颂。其人妙得本师之意。後馀九师。方始造长 <lb ed="X" n="0138a22"/><lb ed="R080" n="0223a07"/>行释。而释本颂。故名後德因而释焉也。若和解者。然 <lb ed="X" n="0138a23"/><lb ed="R080" n="0223a08"/>亲勝师说。与<name role="" type="person">世亲</name>同时。即先得三十颂。遂于由假说 <lb ed="X" n="0138a24"/><lb ed="R080" n="0223a09"/>我法一行半颂下。即是长行。略释颂文。谓论曰世间 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0138b" n="0138b"/> <lb ed="X" n="0138b01"/><lb ed="R080" n="0223a10"/>圣教说有我法下。乃至变谓识<anchor xml:id="nkr_note_add_0138b0101" n="0138b0101"/><anchor xml:id="beg0138b0101" n="0138b0101"/>已<anchor xml:id="end0138b0101"/>来。所有长行。皆是 <lb ed="X" n="0138b02"/><lb ed="R080" n="0223a11"/>亲勝师作也。次变谓识体<anchor xml:id="nkr_note_add_0138b0201" n="0138b0201"/><anchor xml:id="beg0138b0201" n="0138b0201"/>已<anchor xml:id="end0138b0201"/>下论文。方是诸师也。意 <lb ed="X" n="0138b03"/><lb ed="R080" n="0223a12"/>说。妙得作者之意者。说此师善能作此略释论文也。 <lb ed="X" n="0138b04"/><lb ed="R080" n="0223a13"/>後德因而释焉者。後时馀九师大德。见此师所造略 <lb ed="X" n="0138b05"/><lb ed="R080" n="0223a14"/>释。道理高勝。即录著论文上。更不别造略释也。其馀 <lb ed="X" n="0138b06"/><lb ed="R080" n="0223a15"/>九师方造馀释。释三十颂。及集论释。然狮子觉。即是 <lb ed="X" n="0138b07"/><lb ed="R080" n="0223a16"/>造集论。以释集论。然此净月师。又别造集论释。而糅 <lb ed="X" n="0138b08"/><lb ed="R080" n="0223a17"/>集论。此集论释。西国中有本。此方无也。</p> <lb ed="X" n="0138b09"/><lb ed="R080" n="0223a18"/><p xml:id="pX50p0138b0901">形虽隐俗造高真俗者。燃火辨师。亦不是长发僧也 <lb ed="X" n="0138b10"/><lb ed="R080" n="0223b01"/>其人即是在家俗人。而有妻子。善闲<persName>佛</persName>法。亦造唯识 <lb ed="X" n="0138b11"/><lb ed="R080" n="0223b02"/>论释。释三十颂也。如幷洲域内张动注经也。或释瑜 <lb ed="X" n="0138b12"/><lb ed="R080" n="0223b03"/>伽或别注述者。其西国中即有数。今三师而造瑜伽 <lb ed="X" n="0138b13"/><lb ed="R080" n="0223b04"/>释。然此国中。唯翻出最勝子所造瑜伽释。自馀师所 <lb ed="X" n="0138b14"/><lb ed="R080" n="0223b05"/>造瑜伽释此本无。此後三师。亦造瑜伽释。而释瑜伽 <lb ed="X" n="0138b15"/><lb ed="R080" n="0223b06"/>也。道名俱远者。道谓道德。名谓名闻。意说。此人道德 <lb ed="X" n="0138b16"/><lb ed="R080" n="0223b07"/>名闻俱远。词旨奥者。词文也。旨者理也。奥者深也。意 <lb ed="X" n="0138b17"/><lb ed="R080" n="0223b08"/>说。此人所造得文之与理皆深也。神者精神。道谓道 <lb ed="X" n="0138b18"/><lb ed="R080" n="0223b09"/>德。意歎此人精神道德也。声德独振者。声谓名闻。德 <lb ed="X" n="0138b19"/><lb ed="R080" n="0223b10"/>谓道德。振者更远也。故此论题特以标首。特者独也。 <lb ed="X" n="0138b20"/><lb ed="R080" n="0223b11"/>犹如经中云<persName>世尊</persName>甚奇特也。故十卷论初头首皆题 <lb ed="X" n="0138b21"/><lb ed="R080" n="0223b12"/>云护法等造也。多为指南者。即是正也。即是指南车。 <lb ed="X" n="0138b22"/><lb ed="R080" n="0223b13"/>意说。此师義道皆正也。邪徒失趣者。趣者意趣。所归 <lb ed="X" n="0138b23"/><lb ed="R080" n="0223b14"/>趣处。意说。邪徒倘失其意趣也。趣者徒辙也。意说。邪 <lb ed="X" n="0138b24"/><lb ed="R080" n="0223b15"/>徒失辙也。得方。方者方法也。率终也。</p> <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0138c" n="0138c"/> <lb ed="X" n="0138c01"/><lb ed="R080" n="0223b16"/><p xml:id="pX50p0138c0101">论其释文具有三分者。谓宗前敬叙分等三分也。宗 <lb ed="X" n="0138c02"/><lb ed="R080" n="0223b17"/>前敬叙分者。即三十颂名之为宗也。前者释三十颂 <lb ed="X" n="0138c03"/><lb ed="R080" n="0223b18"/>之前。敬者即前稽首唯识性一行颂。是归敬颂也。叙 <lb ed="X" n="0138c04"/><lb ed="R080" n="0224a01"/>者即此归敬颂後长行名叙。述造论之意也。依教廣 <lb ed="X" n="0138c05"/><lb ed="R080" n="0224a02"/>成分者。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c0501" n="0138c0501"/><anchor xml:id="beg0138c0501" n="0138c0501"/>已<anchor xml:id="end0138c0501"/>下论文。依六经十一论等圣教。廣成立 <lb ed="X" n="0138c06"/><lb ed="R080" n="0224a03"/>唯识道理也。释结施愿分者。释即第十末云。此论三 <lb ed="X" n="0138c07"/><lb ed="R080" n="0224a04"/>分成立唯识等文是。意释云。三十颂但名唯识。若十 <lb ed="X" n="0138c08"/><lb ed="R080" n="0224a05"/>卷长行。名成唯识。即此长行中宗前叙等三分。而成 <lb ed="X" n="0138c09"/><lb ed="R080" n="0224a06"/>立三十行颂。故长行论。名成唯识。若两行颂。若前二 <lb ed="X" n="0138c10"/><lb ed="R080" n="0224a07"/>句名结释。若所获功德施。其第四句名愿。归敬福田 <lb ed="X" n="0138c11"/><lb ed="R080" n="0224a08"/>者。即下之八字是福田。谓唯识性者。即是法宝。满淸 <lb ed="X" n="0138c12"/><lb ed="R080" n="0224a09"/>净者。即是<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0138005" n="0138005"/>教宝。分淸净者。即是僧宝。犹如将麦子 <lb ed="X" n="0138c13"/><lb ed="R080" n="0224a10"/>穀子种。在于田中。後时即多。收得穀麦等种。若欲得 <lb ed="X" n="0138c14"/><lb ed="R080" n="0224a11"/>福多者。即种福于三宝田中。後时即多得福也。故说 <lb ed="X" n="0138c15"/><lb ed="R080" n="0224a12"/>三宝名为福田。投诚述<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1501" n="0138c1501"/><anchor xml:id="beg0138c1501" n="0138c1501"/>己<anchor xml:id="end0138c1501"/>者。投诚者。即言两句。归敬 <lb ed="X" n="0138c16"/><lb ed="R080" n="0224a13"/>福田是也。投者归投。诚者至诚。即归投至诚也。述<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1601" n="0138c1601"/><anchor xml:id="beg0138c1601" n="0138c1601"/>己<anchor xml:id="end0138c1601"/> <lb ed="X" n="0138c17"/><lb ed="R080" n="0224a14"/>者即下之两句也。我今者。即是述<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1701" n="0138c1701"/><anchor xml:id="beg0138c1701" n="0138c1701"/>己<anchor xml:id="end0138c1701"/>也。彰者显也。因 <lb ed="X" n="0138c18"/><lb ed="R080" n="0224a15"/>者所以。意显。造长行论。而释三十颂者。拟利乐有情 <lb ed="X" n="0138c19"/><lb ed="R080" n="0224a16"/>故。此即分别不同科者。然初一行颂。有两师释。次长 <lb ed="X" n="0138c20"/><lb ed="R080" n="0224a17"/>行论文。即有三师释。即颂中有二师释。长行有三师 <lb ed="X" n="0138c21"/><lb ed="R080" n="0224a18"/>释。故云分别不同科也。其事云何。然初颂中。其护法 <lb ed="X" n="0138c22"/><lb ed="R080" n="0224b01"/>师。即造上二句颂。谓稽首唯识性满分淸净者是也。 <lb ed="X" n="0138c23"/><lb ed="R080" n="0224b02"/>其安慧师等。即造次下两句颂。谓我今释彼说利乐 <lb ed="X" n="0138c24"/><lb ed="R080" n="0224b03"/>诸有情是也。何以得知护法释上二句。即此疏云。此 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0139a" n="0139a"/> <lb ed="X" n="0139a01"/><lb ed="R080" n="0224b04"/>初一颂彼护法等归敬福田也。何以得知安慧造下 <lb ed="X" n="0139a02"/><lb ed="R080" n="0224b05"/>二句。即下疏文中。释我今释彼说处疏文中云。我即 <lb ed="X" n="0139a03"/><lb ed="R080" n="0224b06"/>安慧自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a0301" n="0139a0301"/><anchor xml:id="beg0139a0301" n="0139a0301"/>己<anchor xml:id="end0139a0301"/>身也。故知安慧释下二句。</p> <lb ed="X" n="0139a04"/><lb ed="R080" n="0224b07"/><p xml:id="pX50p0139a0401">次长行论文初安慧释明本论师。为令含识生解断 <lb ed="X" n="0139a05"/><lb ed="R080" n="0224b08"/>障得果。次火辨。後护法释。故有三师又由此即分别 <lb ed="X" n="0139a06"/><lb ed="R080" n="0224b09"/>不同科也。此中意言。护法等十菩萨。共造前归敬颂。 <lb ed="X" n="0139a07"/><lb ed="R080" n="0224b10"/>自拟叙释三十论之意。为欲令法久住利乐有情故。 <lb ed="X" n="0139a08"/><lb ed="R080" n="0224b11"/>造长行而释三十颂。即前归敬颂。是明释论之意不 <lb ed="X" n="0139a09"/><lb ed="R080" n="0224b12"/>令得勝果<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a0901" n="0139a0901"/><anchor xml:id="beg0139a0901" n="0139a0901"/>已<anchor xml:id="end0139a0901"/>下。今造此论等。即安慧等谈造论本师 <lb ed="X" n="0139a10"/><lb ed="R080" n="0224b13"/>天亲菩萨造三十颂意者。其天亲意。即为令有情。得 <lb ed="X" n="0139a11"/><lb ed="R080" n="0224b14"/>勝二果。生解断障。乃至为除此等种种异执等。天亲 <lb ed="X" n="0139a12"/><lb ed="R080" n="0224b15"/>造此三十颂。其天亲亦不违利乐有情。令法久住。造 <lb ed="X" n="0139a13"/><lb ed="R080" n="0224b16"/>三十颂也。若作此解。即本师释论师意各别故也。然 <lb ed="X" n="0139a14"/><lb ed="R080" n="0224b17"/>准释论之意可知本师亦然者。此文意说。然前准稽 <lb ed="X" n="0139a15"/><lb ed="R080" n="0224b18"/>首唯识性等一行颂者。即是护法等十菩萨。自述<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a1501" n="0139a1501"/><anchor xml:id="beg0139a1501" n="0139a1501"/>己<anchor xml:id="end0139a1501"/> <lb ed="X" n="0139a16"/><lb ed="R080" n="0225a01"/>欲造长行文。以释三十颂之意者。我护法等释师意 <lb ed="X" n="0139a17"/><lb ed="R080" n="0225a02"/>者。为令法久住利乐有情。所以造长行以释颂也。故 <lb ed="X" n="0139a18"/><lb ed="R080" n="0225a03"/>前我今释彼说。即令法久住。利乐诸有情。即是利乐 <lb ed="X" n="0139a19"/><lb ed="R080" n="0225a04"/>含识也。故前归敬等一行颂。即是护法等释论师。自 <lb ed="X" n="0139a20"/><lb ed="R080" n="0225a05"/>述作论释之意也。若今造此论为于二空以下长行 <lb ed="X" n="0139a21"/><lb ed="R080" n="0225a06"/>文意。即是火辨安慧护法等。叙他天亲造三十颂之 <lb ed="X" n="0139a22"/><lb ed="R080" n="0225a07"/>意。然安慧言。今天亲造此三十颂者。为令有情生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001A" n="0139001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0139001A" n="0139001A"/>解 <lb ed="X" n="0139a23"/><lb ed="R080" n="0225a08"/>断障得果。所以天亲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001B" n="0139001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0139001B" n="0139001B"/>造三十颂也。若火辨言。天亲菩 <lb ed="X" n="0139a24"/><lb ed="R080" n="0225a09"/>萨造三十颂意者。为令有情达二空悟唯识性。所以 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0139b" n="0139b"/> <lb ed="X" n="0139b01"/><lb ed="R080" n="0225a10"/>天亲造三十颂也。若护法云。天亲造三十颂意者。即 <lb ed="X" n="0139b02"/><lb ed="R080" n="0225a11"/>为令破诸邪执。显唯识理。所以天亲造三十颂也。故 <lb ed="X" n="0139b03"/><lb ed="R080" n="0225a12"/>释论师。与本论师。意各别也。</p> <lb ed="X" n="0139b04"/><lb ed="R080" n="0225a13"/><p xml:id="pX50p0139b0401">护法等释师意者。欲为令法久住利乐有情故。所以 <lb ed="X" n="0139b05"/><lb ed="R080" n="0225a14"/>护法等释师。而造长行释三十颂。今例天亲论本师 <lb ed="X" n="0139b06"/><lb ed="R080" n="0225a15"/>造三十颂意者。亦为利乐含识。令法久住。所以造三 <lb ed="X" n="0139b07"/><lb ed="R080" n="0225a16"/>十颂也。例于论本云。情義准释论师亦尔者。天亲造 <lb ed="X" n="0139b08"/><lb ed="R080" n="0225a17"/>论之主。今造三十颂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139002" n="0139002"/>者意者。为令有情生解断障得 <lb ed="X" n="0139b09"/><lb ed="R080" n="0225a18"/>果。及令达二空悟唯识性。及破诸邪执显唯识理故。 <lb ed="X" n="0139b10"/><lb ed="R080" n="0225b01"/>天亲造三十颂也。明知护法等释论师意。亦同本师。 <lb ed="X" n="0139b11"/><lb ed="R080" n="0225b02"/>为令有情生解断障得果。及令达二空悟唯识性。幷 <lb ed="X" n="0139b12"/><lb ed="R080" n="0225b03"/>破诸邪执显唯识理。所以护法等。造长行等而释三 <lb ed="X" n="0139b13"/><lb ed="R080" n="0225b04"/>十颂也。若不尔者。本师岂勿令法久住利乐之意。而 <lb ed="X" n="0139b14"/><lb ed="R080" n="0225b05"/>造三十颂也。起殷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139003" n="0139003"/>重心者。即是意业也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139004" n="0139004"/>业殊勝业者。 <lb ed="X" n="0139b15"/><lb ed="R080" n="0225b06"/>即发身语二业也。由诚归仰者。即是由身语意业也。 <lb ed="X" n="0139b16"/><lb ed="R080" n="0225b07"/>然此疏初依欲解。次依<persName>佛</persName>法道理释。乃至<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b1601" n="0139b1601"/><anchor xml:id="beg0139b1601" n="0139b1601"/>已<anchor xml:id="end0139b1601"/>後言三 <lb ed="X" n="0139b17"/><lb ed="R080" n="0225b08"/>轮因者。意显释三业。亦不显此疏文有别释也。敬礼 <lb ed="X" n="0139b18"/><lb ed="R080" n="0225b09"/>之意名者。稽首即是敬礼之异名也。瞿波论师。即是 <lb ed="X" n="0139b19"/><lb ed="R080" n="0225b10"/>西国论师也。其瞿波论师。即与天亲菩萨造也。其唯 <lb ed="X" n="0139b20"/><lb ed="R080" n="0225b11"/>识长行。即有两师。即天亲菩萨自造长行释。释二十 <lb ed="X" n="0139b21"/><lb ed="R080" n="0225b12"/>唯识颂。及其瞿波论师。亦造长行。释天亲菩萨论颂。 <lb ed="X" n="0139b22"/><lb ed="R080" n="0225b13"/>此国中唯有天亲所造二十论长行。无瞿波论师所 <lb ed="X" n="0139b23"/><lb ed="R080" n="0225b14"/>造二十论长行。其瞿波二十颂释。西国有本也。彼瞿 <lb ed="X" n="0139b24"/><lb ed="R080" n="0225b15"/>波所造二十唯识论长行中。三业归敬之事。即疏主 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0139c" n="0139c"/> <lb ed="X" n="0139c01"/><lb ed="R080" n="0225b16"/>引来也。问五眼中何不言馀四眼。又问眼中既有五 <lb ed="X" n="0139c02"/><lb ed="R080" n="0225b17"/>眼。馀耳等亦应有五耳。乃至身亦然。未解。又显敬礼 <lb ed="X" n="0139c03"/><lb ed="R080" n="0225b18"/>三轮因故。犹身业礼。後得<persName>佛</persName>神通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139005" n="0139005"/>论现大小身是。犹 <lb ed="X" n="0139c04"/><lb ed="R080" n="0226a01"/>语业礼。後得<persName>佛</persName>教诫轮。为有情说教法是。犹意业礼。 <lb ed="X" n="0139c05"/><lb ed="R080" n="0226a02"/>後得<persName>佛</persName>记心轮。观诸有情善恶心等。而为说法是也。 <lb ed="X" n="0139c06"/><lb ed="R080" n="0226a03"/>故我至诚身语思。思者即是意业。身谓身业。语谓语 <lb ed="X" n="0139c07"/><lb ed="R080" n="0226a04"/>业也。频者数也。无倒者正也。</p> <lb ed="X" n="0139c08"/><lb ed="R080" n="0226a05"/><p xml:id="pX50p0139c0801">于前唯识性所遣淸净者。若有遍计所执当情现者。 <lb ed="X" n="0139c09"/><lb ed="R080" n="0226a06"/>即名不淸净。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139006" n="0139006"/>违却遍计所执。即名淸净也。于前所 <lb ed="X" n="0139c10"/><lb ed="R080" n="0226a07"/>断淸净者。若有染分依他。不名淸净。若断却染分依 <lb ed="X" n="0139c11"/><lb ed="R080" n="0226a08"/>他。即名淸净也。言唯识性。略有二种。一者虚妄即遍 <lb ed="X" n="0139c12"/><lb ed="R080" n="0226a09"/>计所执者。问遍计所执。其体既无。如何得言是唯识 <lb ed="X" n="0139c13"/><lb ed="R080" n="0226a10"/>性<note place="inline">未解</note>。于後所得淸净者。问何不言证但言得耶。答 <lb ed="X" n="0139c14"/><lb ed="R080" n="0226a11"/>前言所证。後言所得。得之与证。義意相似。若此中言 <lb ed="X" n="0139c15"/><lb ed="R080" n="0226a12"/>依他起是唯识性者。即约事性。名唯识性。若圆成实 <lb ed="X" n="0139c16"/><lb ed="R080" n="0226a13"/>名唯识性者。即约理性。名唯识性也。无漏依他亦俗 <lb ed="X" n="0139c17"/><lb ed="R080" n="0226a14"/>谛故者。其无漏依他。于四俗谛中。即後三俗谛中摄。 <lb ed="X" n="0139c18"/><lb ed="R080" n="0226a15"/>谓蕴处界四谛因果中道谛摄。二空门中。亦有无漏 <lb ed="X" n="0139c19"/><lb ed="R080" n="0226a16"/>依他。于一切法中无有我故。即名我空。于一切法中 <lb ed="X" n="0139c20"/><lb ed="R080" n="0226a17"/>无有法故。即名法空故。二空门中。亦有无漏依他。 <lb ed="X" n="0139c21"/><lb ed="R080" n="0226a18"/>无漏依他。于四真中。即在前三真中摄。故言也。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c2101" n="0139c2101"/><anchor xml:id="beg0139c2101" n="0139c2101"/>但<anchor xml:id="end0139c2101"/> <lb ed="X" n="0139c22"/><lb ed="R080" n="0226b01"/>俗中摄。亦在真中摄故。或彼即是满分淸净故者。或 <lb ed="X" n="0139c23"/><lb ed="R080" n="0226b02"/>无漏依他也。何不取前解。答取後界者。意取<persName>佛</persName>智能 <lb ed="X" n="0139c24"/><lb ed="R080" n="0226b03"/>证真如故也。净属智者。净者即是人。所净即是智故。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0140a" n="0140a"/> <lb ed="X" n="0140a01"/><lb ed="R080" n="0226b04"/>今取後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140001" n="0140001"/>解者。即是满分净也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140002" n="0140002"/>微者水净<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140003" n="0140003"/>因<anchor xml:id="note_star_3" n="0140002" type="star"/>微鉴者镜 <lb ed="X" n="0140a02"/><lb ed="R080" n="0226b05"/>面明净。面于中现名鉴照。<persName>佛</persName>证唯识道理说一心经 <lb ed="X" n="0140a03"/><lb ed="R080" n="0226b06"/>者。非是唯说三界唯心名一心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0301" n="0140a0301"/><anchor xml:id="beg0140a0301" n="0140a0301"/>但<anchor xml:id="end0140a0301"/>说前六经中。明唯 <lb ed="X" n="0140a04"/><lb ed="R080" n="0226b07"/>识道理。总名一心经也。</p> <lb ed="X" n="0140a05"/><lb ed="R080" n="0226b08"/><p xml:id="pX50p0140a0501">唯识性声境第七摄是能差别者。亦如第七转。有其 <lb ed="X" n="0140a06"/><lb ed="R080" n="0226b09"/>二种。一依。眼识依眼根。某甲奴皆是依也。二境。即眼 <lb ed="X" n="0140a07"/><lb ed="R080" n="0226b10"/>识缘五尘。亦是所缘境。正智缘真如。亦有所缘境。唯 <lb ed="X" n="0140a08"/><lb ed="R080" n="0226b11"/>识性摄。三乘圣人。犹证真如境。浅深不同。即有大小 <lb ed="X" n="0140a09"/><lb ed="R080" n="0226b12"/>圣别。所以真如是能差别。第二亦名于也。真如是所 <lb ed="X" n="0140a10"/><lb ed="R080" n="0226b13"/>于声也。满分净者。是所差别第四摄。此中意说。如世 <lb ed="X" n="0140a11"/><lb ed="R080" n="0226b14"/>求神。意为鉴得神拥护。離诸灾障。圣人求证真如者。 <lb ed="X" n="0140a12"/><lb ed="R080" n="0226b15"/>意为愿令断烦恼也。所以第四转。唯是所为声也。为 <lb ed="X" n="0140a13"/><lb ed="R080" n="0226b16"/>求菩提故也。此梵本音一切所敬皆第四转者。如西 <lb ed="X" n="0140a14"/><lb ed="R080" n="0226b17"/>国法。若求诵经。为求聪明。若求钱为求富也。若求神 <lb ed="X" n="0140a15"/><lb ed="R080" n="0226b18"/>力。为求拥护。若求证真如。为求断惑。所以一切所为 <lb ed="X" n="0140a16"/><lb ed="R080" n="0227a01"/>声。皆唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140004" n="0140004"/>第四转摄也。</p> <lb ed="X" n="0140a17"/><lb ed="R080" n="0227a02"/><p xml:id="pX50p0140a1701">辨中边天亲颂曰稽首造此论<persName>善逝</persName>体所生者。无著 <lb ed="X" n="0140a18"/><lb ed="R080" n="0227a03"/>是天亲兄。无著往天宫。于弥勒所授得此颂。稽首造 <lb ed="X" n="0140a19"/><lb ed="R080" n="0227a04"/>此论。是天亲歎弥勒偈。<persName>善逝</persName>体所生者。天亲意歎弥 <lb ed="X" n="0140a20"/><lb ed="R080" n="0227a05"/>勒是<persName>佛</persName>所生。从<persName>佛</persName>口生。从<persName>佛</persName>化生。及教我等师者弥 <lb ed="X" n="0140a21"/><lb ed="R080" n="0227a06"/>勒无著颂。天亲以兄为师。当勤显<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140005" n="0140005"/>此義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140006" n="0140006"/>显此義显此 <lb ed="X" n="0140a22"/><lb ed="R080" n="0227a07"/>辨中边论也。故天亲菩萨敬本师释师也。此论所依 <lb ed="X" n="0140a23"/><lb ed="R080" n="0227a08"/>及能起故乃至无倒依止而造论者。此文意说。由<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0140a24"/><lb ed="R080" n="0227a09"/>为有情。说十二分教<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a2401" n="0140a2401"/><anchor xml:id="beg0140a2401" n="0140a2401"/>已<anchor xml:id="end0140a2401"/>。即教是能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140007" n="0140007"/>作。<persName>佛</persName>为所依。诸菩 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0140b" n="0140b"/> <lb ed="X" n="0140b01"/><lb ed="R080" n="0227a10"/>萨闻<persName>佛</persName>说教法<anchor xml:id="nkr_note_add_0140b0101" n="0140b0101"/><anchor xml:id="beg0140b0101" n="0140b0101"/>已<anchor xml:id="end0140b0101"/>。依之修学。菩萨为欲显<persName>佛</persName>教中所 <lb ed="X" n="0140b02"/><lb ed="R080" n="0227a11"/>有道理。故又造论以释经也。分有所得名分淸净者。 <lb ed="X" n="0140b03"/><lb ed="R080" n="0227a12"/>问天亲是地前菩萨。分有所得何等法<note place="inline">未答</note>。</p> <lb ed="X" n="0140b04"/><lb ed="R080" n="0227a13"/><p xml:id="pX50p0140b0401">初唯识性即是法宝以是<persName>佛</persName>师故。乃至教理行果四 <lb ed="X" n="0140b05"/><lb ed="R080" n="0227a14"/>种法宝。问未知此文中有幾解。其行相如何别。答此 <lb ed="X" n="0140b06"/><lb ed="R080" n="0227a15"/>文中有七解。初唯识性乃至故先归敬者。即是第一 <lb ed="X" n="0140b07"/><lb ed="R080" n="0227a16"/>解。即约先敬法後敬<persName>佛</persName>也。理教行果乃至真如为本 <lb ed="X" n="0140b08"/><lb ed="R080" n="0227a17"/>者。此第二解。即法宝。轨则義要证真如馀方有故者。 <lb ed="X" n="0140b09"/><lb ed="R080" n="0227a18"/>第三解。教行果三真实性故者。第四解也。三乘圣者 <lb ed="X" n="0140b10"/><lb ed="R080" n="0227b01"/>之根本故者。第五解。或说彼本乃至。但说理故者。第 <lb ed="X" n="0140b11"/><lb ed="R080" n="0227b02"/>六解。或唯识性也者。第七解也。言唯识性即摄一切 <lb ed="X" n="0140b12"/><lb ed="R080" n="0227b03"/>唯识性尽者。问其唯识性更有幾种。而言一切唯识 <lb ed="X" n="0140b13"/><lb ed="R080" n="0227b04"/>性耶。答如枢要说。或唯识性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140008" n="0140008"/>能所诠能成所成如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140009" n="0140009"/>有 <lb ed="X" n="0140b14"/><lb ed="R080" n="0227b05"/>其次第教理行果乃至唯识性也者。能诠者教也。所 <lb ed="X" n="0140b15"/><lb ed="R080" n="0227b06"/>诠者理也。今前颂中。擧所诠之理。意亦显取能诠教 <lb ed="X" n="0140b16"/><lb ed="R080" n="0227b07"/>也。能成者行也。所成者果也。今颂中。擧所成之果。亦 <lb ed="X" n="0140b17"/><lb ed="R080" n="0227b08"/>显取能成之行也。以果中亦有涅槃理也。今此教理 <lb ed="X" n="0140b18"/><lb ed="R080" n="0227b09"/>行等四种法宝。皆是无漏不取有漏名法宝。夫言三 <lb ed="X" n="0140b19"/><lb ed="R080" n="0227b10"/>宝。今此文中。若但言能显所显。所显即唯识。显得果 <lb ed="X" n="0140b20"/><lb ed="R080" n="0227b11"/>上涅槃理。则不得菩提也。能显即是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140010" n="0140010"/>方行。若能生所 <lb ed="X" n="0140b21"/><lb ed="R080" n="0227b12"/>生。所生即唯生得果上菩提。不得果上涅槃理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140011" n="0140011"/>则不 <lb ed="X" n="0140b22"/><lb ed="R080" n="0227b13"/>也。能生即是种子。若言能成所成。所成即变成。得果 <lb ed="X" n="0140b23"/><lb ed="R080" n="0227b14"/>上菩提涅槃也。能成即是万行也。故此颂中。言唯识 <lb ed="X" n="0140b24"/><lb ed="R080" n="0227b15"/>性。即摄得一切教理行果唯识性也。证法正说唯如 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0140c" n="0140c"/> <lb ed="X" n="0140c01"/><lb ed="R080" n="0227b16"/>来故者。即由<persName>佛</persName>证性法宝等。能正说教法。师资相因 <lb ed="X" n="0140c02"/><lb ed="R080" n="0227b17"/>显说相因者。问如何名相。为当来更与牙力名相。因 <lb ed="X" n="0140c03"/><lb ed="R080" n="0227b18"/>者是因由。为是因缘之因。更问<persName>佛</persName>先所说者。以彼经 <lb ed="X" n="0140c04"/><lb ed="R080" n="0228a01"/>但约显说相因所引。不许法先<persName>佛</persName>後也。</p> <lb ed="X" n="0140c05"/><lb ed="R080" n="0228a02"/><p xml:id="pX50p0140c0501">疏云三宝最吉祥故我经初说者。问若今经初而说 <lb ed="X" n="0140c06"/><lb ed="R080" n="0228a03"/>三宝。答思之可解。三宝有二一乘三宝等者。一乘三 <lb ed="X" n="0140c07"/><lb ed="R080" n="0228a04"/>宝者。若<persName>佛</persName>即名<persName>佛</persName>宝。大乘中教理行果即名法宝。即 <lb ed="X" n="0140c08"/><lb ed="R080" n="0228a05"/>不取小乘教理行果也。其十地菩萨即名僧宝。亦不 <lb ed="X" n="0140c09"/><lb ed="R080" n="0228a06"/>取地前菩萨名僧宝也。何以故。今言宝者。唯取无漏 <lb ed="X" n="0140c10"/><lb ed="R080" n="0228a07"/>法。可珍重故。名之为宝。所以不取地前菩萨。问若渐 <lb ed="X" n="0140c11"/><lb ed="R080" n="0228a08"/>悟菩萨。先二乘位<anchor xml:id="nkr_note_add_0140c1101" n="0140c1101"/><anchor xml:id="beg0140c1101" n="0140c1101"/>已<anchor xml:id="end0140c1101"/>得无漏。今迴心向大至于地前。 <lb ed="X" n="0140c12"/><lb ed="R080" n="0228a09"/>未知得名宝不。答此迴心人。地前虽有无漏。仍是二 <lb ed="X" n="0140c13"/><lb ed="R080" n="0228a10"/>乘之无漏。不是大乘无漏故。此人虽地前起无漏。即 <lb ed="X" n="0140c14"/><lb ed="R080" n="0228a11"/>不是一乘僧宝所收。言三乘三宝者。即取<persName>佛</persName>名<persName>佛</persName>宝。 <lb ed="X" n="0140c15"/><lb ed="R080" n="0228a12"/>即取三乘中教理行果名法宝。即取三乘一切圣众。 <lb ed="X" n="0140c16"/><lb ed="R080" n="0228a13"/>谓四沙门果。十地菩萨等。皆名僧宝也。<persName>善逝</persName>善说妙 <lb ed="X" n="0140c17"/><lb ed="R080" n="0228a14"/>三身者。此彰<persName>佛</persName>宝。无畏无流证教法。无畏者四无畏。 <lb ed="X" n="0140c18"/><lb ed="R080" n="0228a15"/>无漏之法。无生死怖畏。是果法宝。无流者。是无漏法。 <lb ed="X" n="0140c19"/><lb ed="R080" n="0228a16"/>或无上法。生死不可比频。流谓四依。是行法宝。证者 <lb ed="X" n="0140c20"/><lb ed="R080" n="0228a17"/>无漏无为。即是理法宝。教者即是无漏教法宝。既言 <lb ed="X" n="0140c21"/><lb ed="R080" n="0228a18"/>宝唯是无漏。若但言教。即通有漏无漏也。上乘真实 <lb ed="X" n="0140c22"/><lb ed="R080" n="0228b01"/>牟尼子者。是僧宝。即是一乘僧宝。不取二乘僧宝也。 <lb ed="X" n="0140c23"/><lb ed="R080" n="0228b02"/>是故至诚先赞礼。三宝总敬也。故唯取一乘三宝。如 <lb ed="X" n="0140c24"/><lb ed="R080" n="0228b03"/>愚意者。至诚者意业。先赞者语业。礼者身业。三身者 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0141a" n="0141a"/> <lb ed="X" n="0141a01"/><lb ed="R080" n="0228b04"/><persName>佛</persName>宝。二谛者真谛俗谛法宝也。一乘众僧宝也。即是 <lb ed="X" n="0141a02"/><lb ed="R080" n="0228b05"/>十地幷名僧宝。此文亦是一乘僧宝也。敬礼如是大 <lb ed="X" n="0141a03"/><lb ed="R080" n="0228b06"/>觉尊。大觉尊者即是<persName>佛</persName>宝。无等妙法者。即是三乘教 <lb ed="X" n="0141a04"/><lb ed="R080" n="0228b07"/>理行果。即是法宝。真圣众者。即是僧宝。亦取三乘。除 <lb ed="X" n="0141a05"/><lb ed="R080" n="0228b08"/><persName>佛</persName>以外一切圣人。是僧宝也。法如前说者。问前文何 <lb ed="X" n="0141a06"/><lb ed="R080" n="0228b09"/>处明法。答即是前文中。教理行果等文是。</p> <lb ed="X" n="0141a07"/><lb ed="R080" n="0228b10"/><p xml:id="pX50p0141a0701">疏云僧<name role="" type="person">宝通</name>摄除<persName>佛</persName>馀圣者。问此唯识既是大乘。岂 <lb ed="X" n="0141a08"/><lb ed="R080" n="0228b11"/>可通敬三乘僧宝。若言唯取大乘僧宝者。如何疏文 <lb ed="X" n="0141a09"/><lb ed="R080" n="0228b12"/>中。即有通摄之言。明知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141001" n="0141001"/>道取三乘僧宝。问麟角独觉 <lb ed="X" n="0141a10"/><lb ed="R080" n="0228b13"/>诸部不同此于三宝何宝所摄者。若大乘中说。麟角 <lb ed="X" n="0141a11"/><lb ed="R080" n="0228b14"/>独觉及部行独觉。及在家初二果人。及六欲天中四 <lb ed="X" n="0141a12"/><lb ed="R080" n="0228b15"/>果。及上二界中第三第四果。此等皆是僧众类故。即 <lb ed="X" n="0141a13"/><lb ed="R080" n="0228b16"/>是僧宝所摄。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141002" n="0141002"/>第八多宗说。麟角独觉及部行。此麟 <lb ed="X" n="0141a14"/><lb ed="R080" n="0228b17"/>喩及部行所有三根。谓未知当知根<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a1401" n="0141a1401"/><anchor xml:id="beg0141a1401" n="0141a1401"/>已<anchor xml:id="end0141a1401"/>知根具知根。 <lb ed="X" n="0141a15"/><lb ed="R080" n="0228b18"/>及菩萨入见道<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a1501" n="0141a1501"/><anchor xml:id="beg0141a1501" n="0141a1501"/>已<anchor xml:id="end0141a1501"/>去二根。谓未知当知根<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a1502" n="0141a1502"/><anchor xml:id="beg0141a1502" n="0141a1502"/>已<anchor xml:id="end0141a1502"/>知根。此 <lb ed="X" n="0141a16"/><lb ed="R080" n="0229a01"/>第二根独觉三根。皆是法宝收。何以得知。如彼颂云。 <lb ed="X" n="0141a17"/><lb ed="R080" n="0229a02"/>证净有四种。谓<persName>佛</persName>法僧戒。乃至法谓三谛全。菩萨独 <lb ed="X" n="0141a18"/><lb ed="R080" n="0229a03"/>觉道。见三得法戒。见道兼<persName>佛</persName>法僧等。谓苦集灭三谛。 <lb ed="X" n="0141a19"/><lb ed="R080" n="0229a04"/>即是法宝。及菩萨独觉亦是法宝所摄也。若菩萨具 <lb ed="X" n="0141a20"/><lb ed="R080" n="0229a05"/>知根。即是<persName>佛</persName>宝摄也。见道之中兼有<persName>佛</persName>僧也。有在家 <lb ed="X" n="0141a21"/><lb ed="R080" n="0229a06"/>初二果人。六欲天上四果。及上二界中不还罗汉果 <lb ed="X" n="0141a22"/><lb ed="R080" n="0229a07"/>皆是僧众类故。若出家声闻四果。即是僧宝摄。何以 <lb ed="X" n="0141a23"/><lb ed="R080" n="0229a08"/>故。若声闻四果。即情同羯磨。又见<persName>佛</persName>而众多同出世。 <lb ed="X" n="0141a24"/><lb ed="R080" n="0229a09"/>又<persName>佛</persName>说戒经中。唯制戒声闻四果。声闻四果故是僧 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0141b" n="0141b"/> <lb ed="X" n="0141b01"/><lb ed="R080" n="0229a10"/>宝摄。然独觉菩萨。若菩萨亦独自出世。及二种独觉。 <lb ed="X" n="0141b02"/><lb ed="R080" n="0229a11"/>出无<persName>佛</persName>世。皆无情同羯磨故。皆是行法宝摄也。然大 <lb ed="X" n="0141b03"/><lb ed="R080" n="0229a12"/>小乘中。唯取无漏法。名三宝体。即不取有漏法以为 <lb ed="X" n="0141b04"/><lb ed="R080" n="0229a13"/>三宝体。然大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141003" n="0141003"/>小乘中。即假说住持三宝为三宝体。实 <lb ed="X" n="0141b05"/><lb ed="R080" n="0229a14"/>不是三宝也。但敬别相三宝显敬有为无为功德皆 <lb ed="X" n="0141b06"/><lb ed="R080" n="0229a15"/>周尽故者。然别相三宝中。皆通有为无为。且如<persName>佛</persName>宝 <lb ed="X" n="0141b07"/><lb ed="R080" n="0229a16"/>中。法身无为。受用应化是有为。若法宝中。即取教理 <lb ed="X" n="0141b08"/><lb ed="R080" n="0229a17"/>行果。果中即有涅槃理。亦是无为。理中亦有真如理。 <lb ed="X" n="0141b09"/><lb ed="R080" n="0229a18"/>亦是为。教行全果中小分有为。也如僧宝中亦摄得 <lb ed="X" n="0141b10"/><lb ed="R080" n="0229b01"/>有为无为。且如十地菩萨是僧宝。亦少得无为。即如 <lb ed="X" n="0141b11"/><lb ed="R080" n="0229b02"/>论文中云。十地菩萨。即用有为无为功德。以为自性。 <lb ed="X" n="0141b12"/><lb ed="R080" n="0229b03"/>故知。十地菩萨名僧。二体者三宝者。即如上来疏中 <lb ed="X" n="0141b13"/><lb ed="R080" n="0229b04"/>所明。一乘三乘三宝。同相别相等三宝也。归敬者。即 <lb ed="X" n="0141b14"/><lb ed="R080" n="0229b05"/>如前归敬福田乃至敬人非法等。上来虽略释三宝 <lb ed="X" n="0141b15"/><lb ed="R080" n="0229b06"/>及归敬名字上。于中若出三宝体性。及归敬体性。此 <lb ed="X" n="0141b16"/><lb ed="R080" n="0229b07"/>二体二性。皆如别章解。故云及二体性也。虽有四義 <lb ed="X" n="0141b17"/><lb ed="R080" n="0229b08"/>释上二句者。即前一敬人非法。二敬法非人。三人法 <lb ed="X" n="0141b18"/><lb ed="R080" n="0229b09"/>俱敬。四总敬三宝。以为四義。释上颂二句也。</p> <lb ed="X" n="0141b19"/><lb ed="R080" n="0229b10"/><p xml:id="pX50p0141b1901">疏生大智生大悲者。问为约生菩萨自身当来果上 <lb ed="X" n="0141b20"/><lb ed="R080" n="0229b11"/>大智大悲。为约生他众生当来果上大智大悲。更问 <lb ed="X" n="0141b21"/><lb ed="R080" n="0229b12"/>我即安慧自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b2101" n="0141b2101"/><anchor xml:id="beg0141b2101" n="0141b2101"/>己<anchor xml:id="end0141b2101"/>身者。问何故前疏文中总标即云。 <lb ed="X" n="0141b22"/><lb ed="R080" n="0229b13"/>此初一颂彼护法等归敬福田。即标护法之名。乃至 <lb ed="X" n="0141b23"/><lb ed="R080" n="0229b14"/>释下半颂。即言安慧自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b2301" n="0141b2301"/><anchor xml:id="beg0141b2301" n="0141b2301"/>己<anchor xml:id="end0141b2301"/>身。二文相违。答其前归 <lb ed="X" n="0141b24"/><lb ed="R080" n="0229b15"/>敬一行颂。即是安慧护法。各作一行归敬颂。今者诠 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0141c" n="0141c"/> <lb ed="X" n="0141c01"/><lb ed="R080" n="0229b16"/>取好者故。前半即护法作。後半安慧作无过。释者解 <lb ed="X" n="0141c02"/><lb ed="R080" n="0229b17"/>释开演之義乃至安敬立理者。问此中三释何别。答 <lb ed="X" n="0141c03"/><lb ed="R080" n="0229b18"/>第一解。即约幽显宽狭以解也。谓先略名狭。後廣谈 <lb ed="X" n="0141c04"/><lb ed="R080" n="0230a01"/>故名宽。若第二解即约機解。第三解即以安立教法。 <lb ed="X" n="0141c05"/><lb ed="R080" n="0230a02"/>而成得道理故别也。为欲略摄廣散義故者。如唯识 <lb ed="X" n="0141c06"/><lb ed="R080" n="0230a03"/>颂及长行。虽作十卷略文。即摄得一切经论中廣散 <lb ed="X" n="0141c07"/><lb ed="R080" n="0230a04"/>之義也。如瑜伽论六十四说令法久住即自利也。问 <lb ed="X" n="0141c08"/><lb ed="R080" n="0230a05"/>何意有此文来。故名有情无别能有者。如第八识有 <lb ed="X" n="0141c09"/><lb ed="R080" n="0230a06"/>即情无别能有。外道立有神我为能有。众生为所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141004" n="0141004"/>有。 <lb ed="X" n="0141c10"/><lb ed="R080" n="0230a07"/>即有利能有。今不同外道。故云无别能有也。</p> <lb ed="X" n="0141c11"/><lb ed="R080" n="0230a08"/><p xml:id="pX50p0141c1101">疏中又解云或假者能有此情识故者。其假者为能 <lb ed="X" n="0141c12"/><lb ed="R080" n="0230a09"/>有。情识为所有也。问<persName>佛</persName>非有情。何故六十二有情摄。 <lb ed="X" n="0141c13"/><lb ed="R080" n="0230a10"/>于<persName>如来</persName>亦是所利乐有情。答令除却<persName>佛</persName>以利馀者。约 <lb ed="X" n="0141c14"/><lb ed="R080" n="0230a11"/>多分名利乐。又若言是言有情六十二中不摄。若言 <lb ed="X" n="0141c15"/><lb ed="R080" n="0230a12"/><persName>如来</persName>是假有情六十二有情摄。故无违也。若言是有 <lb ed="X" n="0141c16"/><lb ed="R080" n="0230a13"/>情。当知皆依示现而说。又情者爱也能有爱生故者。 <lb ed="X" n="0141c17"/><lb ed="R080" n="0230a14"/>由众生生爱故。名为有情。轮王为一者。问轮王有其 <lb ed="X" n="0141c18"/><lb ed="R080" n="0230a15"/>四种。何故合四为一。答即四轮王不同出世故。故合 <lb ed="X" n="0141c19"/><lb ed="R080" n="0230a16"/>四轮王为也。</p> <lb ed="X" n="0141c20"/><lb ed="R080" n="0230a17"/><p xml:id="pX50p0141c2001">利谓利益即是後济者。即如今生教他修善。未来世 <lb ed="X" n="0141c21"/><lb ed="R080" n="0230a18"/>得生善处也。乐谓安乐即是现益者。即如教化现身 <lb ed="X" n="0141c22"/><lb ed="R080" n="0230b01"/>之上伏烦恼。令他现身之上。得上界定也或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141005" n="0141005"/>与小果 <lb ed="X" n="0141c23"/><lb ed="R080" n="0230b02"/>者。即与他二乘圣果。纯利者。即唯自利。或唯利他。今 <lb ed="X" n="0141c24"/><lb ed="R080" n="0230b03"/>者取唯利他。似是菩萨行故。不取唯自利。以是二乘 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0142a" n="0142a"/> <lb ed="X" n="0142a01"/><lb ed="R080" n="0230b04"/>行故。共利者。即自利利他也。四安乐种类利者。而有 <lb ed="X" n="0142a02"/><lb ed="R080" n="0230b05"/>五种不同。故名种类。因摄利者。令今生种善根因。果 <lb ed="X" n="0142a03"/><lb ed="R080" n="0230b06"/>摄利者。亦当来得生善处。毕竟利者。谓令他得乘圣 <lb ed="X" n="0142a04"/><lb ed="R080" n="0230b07"/>果。不毕竟者。谓令他得人天善处果。一因乐即顺乐 <lb ed="X" n="0142a05"/><lb ed="R080" n="0230b08"/>受诸根境界乐相应法者。犹根为因。发起乐受。可爱 <lb ed="X" n="0142a06"/><lb ed="R080" n="0230b09"/>境界为因。发起乐受。因时与乐受。为相应心心所。皆 <lb ed="X" n="0142a07"/><lb ed="R080" n="0230b10"/>能受于乐受。诸根境界。能与乐受为因。故名因乐。即 <lb ed="X" n="0142a08"/><lb ed="R080" n="0230b11"/>由可爱境界及根。为初发起乐受。而生壞苦。即由不 <lb ed="X" n="0142a09"/><lb ed="R080" n="0230b12"/>可意境及根。为初发起苦受。而生苦苦也。乐所发业 <lb ed="X" n="0142a10"/><lb ed="R080" n="0230b13"/>皆名因乐能有乐故者。乐受所发业。名因乐也。今此 <lb ed="X" n="0142a11"/><lb ed="R080" n="0230b14"/>文者。即约下三禅中修因说。及欲界中少分。如下三 <lb ed="X" n="0142a12"/><lb ed="R080" n="0230b15"/>禅中。于乐受心中。修习禅定。遂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142001" n="0142001"/>业于业。即此业为因。 <lb ed="X" n="0142a13"/><lb ed="R080" n="0230b16"/>故死以後。还得生下三禅中。而感得乐受可爱果也。 <lb ed="X" n="0142a14"/><lb ed="R080" n="0230b17"/>即是犹乐受为自而发犹业。还感得乐受果。能起乐 <lb ed="X" n="0142a15"/><lb ed="R080" n="0230b18"/>故。名为因乐也。故此文言乐所发业。皆名因乐。能有 <lb ed="X" n="0142a16"/><lb ed="R080" n="0231a01"/>乐故也。</p> <lb ed="X" n="0142a17"/><lb ed="R080" n="0231a02"/><p xml:id="pX50p0142a1701">若言犹苦受心中持戒而当成得果乐受者。此文即 <lb ed="X" n="0142a18"/><lb ed="R080" n="0231a03"/>应言苦所感乐。不应言所发业也。若欲界善恶三受 <lb ed="X" n="0142a19"/><lb ed="R080" n="0231a04"/>心中。皆感得苦乐果也。且善业之中起三受者。或有 <lb ed="X" n="0142a20"/><lb ed="R080" n="0231a05"/>人善心起乐受心中持戒。其人即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142002" n="0142002"/>成生而感得乐果。 <lb ed="X" n="0142a21"/><lb ed="R080" n="0231a06"/>即因亦乐果亦乐。即是皆此间乐所发业。或人善心 <lb ed="X" n="0142a22"/><lb ed="R080" n="0231a07"/>起苦受心中持戒。其人当来亦感得乐受。即因苦而 <lb ed="X" n="0142a23"/><lb ed="R080" n="0231a08"/>果乐也。或有善心起捨受心中持戒者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142003" n="0142003"/>人亦当来感 <lb ed="X" n="0142a24"/><lb ed="R080" n="0231a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0142004" n="0142004"/>德乐果。不善心中起三受者。或有人不善心中起乐 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0142b" n="0142b"/> <lb ed="X" n="0142b01"/><lb ed="R080" n="0231a10"/>受。如乐心中造十恶等。其人当来即感得苦果。即因 <lb ed="X" n="0142b02"/><lb ed="R080" n="0231a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0142005" n="0142005"/>业而果苦。或有人恶心中起苦受造恶业等。其人当 <lb ed="X" n="0142b03"/><lb ed="R080" n="0231a12"/>来感得苦果。即因苦而果苦也。或有人恶心中起捨 <lb ed="X" n="0142b04"/><lb ed="R080" n="0231a13"/>受造恶业等。当来感得苦果。即因捨而果苦。一切末 <lb ed="X" n="0142b05"/><lb ed="R080" n="0231a14"/>後心中。皆起捨受故。若作此解。善得此文意也。二者 <lb ed="X" n="0142b06"/><lb ed="R080" n="0231a15"/>受乐即是乐受者。然此虽言受乐。非唯是遍行中乐 <lb ed="X" n="0142b07"/><lb ed="R080" n="0231a16"/>受即双取二。谓遍行中乐受。及轻安乐也。有漏乐者。 <lb ed="X" n="0142b08"/><lb ed="R080" n="0231a17"/>三界所繫。调畅身心。皆名为乐。非遍行受数中乐者。 <lb ed="X" n="0142b09"/><lb ed="R080" n="0231a18"/>此中意说。欲界及第三禅有乐受。适悦身故。即是遍 <lb ed="X" n="0142b10"/><lb ed="R080" n="0231b01"/>行受数乐。及下三禅中。亦取轻安乐。第四禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0142b1001" n="0142b1001"/><anchor xml:id="beg0142b1001" n="0142b1001"/>已<anchor xml:id="end0142b1001"/>上。即 <lb ed="X" n="0142b11"/><lb ed="R080" n="0231b02"/>是轻安乐。调畅身心。名之为乐。非是行受数中乐受。 <lb ed="X" n="0142b12"/><lb ed="R080" n="0231b03"/>唯是善十一中轻安。所以乐名。通于三界。乐受即唯 <lb ed="X" n="0142b13"/><lb ed="R080" n="0231b04"/>三禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0142b1301" n="0142b1301"/><anchor xml:id="beg0142b1301" n="0142b1301"/>已<anchor xml:id="end0142b1301"/>下及欲界也。故言非唯遍行中乐受即双取 <lb ed="X" n="0142b14"/><lb ed="R080" n="0231b05"/>二。谓遍行中乐受。及轻安乐也。无漏乐者。通学无学 <lb ed="X" n="0142b15"/><lb ed="R080" n="0231b06"/>是乐自性者。今圣者唯取乐受。不取馀者。最殊勝故 <lb ed="X" n="0142b16"/><lb ed="R080" n="0231b07"/>也。亦又双取二。谓遍行中乐受。及轻安乐也。问无漏 <lb ed="X" n="0142b17"/><lb ed="R080" n="0231b08"/>乐既言通学人。未知前二果人得有乐受以不答有 <lb ed="X" n="0142b18"/><lb ed="R080" n="0231b09"/>依大乘。初二近分定中。得有喜受。初二果人。既得初 <lb ed="X" n="0142b19"/><lb ed="R080" n="0231b10"/>未至定故。初二果人。得有无漏乐。今依大乘说。若小 <lb ed="X" n="0142b20"/><lb ed="R080" n="0231b11"/>乘宗。一切未至定中。唯是捨受。无喜乐受也。问若尔 <lb ed="X" n="0142b21"/><lb ed="R080" n="0231b12"/>大乘中说。初未至定中。有唯喜受者。初二果人。应得 <lb ed="X" n="0142b22"/><lb ed="R080" n="0231b13"/>无漏喜受。如何初二果人。得无漏乐受也。答若五受 <lb ed="X" n="0142b23"/><lb ed="R080" n="0231b14"/>明義。其初二未至定。唯名喜受。不得名乐。即说初三 <lb ed="X" n="0142b24"/><lb ed="R080" n="0231b15"/>果人。而得无漏喜受。可如所责。若三受明義。即喜受 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0142c" n="0142c"/> <lb ed="X" n="0142c01"/><lb ed="R080" n="0231b16"/>亦得名乐。三受中亦得名乐。其初二果人。得初未至 <lb ed="X" n="0142c02"/><lb ed="R080" n="0231b17"/>定中无漏乐。故无过也。</p> <lb ed="X" n="0142c03"/><lb ed="R080" n="0231b18"/><p xml:id="pX50p0142c0301">疏粗动受灭者。谓苦乐兼喜捨名粗动。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142006" n="0142006"/>受问受断乐 <lb ed="X" n="0142c04"/><lb ed="R080" n="0232a01"/>中。不言无想定。答今菩萨。即将此十利五乐。以利有 <lb ed="X" n="0142c05"/><lb ed="R080" n="0232a02"/>情故。今者菩萨。即将灭定以利有情。名受断乐。不将 <lb ed="X" n="0142c06"/><lb ed="R080" n="0232a03"/>无想定以利有情也。问受若在时。何故不名为乐。要 <lb ed="X" n="0142c07"/><lb ed="R080" n="0232a04"/>受灭方得乐名。既是无心。何处有乐。应说颂言世性 <lb ed="X" n="0142c08"/><lb ed="R080" n="0232a05"/>者。即前明十利乐中。即是第一第二名世也。性者即 <lb ed="X" n="0142c09"/><lb ed="R080" n="0232a06"/>是第三第四摄善離恶等乐也。依所具缘前解为本 <lb ed="X" n="0142c10"/><lb ed="R080" n="0232a07"/>者。即前疏文云。今释此论。令法不灭。为与有情此利 <lb ed="X" n="0142c11"/><lb ed="R080" n="0232a08"/>乐故。即以二缘释彼颂也。此上疏文。即是三藏师释。 <lb ed="X" n="0142c12"/><lb ed="R080" n="0232a09"/>故云前解为本也。三藏师意说。释彼颂者。第三句我 <lb ed="X" n="0142c13"/><lb ed="R080" n="0232a10"/>今释彼说者。即令法不灭。以我释彼说故。所以令法 <lb ed="X" n="0142c14"/><lb ed="R080" n="0232a11"/>久住也。所以造论下第四云云。利乐诸有情者。此意 <lb ed="X" n="0142c15"/><lb ed="R080" n="0232a12"/>即为与有情此利乐故。所以造论三藏师即释此两 <lb ed="X" n="0142c16"/><lb ed="R080" n="0232a13"/>句别能释。即上句令法久住。下句即利乐有情也。二 <lb ed="X" n="0142c17"/><lb ed="R080" n="0232a14"/>远離乐者。如生第二禅远離寻伺等。名远<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142007" n="0142007"/>伺乐也。寂 <lb ed="X" n="0142c18"/><lb ed="R080" n="0232a15"/>静谓涅槃者。谓涅槃上之離于生死染法生灭。故言 <lb ed="X" n="0142c19"/><lb ed="R080" n="0232a16"/>寂静乐也。三苦对治乐。何不取乐自性。更问然此三 <lb ed="X" n="0142c20"/><lb ed="R080" n="0232a17"/>师幷为人法者。且安慧师云。有迷谬者。者即是人也。 <lb ed="X" n="0142c21"/><lb ed="R080" n="0232a18"/>生正解故等。即是法也。第二火辨师迷唯识者。者即 <lb ed="X" n="0142c22"/><lb ed="R080" n="0232b01"/>是人。令迷二空等。即是法也。第三护法师。或执外境 <lb ed="X" n="0142c23"/><lb ed="R080" n="0232b02"/>如识非无乃至种种异执。即是人也。令于唯识等。即 <lb ed="X" n="0142c24"/><lb ed="R080" n="0232b03"/>是法也。故此三师。皆为人法也。约大悲说後解无妨 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0143a" n="0143a"/> <lb ed="X" n="0143a01"/><lb ed="R080" n="0232b04"/>者即疏文云。或此颂中乃至菩萨所为本利他故。此 <lb ed="X" n="0143a02"/><lb ed="R080" n="0232b05"/>疏文即是疏主自解也。故云後释无妨。疏主解意者。 <lb ed="X" n="0143a03"/><lb ed="R080" n="0232b06"/>但通解下之两句一处明。亦不可别能解也。意说由 <lb ed="X" n="0143a04"/><lb ed="R080" n="0232b07"/>我今释彼说利乐诸有情故两句释彼说者。为诸有 <lb ed="X" n="0143a05"/><lb ed="R080" n="0232b08"/>情。而得利乐有情。信学者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0143a0501" n="0143a0501"/><anchor xml:id="beg0143a0501" n="0143a0501"/>已<anchor xml:id="end0143a0501"/>依之修行。即法便久住。 <lb ed="X" n="0143a06"/><lb ed="R080" n="0232b09"/>即由为有情故。而法久住。即此下两句。通利有情。亦 <lb ed="X" n="0143a07"/><lb ed="R080" n="0232b10"/>通令法久住也。发端者。即同详夫窃以等也。发者起 <lb ed="X" n="0143a08"/><lb ed="R080" n="0232b11"/>也。端者首也。即发起论之颂首。简持者。简去馀论持 <lb ed="X" n="0143a09"/><lb ed="R080" n="0232b12"/>取此论。境上第七非依第七者。于即是所于声故。第 <lb ed="X" n="0143a10"/><lb ed="R080" n="0232b13"/>七转有二。一依。二于也。所度众生。皆是菩萨所缘之 <lb ed="X" n="0143a11"/><lb ed="R080" n="0232b14"/>境。故论中言为于也。</p> <lb ed="X" n="0143a12"/><lb ed="R080" n="0232b15"/><p xml:id="pX50p0143a1201">声闻缘觉及恶趣空邪解空理者。问其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143001" n="0143001"/>问其二乘人 <lb ed="X" n="0143a13"/><lb ed="R080" n="0232b16"/>邪解空理。与恶空人邪解空理有何差别。答若二乘 <lb ed="X" n="0143a14"/><lb ed="R080" n="0232b17"/>人。虽无烦恼部中邪见等事。还有所知障。问邪见疑 <lb ed="X" n="0143a15"/><lb ed="R080" n="0232b18"/>等。为有法执。即执诸法实有。不可法空名邪理。若恶 <lb ed="X" n="0143a16"/><lb ed="R080" n="0233a01"/>趣空者。即撥无因果。一切名邪解空理。正解体通无 <lb ed="X" n="0143a17"/><lb ed="R080" n="0233a02"/>漏真智及有漏智者。问今者既说二乘人。皆名邪解 <lb ed="X" n="0143a18"/><lb ed="R080" n="0233a03"/>空理。此中正解。为生大乘无漏智及有漏智。为生小 <lb ed="X" n="0143a19"/><lb ed="R080" n="0233a04"/>乘无漏有漏智耶。又问此言无漏智。为是见修无学 <lb ed="X" n="0143a20"/><lb ed="R080" n="0233a05"/>等无漏智。为是根本後得无间解脱勝进智耶。言有 <lb ed="X" n="0143a21"/><lb ed="R080" n="0233a06"/>漏智者为是生得善福分善。有漏闻思修。为是资粮 <lb ed="X" n="0143a22"/><lb ed="R080" n="0233a07"/>加行善。为是无间解脱加行勝进。答有漏智者。取方 <lb ed="X" n="0143a23"/><lb ed="R080" n="0233a08"/>便善中。希求出心闻思慧。是则名解明利故。如今时 <lb ed="X" n="0143a24"/><lb ed="R080" n="0233a09"/>人。虽未种顺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143002" n="0143002"/>解分<anchor xml:id="nkr_note_add_0143a2401" n="0143a2401"/><anchor xml:id="beg0143a2401" n="0143a2401"/>已<anchor xml:id="end0143a2401"/>前。或起善心。希求出世。此希求 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0143b" n="0143b"/> <lb ed="X" n="0143b01"/><lb ed="R080" n="0233a10"/>出世心。即名方便善。方便善即是顺解脱分善家之 <lb ed="X" n="0143b02"/><lb ed="R080" n="0233a11"/>流类。此方便善。即能为疏远缘。引起解脱分善也。若 <lb ed="X" n="0143b03"/><lb ed="R080" n="0233a12"/>在解脱分位中。起方便善。即是解脱善之伴也。若福 <lb ed="X" n="0143b04"/><lb ed="R080" n="0233a13"/>分善。唯是凡夫外道。作欣厌观。求生上二界生死之 <lb ed="X" n="0143b05"/><lb ed="R080" n="0233a14"/>身。其福分善生得善行皆暗昧故。不名正解。唯方便 <lb ed="X" n="0143b06"/><lb ed="R080" n="0233a15"/>善。性明利故。名为正解也。</p> <lb ed="X" n="0143b07"/><lb ed="R080" n="0233a16"/><p xml:id="pX50p0143b0701">何谓二空谓即生法者。生者古名众生空也。若尔草 <lb ed="X" n="0143b08"/><lb ed="R080" n="0233a17"/>木等应名众生。故有滥也。旧云人空。若尔人趣可名 <lb ed="X" n="0143b09"/><lb ed="R080" n="0233a18"/>人空。馀五趣等。如何名人空。人字不遍五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143003" n="0143003"/>起也。今言 <lb ed="X" n="0143b10"/><lb ed="R080" n="0233b01"/>生空。即摄五趣。幷名生也。旧或云人我空。法中虽无 <lb ed="X" n="0143b11"/><lb ed="R080" n="0233b02"/>主宰名我。有化用故。亦得我名尔。人法之上。皆有我 <lb ed="X" n="0143b12"/><lb ed="R080" n="0233b03"/>字。亦是滥也。犹如金刚者。今者即取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143004" n="0143004"/>赞玉金刚。亦不 <lb ed="X" n="0143b13"/><lb ed="R080" n="0233b04"/>取馀紫色金刚。其金刚以乔麦色而有楞也。大者如 <lb ed="X" n="0143b14"/><lb ed="R080" n="0233b05"/>枣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143005" n="0143005"/>极。小<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143006" n="0143006"/>乘者如乔麦。问初四解重何故障理但说二 <lb ed="X" n="0143b15"/><lb ed="R080" n="0233b06"/>空乃至即兼馀法者。此文意说。前四解即约二障名 <lb ed="X" n="0143b16"/><lb ed="R080" n="0233b07"/>重者。何故障真如理。但说二执。欲除二执乃至生解 <lb ed="X" n="0143b17"/><lb ed="R080" n="0233b08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0143007" n="0143007"/>即言断馀二障兼馀法。馀法者。即是二执外之馀障 <lb ed="X" n="0143b18"/><lb ed="R080" n="0233b09"/>也即障宽而执狭。问第五解重唯二执者。二障体性。 <lb ed="X" n="0143b19"/><lb ed="R080" n="0233b10"/>亦通贪等。何故但说二空。此言意说。第五解中。唯取 <lb ed="X" n="0143b20"/><lb ed="R080" n="0233b11"/>二执名重者。何故二执皆断。即立我空法空。馀二彰 <lb ed="X" n="0143b21"/><lb ed="R080" n="0233b12"/>得馀。何故不立贪空嗔空痴空慢空责不齐也。</p> <lb ed="X" n="0143b22"/><lb ed="R080" n="0233b13"/><p xml:id="pX50p0143b2201">此释但说二执所由乃至若後二句但释断重障者。 <lb ed="X" n="0143b23"/><lb ed="R080" n="0233b14"/>此疏文中。虽有两释。答前二问。義意相似也。若答第 <lb ed="X" n="0143b24"/><lb ed="R080" n="0233b15"/>一问。即言二执是根本。所以但说二执能障二空。若 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0143c" n="0143c"/> <lb ed="X" n="0143c01"/><lb ed="R080" n="0233b16"/>二执断时。亦除二障。由根断时枝条亦断。若答第二 <lb ed="X" n="0143c02"/><lb ed="R080" n="0233b17"/>问。二执是其根本。所以证理之时。但说生空法空。馀 <lb ed="X" n="0143c03"/><lb ed="R080" n="0233b18"/>贪嗔等是末。所以断贪等时。不立贪嗔空等也。此依 <lb ed="X" n="0143c04"/><lb ed="R080" n="0234a01"/>见道及究竟位断烦恼说者。即三乘见道。及究竟道 <lb ed="X" n="0143c05"/><lb ed="R080" n="0234a02"/>中其我法执。与烦恼等。同时而断即同时根断时。所 <lb ed="X" n="0143c06"/><lb ed="R080" n="0234a03"/>有烦恼所知障枝条亦断也。馀位不然先離八品烦 <lb ed="X" n="0143c07"/><lb ed="R080" n="0234a04"/>恼第九品时方断我见者。以约地離染说。如一来果。 <lb ed="X" n="0143c08"/><lb ed="R080" n="0234a05"/>虽断欲界六品修惑烦恼。然未断我执。不还果。断八 <lb ed="X" n="0143c09"/><lb ed="R080" n="0234a06"/>品。亦不断我执。故云馀位不然。此即前八品。先断烦 <lb ed="X" n="0143c10"/><lb ed="R080" n="0234a07"/>恼枝条<anchor xml:id="nkr_note_add_0143c1001" n="0143c1001"/><anchor xml:id="beg0143c1001" n="0143c1001"/>已<anchor xml:id="end0143c1001"/>後。第九品方断我见根本也。第四地中我 <lb ed="X" n="0143c11"/><lb ed="R080" n="0234a08"/>见亦尔者。然烦恼有三种。一谓贪痴慢。与身边二见 <lb ed="X" n="0143c12"/><lb ed="R080" n="0234a09"/>同念俱起。二即犹前念身见边见。引起後念贪痴慢 <lb ed="X" n="0143c13"/><lb ed="R080" n="0234a10"/>等。三有独头贪嗔痴慢。不犹身边见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143008" n="0143008"/>不引起。一者其 <lb ed="X" n="0143c14"/><lb ed="R080" n="0234a11"/>贪痴慢。若与身边二见俱起者。即第四地中。伏身边 <lb ed="X" n="0143c15"/><lb ed="R080" n="0234a12"/>二见。及同时贪痴慢等。皆第四地中被伏。其与身边 <lb ed="X" n="0143c16"/><lb ed="R080" n="0234a13"/>见俱时贪痴等。与不俱生烦恼而作伴也。二者犹身 <lb ed="X" n="0143c17"/><lb ed="R080" n="0234a14"/>边二见势力。能引後念独头贪等起。贪等与身边俱 <lb ed="X" n="0143c18"/><lb ed="R080" n="0234a15"/>起者。名俱生烦恼。引起後念贪等者。名不俱生烦恼。 <lb ed="X" n="0143c19"/><lb ed="R080" n="0234a16"/>其俱生烦恼。与不俱生烦恼。无始<anchor xml:id="nkr_note_add_0143c1901" n="0143c1901"/><anchor xml:id="beg0143c1901" n="0143c1901"/>已<anchor xml:id="end0143c1901"/>来恒作伴。与身 <lb ed="X" n="0143c20"/><lb ed="R080" n="0234a17"/>边俱时贪等。四地永断为作菩提分法观故。後念被 <lb ed="X" n="0143c21"/><lb ed="R080" n="0234a18"/>引贪等。至第五地中被伏断。三若贪嗔痴等。不犹身 <lb ed="X" n="0143c22"/><lb ed="R080" n="0234b01"/>边见势力所引起者。其贪嗔等有其二类。若羸劣。第 <lb ed="X" n="0143c23"/><lb ed="R080" n="0234b02"/>六地断。若微细者。第七地方被永伏。解深密经云。一 <lb ed="X" n="0143c24"/><lb ed="R080" n="0234b03"/>害伴随眠。谓俱生烦恼。与不俱生烦恼而作助伴。到 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0144a" n="0144a"/> <lb ed="X" n="0144a01"/><lb ed="R080" n="0234b04"/>前五地。方永不行。明知第四地中执在前除。烦恼到 <lb ed="X" n="0144a02"/><lb ed="R080" n="0234b05"/>後方断。亦是根虽断时。枝条不断也。第四地中断身 <lb ed="X" n="0144a03"/><lb ed="R080" n="0234b06"/>边<anchor xml:id="nkr_note_add_0144a0301" n="0144a0301"/><anchor xml:id="beg0144a0301" n="0144a0301"/>已<anchor xml:id="end0144a0301"/>後。五六地方断烦恼。此乃先断根本。後断枝条 <lb ed="X" n="0144a04"/><lb ed="R080" n="0234b07"/>也。然此唯识论中。言由我法执二障具生。若证二空 <lb ed="X" n="0144a05"/><lb ed="R080" n="0234b08"/>彼障随断者。此又亦不尽理。何以故。此论既言若证 <lb ed="X" n="0144a06"/><lb ed="R080" n="0234b09"/>二空彼障随断。唯摄得三乘见道。及究竟道。及第四 <lb ed="X" n="0144a07"/><lb ed="R080" n="0234b10"/>地中断身边等位。即惑与我执及馀烦恼同时断故。 <lb ed="X" n="0144a08"/><lb ed="R080" n="0234b11"/>即先断执根。後断馀惑。此论唯不摄得地杂染。先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144001" n="0144001"/>以 <lb ed="X" n="0144a09"/><lb ed="R080" n="0234b12"/>品馀烦恼。第九品断我执。即先断末。後断本也。</p> <lb ed="X" n="0144a10"/><lb ed="R080" n="0234b13"/><p xml:id="pX50p0144a1001">疏云如下第九卷资粮位中有其二解。问指何处文 <lb ed="X" n="0144a11"/><lb ed="R080" n="0234b14"/>也<note place="inline">应捡</note>。</p> <lb ed="X" n="0144a12"/><lb ed="R080" n="0234b15"/><p xml:id="pX50p0144a1201">疏云障如论本但说二空者。如者至嗔真定等者。有 <lb ed="X" n="0144a13"/><lb ed="R080" n="0234b16"/>唐本云。如者真如。本谓我法执。从根本说。故言二空 <lb ed="X" n="0144a14"/><lb ed="R080" n="0234b17"/>不说贪空等也。如者而也。意说。障而从根本说二空。 <lb ed="X" n="0144a15"/><lb ed="R080" n="0234b18"/>不说贪空嗔。六识执外者。意说。第六识中。起二执外。 <lb ed="X" n="0144a16"/><lb ed="R080" n="0235a01"/>馀烦恼等。或有烦恼即与二执俱时起者。此之烦恼。 <lb ed="X" n="0144a17"/><lb ed="R080" n="0235a02"/>即名六识执中也。或有贪痴烦恼。<anchor xml:id="nkr_note_add_0144a1701" n="0144a1701"/><anchor xml:id="beg0144a1701" n="0144a1701"/>但<anchor xml:id="end0144a1701"/>缘五尘而起。不 <lb ed="X" n="0144a18"/><lb ed="R080" n="0235a03"/>与二执俱时起也。此意识烦恼。即名六识执外也。或 <lb ed="X" n="0144a19"/><lb ed="R080" n="0235a04"/>即五识中法爱恚等亦名外。不与执俱。名为执外。若 <lb ed="X" n="0144a20"/><lb ed="R080" n="0235a05"/>第七识中烦恼。即一切时。当与二执俱即。无第七识 <lb ed="X" n="0144a21"/><lb ed="R080" n="0235a06"/>外烦恼。所以此中不说。故说执外。所知障名之为流 <lb ed="X" n="0144a22"/><lb ed="R080" n="0235a07"/>五识等中法爱恚等异熟生摄者。此文意说。五识中 <lb ed="X" n="0144a23"/><lb ed="R080" n="0235a08"/>虽无法执。其五识中。亦有所知障贪嗔等也。此贪嗔 <lb ed="X" n="0144a24"/><lb ed="R080" n="0235a09"/>等。即是四无记中异熟生摄。最是宽故。如增上缘。名 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0144b" n="0144b"/> <lb ed="X" n="0144b01"/><lb ed="R080" n="0235a10"/>義遍故。定下劣性者。即是第六识中受。且如修得初 <lb ed="X" n="0144b02"/><lb ed="R080" n="0235a11"/>禅定起。耽此禅定。更不肯修第二禅定。是定下劣性。 <lb ed="X" n="0144b03"/><lb ed="R080" n="0235a12"/>虽有同时馀心心所。唯取于受能领受故。是所知障 <lb ed="X" n="0144b04"/><lb ed="R080" n="0235a13"/>耽定之受。唯是第六意识。意识能得定故。五识法爱 <lb ed="X" n="0144b05"/><lb ed="R080" n="0235a14"/>恚等。唯是所知障品末障也。杂集论说。犹受尽故。得 <lb ed="X" n="0144b06"/><lb ed="R080" n="0235a15"/>第四禅不动无为。虽断初禅等染法。得不动无为。今 <lb ed="X" n="0144b07"/><lb ed="R080" n="0235a16"/>约极处为言。故说断下三禅染。得第四禅定。而得不 <lb ed="X" n="0144b08"/><lb ed="R080" n="0235a17"/>动无为。若馀凡者。外道修六行伏惑道。伏下三禅染 <lb ed="X" n="0144b09"/><lb ed="R080" n="0235a18"/>而得第四禅定者。其凡夫外道等。即得第四禅中非 <lb ed="X" n="0144b10"/><lb ed="R080" n="0235b01"/>择灭不动无为。若阿罗汉。断下三禅染。得第四禅定 <lb ed="X" n="0144b11"/><lb ed="R080" n="0235b02"/>者。即得择灭不动无为也。犹断不发意受故得想受 <lb ed="X" n="0144b12"/><lb ed="R080" n="0235b03"/>灭无为。变异受者。即苦乐忧喜。不变意受者。即捨受。 <lb ed="X" n="0144b13"/><lb ed="R080" n="0235b04"/>此约離烦恼外异熟受说。得其无为者。此文即约一 <lb ed="X" n="0144b14"/><lb ed="R080" n="0235b05"/>类利根钝根罗汉说也。如有钝根阿罗汉。不得上界 <lb ed="X" n="0144b15"/><lb ed="R080" n="0235b06"/>根本定。唯依初未至定中。虽断尽三界烦恼。仍不得 <lb ed="X" n="0144b16"/><lb ed="R080" n="0235b07"/>四禅八地根本定也。以定下劣性异熟生受故。其罗 <lb ed="X" n="0144b17"/><lb ed="R080" n="0235b08"/>汉<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b1701" n="0144b1701"/><anchor xml:id="beg0144b1701" n="0144b1701"/>已<anchor xml:id="end0144b1701"/>後。即渐伏除定障异熟生受<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b1702" n="0144b1702"/><anchor xml:id="beg0144b1702" n="0144b1702"/>已<anchor xml:id="end0144b1702"/>。方得上界定。即 <lb ed="X" n="0144b18"/><lb ed="R080" n="0235b09"/>得择灭不动无为。及想受灭无为。若凡夫伏離下地 <lb ed="X" n="0144b19"/><lb ed="R080" n="0235b10"/>烦恼<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b1901" n="0144b1901"/><anchor xml:id="beg0144b1901" n="0144b1901"/>已<anchor xml:id="end0144b1901"/>。即得上界定也。即得非择灭不动无为也。如 <lb ed="X" n="0144b20"/><lb ed="R080" n="0235b11"/>伏欲界烦恼<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b2001" n="0144b2001"/><anchor xml:id="beg0144b2001" n="0144b2001"/>已<anchor xml:id="end0144b2001"/>。即得初禅定根本定。如伏初禅烦恼 <lb ed="X" n="0144b21"/><lb ed="R080" n="0235b12"/>尽<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b2101" n="0144b2101"/><anchor xml:id="beg0144b2101" n="0144b2101"/>已<anchor xml:id="end0144b2101"/>。即得二禅根本定。乃至伏尽无所有处染。即得 <lb ed="X" n="0144b22"/><lb ed="R080" n="0235b13"/>非想定也。若圣者即不定。如预流果人。虽依未至定 <lb ed="X" n="0144b23"/><lb ed="R080" n="0235b14"/>断尽三界分别烦恼。仍不得上地根本定也。</p> <lb ed="X" n="0144b24"/><lb ed="R080" n="0235b15"/><p xml:id="pX50p0144b2401">若烦恼俱者与彼同断者。是有一类利根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144002" n="0144002"/>钝根无学 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0144c" n="0144c"/> <lb ed="X" n="0144c01"/><lb ed="R080" n="0235b16"/>若断尽三界烦恼时。同时亦断尽异熟受。而得四禅 <lb ed="X" n="0144c02"/><lb ed="R080" n="0235b17"/>八根本定也。如断初禅烦恼尽时。即得二禅定。乃至 <lb ed="X" n="0144c03"/><lb ed="R080" n="0235b18"/>断无所有处染<anchor xml:id="nkr_note_add_0144c0301" n="0144c0301"/><anchor xml:id="beg0144c0301" n="0144c0301"/>已<anchor xml:id="end0144c0301"/>。即得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144003" n="0144003"/>即有顶地定。何以得知。或有 <lb ed="X" n="0144c04"/><lb ed="R080" n="0236a01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0144004" n="0144004"/>利钝根无学虽断尽三界烦恼。不得上地根本定。或 <lb ed="X" n="0144c05"/><lb ed="R080" n="0236a02"/>有一类利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144005" n="0144005"/>钝根无学人。若断尽三界烦恼<anchor xml:id="nkr_note_add_0144c0501" n="0144c0501"/><anchor xml:id="beg0144c0501" n="0144c0501"/>已<anchor xml:id="end0144c0501"/>。即得四 <lb ed="X" n="0144c06"/><lb ed="R080" n="0236a03"/>禅八定。大小乘中同说。但由根本定二有学名为满。 <lb ed="X" n="0144c07"/><lb ed="R080" n="0236a04"/>由根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144006" n="0144006"/>果定三无学得满名。此文意说。若得第三果。即 <lb ed="X" n="0144c08"/><lb ed="R080" n="0236a05"/>名果满。若得灭定。即名定满。若是见至性。即名根满。 <lb ed="X" n="0144c09"/><lb ed="R080" n="0236a06"/>若无学中。若得九次第定。即名定满。若是不动种姓。 <lb ed="X" n="0144c10"/><lb ed="R080" n="0236a07"/>即名根满。由此或有定满非根满。即前退法五种钝 <lb ed="X" n="0144c11"/><lb ed="R080" n="0236a08"/>根人。而得灭定。名定满也。是钝根故。不名根满。或有 <lb ed="X" n="0144c12"/><lb ed="R080" n="0236a09"/>根满非定满。即不动种姓人。不得灭定。不名定满。是 <lb ed="X" n="0144c13"/><lb ed="R080" n="0236a10"/>利根故名根满。或有根定俱满。即不动无学。而得灭 <lb ed="X" n="0144c14"/><lb ed="R080" n="0236a11"/>定也。或有根定俱不满。即是前退种姓钝根人。不得 <lb ed="X" n="0144c15"/><lb ed="R080" n="0236a12"/>八地定。故知。或有利钝人。而得九定。或有利钝根人。 <lb ed="X" n="0144c16"/><lb ed="R080" n="0236a13"/>不得九定。亦不得约利根人得定。钝根人不得定也 <lb ed="X" n="0144c17"/><lb ed="R080" n="0236a14"/>疏此受俱亦定障受为本故但说于受者。此文意说。 <lb ed="X" n="0144c18"/><lb ed="R080" n="0236a15"/>与受俱时。馀遍行别境等亦能障定。受勝障定强。但 <lb ed="X" n="0144c19"/><lb ed="R080" n="0236a16"/>说于受也。十地二法者。即是理智二法也。</p> <lb ed="X" n="0144c20"/><lb ed="R080" n="0236a17"/><p xml:id="pX50p0144c2001">疏云非解脱体即勝解数者。今言解脱自在離缚。非 <lb ed="X" n="0144c21"/><lb ed="R080" n="0236a18"/>是别境勝解数也。此但是真如为体。不離如故。此假 <lb ed="X" n="0144c22"/><lb ed="R080" n="0236b01"/>从实体也。</p> <lb ed="X" n="0144c23"/><lb ed="R080" n="0236b02"/><p xml:id="pX50p0144c2301">疏云果谓果利即顺益于因者。二勝果起。能顺三劫 <lb ed="X" n="0144c24"/><lb ed="R080" n="0236b03"/>所修因也。凡夫所修诸行暂灭外道苦行计证涅槃 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0145a" n="0145a"/> <lb ed="X" n="0145a01"/><lb ed="R080" n="0236b04"/>者。然世间伏惑道。若凡夫。若<persName>佛</persName>弟子。皆悉他也。若凡 <lb ed="X" n="0145a02"/><lb ed="R080" n="0236b05"/>者所修得世间<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145001" n="0145001"/>道伏惑道。即外道执为涅槃。若<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0145a03"/><lb ed="R080" n="0236b06"/>圣弟子所得世间伏惑道。即不计涅槃也。所显之理 <lb ed="X" n="0145a04"/><lb ed="R080" n="0236b07"/>执为圆寂者。问显得何等理。答即或时即显得一分 <lb ed="X" n="0145a05"/><lb ed="R080" n="0236b08"/>非择灭无为。即执此非择灭无为之理以为圆寂。今 <lb ed="X" n="0145a06"/><lb ed="R080" n="0236b09"/>说是彼涅槃者。外道所得涅槃。<persName>佛</persName>法涅槃之分。彼有 <lb ed="X" n="0145a07"/><lb ed="R080" n="0236b10"/><persName>佛</persName>法涅槃。故言彼分涅槃。实不是真涅槃也。若<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0145a08"/><lb ed="R080" n="0236b11"/>中得。即名真涅槃。若尽烦恼障故得有馀涅槃。身智 <lb ed="X" n="0145a09"/><lb ed="R080" n="0236b12"/>尽处显无馀涅槃。不住生死涅槃。即名无住处涅槃。 <lb ed="X" n="0145a10"/><lb ed="R080" n="0236b13"/>此二涅槃。即是择灭摄故。言二灭虽理名真者。问何 <lb ed="X" n="0145a11"/><lb ed="R080" n="0236b14"/>故外道所显之理。即得名真。次下疏文即言。外道二 <lb ed="X" n="0145a12"/><lb ed="R080" n="0236b15"/>乘所得解脱。非真解脱。是假故。答前文言虽理名真 <lb ed="X" n="0145a13"/><lb ed="R080" n="0236b16"/>者。即约外道自宗中执所显非择灭。执为真涅槃。後 <lb ed="X" n="0145a14"/><lb ed="R080" n="0236b17"/>文说。就<persName>佛</persName>法中说。彼外道伏惑所得择灭。不是涅槃。 <lb ed="X" n="0145a15"/><lb ed="R080" n="0236b18"/>要三乘人断见修烦恼尽<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a1501" n="0145a1501"/><anchor xml:id="beg0145a1501" n="0145a1501"/>已<anchor xml:id="end0145a1501"/>。所显圆寂。方得名涅槃。 <lb ed="X" n="0145a16"/><lb ed="R080" n="0237a01"/>虽得二灭住此二中非为不住者。二灭有馀依无馀 <lb ed="X" n="0145a17"/><lb ed="R080" n="0237a02"/>依。二乘住是二涅槃中。又是假故。俱是择灭非为不 <lb ed="X" n="0145a18"/><lb ed="R080" n="0237a03"/>住者。二乘人不住菩萨无住涅槃。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145002" n="0145002"/>住涅槃名不住。犹 <lb ed="X" n="0145a19"/><lb ed="R080" n="0237a04"/>有大悲故不住涅槃。犹有大智故即不住生死。若二 <lb ed="X" n="0145a20"/><lb ed="R080" n="0237a05"/>乘住涅槃。凡夫住生死故。维摩经云。非凡夫行。非二 <lb ed="X" n="0145a21"/><lb ed="R080" n="0237a06"/>乘行。是菩萨行。即是无住涅槃。有无馀依灭所显故 <lb ed="X" n="0145a22"/><lb ed="R080" n="0237a07"/>者。即说二乘。若有馀涅槃依。即约断烦恼尽<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a2201" n="0145a2201"/><anchor xml:id="beg0145a2201" n="0145a2201"/>已<anchor xml:id="end0145a2201"/>方显 <lb ed="X" n="0145a23"/><lb ed="R080" n="0237a08"/>得也。若无馀涅槃。即约身智灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a2301" n="0145a2301"/><anchor xml:id="beg0145a2301" n="0145a2301"/>已<anchor xml:id="end0145a2301"/>方显也。彼唯是假 <lb ed="X" n="0145a24"/><lb ed="R080" n="0237a09"/>非不住故者。此文意说。若二乘外道所得涅槃。即是 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0145b" n="0145b"/> <lb ed="X" n="0145b01"/><lb ed="R080" n="0237a10"/>假也。其二乘外道。即不得菩萨无住涅槃。无住涅槃 <lb ed="X" n="0145b02"/><lb ed="R080" n="0237a11"/>即是真也。问二乘得解脱。其外道如何得解脱。答然 <lb ed="X" n="0145b03"/><lb ed="R080" n="0237a12"/>外道所得初禅定。<anchor xml:id="nkr_note_add_0145b0301" n="0145b0301"/><anchor xml:id="beg0145b0301" n="0145b0301"/>已<anchor xml:id="end0145b0301"/>能伏離欲界烦恼时。即名解脱 <lb ed="X" n="0145b04"/><lb ed="R080" n="0237a13"/>欲界烦恼亦假名解脱。乃至外道。離无所有处烦恼 <lb ed="X" n="0145b05"/><lb ed="R080" n="0237a14"/>时。即名解脱。无所有处烦恼亦假名解脱也。然此疏 <lb ed="X" n="0145b06"/><lb ed="R080" n="0237a15"/>文中。有其二解。即从凡夫所修。乃至灭所显故。即是 <lb ed="X" n="0145b07"/><lb ed="R080" n="0237a16"/>别解。若从又总别于二乘非外道等。即约总解真解 <lb ed="X" n="0145b08"/><lb ed="R080" n="0237a17"/>脱者。问疏中既简十地菩萨所得涅槃非真解脱。二 <lb ed="X" n="0145b09"/><lb ed="R080" n="0237a18"/>乘有馀无馀二涅槃是假择灭解脱非真。今取<persName>佛</persName>果。 <lb ed="X" n="0145b10"/><lb ed="R080" n="0237b01"/>有四种涅槃中。取何等涅槃。以为真解脱。答<persName>佛</persName>果上 <lb ed="X" n="0145b11"/><lb ed="R080" n="0237b02"/>有馀涅槃无馀涅槃者。亦是择灭。即同二乘解脱非 <lb ed="X" n="0145b12"/><lb ed="R080" n="0237b03"/>真。若取自性淸净涅槃。凡夫二乘菩萨。皆悉得自性 <lb ed="X" n="0145b13"/><lb ed="R080" n="0237b04"/>涅槃。应二乘等亦得真解脱。若取无住涅槃为真解 <lb ed="X" n="0145b14"/><lb ed="R080" n="0237b05"/>脱者。准下第十论。一师云。断所知障。亦得择灭。即四 <lb ed="X" n="0145b15"/><lb ed="R080" n="0237b06"/>涅槃中。初一即真如。後三皆择灭。即无住涅槃。亦是 <lb ed="X" n="0145b16"/><lb ed="R080" n="0237b07"/>假解脱也。若言四涅槃皆非真解脱者。何故次疏云。 <lb ed="X" n="0145b17"/><lb ed="R080" n="0237b08"/>二所障体即四智品。及四涅槃。思之。</p> <lb ed="X" n="0145b18"/><lb ed="R080" n="0237b09"/><p xml:id="pX50p0145b1801">疏云末伽言道遊履義故古云菩提道者非也。此言 <lb ed="X" n="0145b19"/><lb ed="R080" n="0237b10"/>意说。上解菩提是梵语。此云觉也。古师解云。即将菩 <lb ed="X" n="0145b20"/><lb ed="R080" n="0237b11"/>提为道義者非也。梵云末伽。方云道故。问正解是正 <lb ed="X" n="0145b21"/><lb ed="R080" n="0237b12"/>觉者。出何典據。答即是此论等。由断碍解之者正解。 <lb ed="X" n="0145b22"/><lb ed="R080" n="0237b13"/>正解即是正觉异名。此从所障以立障名者。此言所 <lb ed="X" n="0145b23"/><lb ed="R080" n="0237b14"/>知障者。即障所知故名所知障。此言所知者。非约前 <lb ed="X" n="0145b24"/><lb ed="R080" n="0237b15"/>所知境界法名所知也。今正约障法空无漏圣慧。能 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0145c" n="0145c"/> <lb ed="X" n="0145c01"/><lb ed="R080" n="0237b16"/>知之智不得生故。名所知障。即能知之智。从他所智 <lb ed="X" n="0145c02"/><lb ed="R080" n="0237b17"/>诸法为名。故说能知智名为所知也。四由此障能障 <lb ed="X" n="0145c03"/><lb ed="R080" n="0237b18"/>能知智。不得生故。即令不能知所知理事二种之法。 <lb ed="X" n="0145c04"/><lb ed="R080" n="0238a01"/>故论文碍大菩提。名所知障。即约障能知之智。以立 <lb ed="X" n="0145c05"/><lb ed="R080" n="0238a02"/>障名。犹如俗间见人有学问智慧。能知一切法。即唤 <lb ed="X" n="0145c06"/><lb ed="R080" n="0238a03"/>此人。名有所知。不名此为有能知。今此亦尔。异生虽 <lb ed="X" n="0145c07"/><lb ed="R080" n="0238a04"/>作二种无我真如观等大悲菩提者。即是地前初发 <lb ed="X" n="0145c08"/><lb ed="R080" n="0238a05"/>心菩萨。拟如空之恶皆愿断除。如空之善皆愿修习。 <lb ed="X" n="0145c09"/><lb ed="R080" n="0238a06"/>如空有情皆愿度之。即发心大故名大。不得无漏慧 <lb ed="X" n="0145c10"/><lb ed="R080" n="0238a07"/>故非菩提。二乘菩提有无漏慧菩提非大者。别有流 <lb ed="X" n="0145c11"/><lb ed="R080" n="0238a08"/>本云二乘菩萨非大者。然此第二解中。十地因中言 <lb ed="X" n="0145c12"/><lb ed="R080" n="0238a09"/>菩萨无漏慧名菩提者。即约五种菩提说。谓发心菩 <lb ed="X" n="0145c13"/><lb ed="R080" n="0238a10"/>提伏心菩提等。故说十地因中菩萨无漏慧。名菩提 <lb ed="X" n="0145c14"/><lb ed="R080" n="0238a11"/>也。又但简彼二乘之智菩提非大菩萨之智大非菩 <lb ed="X" n="0145c15"/><lb ed="R080" n="0238a12"/>提者。问何故二乘有无漏智。即名菩提。十地菩萨亦 <lb ed="X" n="0145c16"/><lb ed="R080" n="0238a13"/>有无漏智。即不名菩提。答此第三解。意说。二乘无学 <lb ed="X" n="0145c17"/><lb ed="R080" n="0238a14"/>位上无漏智。名为菩提。即二乘无学菩提。与<persName>佛</persName>果无 <lb ed="X" n="0145c18"/><lb ed="R080" n="0238a15"/>漏智。皆名菩提故。第二论云三种菩萨。若十地菩萨。 <lb ed="X" n="0145c19"/><lb ed="R080" n="0238a16"/>虽有无漏慧。无漏慧但名因中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145003" n="0145003"/>方行摄也。不名菩提。 <lb ed="X" n="0145c20"/><lb ed="R080" n="0238a17"/>若<persName>佛</persName>果上所得。方名菩提。所以疏文云大非菩提。疏 <lb ed="X" n="0145c21"/><lb ed="R080" n="0238a18"/>中三解。第三解勝。异生虽二种无我乃至凡夫之智 <lb ed="X" n="0145c22"/><lb ed="R080" n="0238b01"/>俱非二种者。问何故前解异生之智即得大名。後二 <lb ed="X" n="0145c23"/><lb ed="R080" n="0238b02"/>解异生智不得大名。即约何義以作三解。答若疏中 <lb ed="X" n="0145c24"/><lb ed="R080" n="0238b03"/>第二解。即约外道异生。执自宗见戒取等闻思慧。以 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0146a" n="0146a"/> <lb ed="X" n="0146a01"/><lb ed="R080" n="0238b04"/>为正行。而得上定。若<persName>佛</persName>法毁之。名恶见也。故外道所 <lb ed="X" n="0146a02"/><lb ed="R080" n="0238b05"/>起恶见等。名非大菩提。入见道前者。即是地前资粮 <lb ed="X" n="0146a03"/><lb ed="R080" n="0238b06"/>加行位。既言前字。故知是前。若言未入见道。即不须 <lb ed="X" n="0146a04"/><lb ed="R080" n="0238b07"/>前字。若著前字。即不须<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146001" n="0146001"/>者未字也。言四位者。资粮加 <lb ed="X" n="0146a05"/><lb ed="R080" n="0238b08"/>行二道。合名解行。故後三位同也。</p> <lb ed="X" n="0146a06"/><lb ed="R080" n="0238b09"/><p xml:id="pX50p0146a0601">疏云证空断障至究竟位者。问先明第三修习位行 <lb ed="X" n="0146a07"/><lb ed="R080" n="0238b10"/>意有此至究之言。前此音即显至究竟道<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a0701" n="0146a0701"/><anchor xml:id="beg0146a0701" n="0146a0701"/>已<anchor xml:id="end0146a0701"/>前皆名 <lb ed="X" n="0146a08"/><lb ed="R080" n="0238b11"/>修习位也。前文本解者。从疏文中释今造此论乃至 <lb ed="X" n="0146a09"/><lb ed="R080" n="0238b12"/>生正解故。述曰下显造论悟断果。又论云生解为断 <lb ed="X" n="0146a10"/><lb ed="R080" n="0238b13"/>二重障故。述曰此显证空。乃至下疏文言。此中且说 <lb ed="X" n="0146a11"/><lb ed="R080" n="0238b14"/>勝障。故说各别障。至下当知。此等<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a1101" n="0146a1101"/><anchor xml:id="beg0146a1101" n="0146a1101"/>已<anchor xml:id="end0146a1101"/>上疏文。以是三 <lb ed="X" n="0146a12"/><lb ed="R080" n="0238b15"/>藏师释言前文本解。次下文解。为于二空有迷谬者 <lb ed="X" n="0146a13"/><lb ed="R080" n="0238b16"/>者。即是未入法时。乃至此即第四究<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146002" n="0146002"/>者位也。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a1301" n="0146a1301"/><anchor xml:id="beg0146a1301" n="0146a1301"/>已<anchor xml:id="end0146a1301"/>上 <lb ed="X" n="0146a14"/><lb ed="R080" n="0238b17"/>疏文。即是疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146003" n="0146003"/>至解也。梵云筏蹉氏。此云犊子部也。此 <lb ed="X" n="0146a15"/><lb ed="R080" n="0238b18"/>诸内外道俱起邪智不能违者。问小乘亦起根本智。 <lb ed="X" n="0146a16"/><lb ed="R080" n="0239a01"/>云达生空理真谛。亦起後得智。合缘理事。如何二乘 <lb ed="X" n="0146a17"/><lb ed="R080" n="0239a02"/>人。不了真俗二谛。答以小不尽故。</p> <lb ed="X" n="0146a18"/><lb ed="R080" n="0239a03"/><p xml:id="pX50p0146a1801">疏云为外道等开显此文乃至此约小乘及外道解 <lb ed="X" n="0146a19"/><lb ed="R080" n="0239a04"/>者。问此一段论文无开示之字。何故文中而解开示 <lb ed="X" n="0146a20"/><lb ed="R080" n="0239a05"/>为当此段疏却<figure><graphic url="../figures/X/X50p0146_01.gif"/></figure>前论文而解乎答然前也。</p> <lb ed="X" n="0146a21"/><lb ed="R080" n="0239a06"/><p xml:id="pX50p0146a2101">疏云第一所说有殊及下与前殊者。即此辨後释文。 <lb ed="X" n="0146a22"/><lb ed="R080" n="0239a07"/>与第一安慧所说各异。若依勝義心境俱空者。问淸辨 <lb ed="X" n="0146a23"/><lb ed="R080" n="0239a08"/>与护法。解俗谛勝義何别。答思之可解。淸辨说言。然 <lb ed="X" n="0146a24"/><lb ed="R080" n="0239a09"/>勝義中无为无想。无为无想故。所以勝義之中心境 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0146b" n="0146b"/> <lb ed="X" n="0146b01"/><lb ed="R080" n="0239a10"/>皆无耶。由心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146004" n="0146004"/>众生一切法者。问其淸辨如何说心集 <lb ed="X" n="0146b02"/><lb ed="R080" n="0239a11"/>生一切法耶。答淸辨于世俗谛中解。心者积集義。由 <lb ed="X" n="0146b03"/><lb ed="R080" n="0239a12"/>心集生一切法。以见外境无间断。其前六识有间断 <lb ed="X" n="0146b04"/><lb ed="R080" n="0239a13"/>故。尽中道大乘不名唯识。问淸辨既不立唯识。如何 <lb ed="X" n="0146b05"/><lb ed="R080" n="0239a14"/>言识最勝故。由心集生一切法故。答者即向者解。是 <lb ed="X" n="0146b06"/><lb ed="R080" n="0239a15"/>德光论师。先小乘学道十地疏。乃至非谓唯心便无 <lb ed="X" n="0146b07"/><lb ed="R080" n="0239a16"/>境等者。然德光论师。即是西国人也。其德光师善解 <lb ed="X" n="0146b08"/><lb ed="R080" n="0239a17"/>小乘。说依空无我门得入见道。既是凡夫馀罗汉以 <lb ed="X" n="0146b09"/><lb ed="R080" n="0239a18"/>通力将此师三迴见于弥勒。此师高心不肯礼拜。以 <lb ed="X" n="0146b10"/><lb ed="R080" n="0239b01"/>见弥勒在俗形故。除众贤师。贤<anchor xml:id="nkr_note_add_0146b1001" n="0146b1001"/><anchor xml:id="beg0146b1001" n="0146b1001"/>已<anchor xml:id="end0146b1001"/>後有一人。而以其 <lb ed="X" n="0146b11"/><lb ed="R080" n="0239b02"/>人唯信小乘无不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146005" n="0146005"/>能。心入大乘。亦不造十地疏。既是 <lb ed="X" n="0146b12"/><lb ed="R080" n="0239b03"/>大乘。如何德光作十地疏。十地疏或是馀人作也。则 <lb ed="X" n="0146b13"/><lb ed="R080" n="0239b04"/>别有人问德光言。十地论中。既明唯有一心。如何释 <lb ed="X" n="0146b14"/><lb ed="R080" n="0239b05"/>也。德光和<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146006" n="0146006"/>合十地论中一心之言。如言王来非无臣 <lb ed="X" n="0146b15"/><lb ed="R080" n="0239b06"/>从擧勝者故。非谓唯心便无境等。</p> <lb ed="X" n="0146b16"/><lb ed="R080" n="0239b07"/><p xml:id="pX50p0146b1601">疏云许除毕竟无心境二中随一摄故者。若不除毕 <lb ed="X" n="0146b17"/><lb ed="R080" n="0239b08"/>竟无者。宗中即有违自教过。萨婆多自许毕竟无是 <lb ed="X" n="0146b18"/><lb ed="R080" n="0239b09"/>心外境。许是无故。因中复有不定过也。依密意教说 <lb ed="X" n="0146b19"/><lb ed="R080" n="0239b10"/>诸法空者。然经中密意诸法空者。<persName>佛</persName>即约无心外遍 <lb ed="X" n="0146b20"/><lb ed="R080" n="0239b11"/>计所执法故。所以说诸法空。还有依他法也。其淸辨 <lb ed="X" n="0146b21"/><lb ed="R080" n="0239b12"/>依此密意教故。即依他之法亦说为空也。五根所行 <lb ed="X" n="0146b22"/><lb ed="R080" n="0239b13"/>境界意各能受者。眼识缘边乃至馀境亦尔。即第六 <lb ed="X" n="0146b23"/><lb ed="R080" n="0239b14"/>识能缘五尘。故知唯有一识也。三依六识力皆名意 <lb ed="X" n="0146b24"/><lb ed="R080" n="0239b15"/>处教者此师意言。十二处中。六识总立为意处。明知 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0146c" n="0146c"/> <lb ed="X" n="0146c01"/><lb ed="R080" n="0239b16"/>唯有一识。此师即依十二处教就显为诸。不依五蕴 <lb ed="X" n="0146c02"/><lb ed="R080" n="0239b17"/>十八界。十八界中。七心界为七也。</p> <lb ed="X" n="0146c03"/><lb ed="R080" n="0239b18"/><p xml:id="pX50p0146c0301">此恐违至教故说有一识者。若说有多识。即违上五 <lb ed="X" n="0146c04"/><lb ed="R080" n="0240a01"/>个教。今恐违上五个教。故说有一识。问如何名一类 <lb ed="X" n="0146c05"/><lb ed="R080" n="0240a02"/>菩萨者。如何名一类。又为是地前资粮位小菩萨依 <lb ed="X" n="0146c06"/><lb ed="R080" n="0240a03"/>此执耶。更问经部觉天等乃至及想行思信者。然觉 <lb ed="X" n="0146c07"/><lb ed="R080" n="0240a04"/>天不是经部中师。有觉天是萨婆多宗四个评师。谓 <lb ed="X" n="0146c08"/><lb ed="R080" n="0240a05"/>妙音世友觉天法救也。然此经部觉天。唯立受想思 <lb ed="X" n="0146c09"/><lb ed="R080" n="0240a06"/>三所。唯有行信思等者。然行即是思。更无别体。一体 <lb ed="X" n="0146c10"/><lb ed="R080" n="0240a07"/>异名也。又于思上起染时。即假名贪若于思上起净 <lb ed="X" n="0146c11"/><lb ed="R080" n="0240a08"/>时。假名信等。实体即是思也。既言三和成触。触即是 <lb ed="X" n="0146c12"/><lb ed="R080" n="0240a09"/>假。更无别体。即是下文生触成触也。问此论文既言 <lb ed="X" n="0146c13"/><lb ed="R080" n="0240a10"/>有执離心无别心所。何故此等部中皆言有心所耶。 <lb ed="X" n="0146c14"/><lb ed="R080" n="0240a11"/>答今者故。诸部立心所法。唯有二三等。少故名離心 <lb ed="X" n="0146c15"/><lb ed="R080" n="0240a12"/>外无别心所。非是诸部中计離心外全无心所。亦恐 <lb ed="X" n="0146c16"/><lb ed="R080" n="0240a13"/>违至教者。既经部中说无心所。若别立多心所即违 <lb ed="X" n="0146c17"/><lb ed="R080" n="0240a14"/>教故。恐违至教。不别立心所。顺世外道亦立唯有四 <lb ed="X" n="0146c18"/><lb ed="R080" n="0240a15"/>大种也者。此外道计四大种。立能生得心心所法也。 <lb ed="X" n="0146c19"/><lb ed="R080" n="0240a16"/>问此外道唯有四大。不立有所造色。色是所造。四大 <lb ed="X" n="0146c20"/><lb ed="R080" n="0240a17"/>是能造。二法既别。如何言四大种色。有唐本云。答四 <lb ed="X" n="0146c21"/><lb ed="R080" n="0240a18"/>大种体。即是色故。非约能造所造以辨色也。又如何 <lb ed="X" n="0146c22"/><lb ed="R080" n="0240b01"/>名顺世。更捡思之。</p> <lb ed="X" n="0146c23"/><lb ed="R080" n="0240b02"/><p xml:id="pX50p0146c2301">相见俱有馀部及大乘等者。然二十部中。唯除正量 <lb ed="X" n="0146c24"/><lb ed="R080" n="0240b03"/>部。自馀诸部皆立有相见分。相分即是境相。不论影 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0147a" n="0147a"/> <lb ed="X" n="0147a01"/><lb ed="R080" n="0240b04"/>像相也。然小乘相分。唯有四蕴。何以得知小乘中有 <lb ed="X" n="0147a02"/><lb ed="R080" n="0240b05"/>相见分。即下论文云。有離识所缘境者。即说外境为 <lb ed="X" n="0147a03"/><lb ed="R080" n="0240b06"/>所缘。相分名行相。见分名事。若大乘中影像相分。即 <lb ed="X" n="0147a04"/><lb ed="R080" n="0240b07"/>通五蕴也。淸辨顺世有境无心乃至相见俱无即安 <lb ed="X" n="0147a05"/><lb ed="R080" n="0240b08"/>慧者。问前後两个四句有何别。又问前文有境无心。 <lb ed="X" n="0147a06"/><lb ed="R080" n="0240b09"/>即双取淸辨顺世。後文有相间即偏取淸辨。不取顺 <lb ed="X" n="0147a07"/><lb ed="R080" n="0240b10"/>世。前文有心无境。即取中道大乘。後文有见无相。即 <lb ed="X" n="0147a08"/><lb ed="R080" n="0240b11"/>取正量部。前文心境俱无。即取邪见一说。後文相见 <lb ed="X" n="0147a09"/><lb ed="R080" n="0240b12"/>俱无。而取安慧。更问如僧佉等计我是思者。如下又 <lb ed="X" n="0147a10"/><lb ed="R080" n="0240b13"/>所执我体常周遍。量同虚空。二文相违。如何和会。答 <lb ed="X" n="0147a11"/><lb ed="R080" n="0240b14"/>下文执我体常周遍是我体。计我思是我用。故不相 <lb ed="X" n="0147a12"/><lb ed="R080" n="0240b15"/>违。</p> <lb ed="X" n="0147a13"/><lb ed="R080" n="0240b16"/><p xml:id="pX50p0147a1301">犊子部计我为能知者。和引俱舍论中解犊子部执 <lb ed="X" n="0147a14"/><lb ed="R080" n="0240b17"/>我为能知者。彼部云。引经云一刹那心能立一切法 <lb ed="X" n="0147a15"/><lb ed="R080" n="0240b18"/>者。若心起时。即能缘前一切法。心体不能自缘。其同 <lb ed="X" n="0147a16"/><lb ed="R080" n="0241a01"/>时之我。即缘自心体。故云我为能知者。若我不能缘 <lb ed="X" n="0147a17"/><lb ed="R080" n="0241a02"/>心者。即我不名为能知者。萨婆多破云。如言火能烧 <lb ed="X" n="0147a18"/><lb ed="R080" n="0241a03"/>一切物。岂一刹那火能烧一切物。即约相续多时。说 <lb ed="X" n="0147a19"/><lb ed="R080" n="0241a04"/>火能烧一切物。今此经中说一刹那心能缘一切物 <lb ed="X" n="0147a20"/><lb ed="R080" n="0241a05"/>亦尔。即约相续多时。即初念能缘一切法。仍心不自 <lb ed="X" n="0147a21"/><lb ed="R080" n="0241a06"/>缘心。若至第二念。即心亦能自缘心故。又犊子部说。 <lb ed="X" n="0147a22"/><lb ed="R080" n="0241a07"/>若世间我许依蕴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147001" n="0147001"/>与作。然与蕴不一异。若断尽烦恼 <lb ed="X" n="0147a23"/><lb ed="R080" n="0241a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0147a2301" n="0147a2301"/><anchor xml:id="beg0147a2301" n="0147a2301"/>已<anchor xml:id="end0147a2301"/>。其出世我。即与涅槃真如不一异。然出世立我。不 <lb ed="X" n="0147a24"/><lb ed="R080" n="0241a09"/>依涅槃立。与世间我不别。今者唯识论中。唯破世间 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0147b" n="0147b"/> <lb ed="X" n="0147b01"/><lb ed="R080" n="0241a10"/>我。不破出世我故。所以但言许依蕴立非即離蕴。法 <lb ed="X" n="0147b02"/><lb ed="R080" n="0241a11"/>藏部计心缘相应法者。且如心起必有相应触作意 <lb ed="X" n="0147b03"/><lb ed="R080" n="0241a12"/>受等。此心王亲能缘触作意诸心所法。亦得更互相 <lb ed="X" n="0147b04"/><lb ed="R080" n="0241a13"/>缘也。</p> <lb ed="X" n="0147b05"/><lb ed="R080" n="0241a14"/><p xml:id="pX50p0147b0501">化地部执缘俱有法者。且如五识与五根俱时而起。 <lb ed="X" n="0147b06"/><lb ed="R080" n="0241a15"/>眼识能返缘眼根。及馀耳识等应知亦尔也。文外義 <lb ed="X" n="0147b07"/><lb ed="R080" n="0241a16"/>解十六心。如欲界身及山河等者名苦谛。上界亦尔。 <lb ed="X" n="0147b08"/><lb ed="R080" n="0241a17"/>欲界烦恼名为集谛。上二界亦尔。欲界断烦恼所得 <lb ed="X" n="0147b09"/><lb ed="R080" n="0241a18"/>择灭名灭谛。上界亦尔。欲界能知治圣道即欲界繫。 <lb ed="X" n="0147b10"/><lb ed="R080" n="0241b01"/>名欲界道谛。上界谛亦尔。所以灭道分後八心分上 <lb ed="X" n="0147b11"/><lb ed="R080" n="0241b02"/>下界也。五下分结者。谓身见戒禁疑是初果断。贪欲 <lb ed="X" n="0147b12"/><lb ed="R080" n="0241b03"/>嗔恚是那含断。故名为五。犹贪欲嗔故不得生上界。 <lb ed="X" n="0147b13"/><lb ed="R080" n="0241b04"/>犹身见戒取疑三。虽生上界。却还生欲界。下分者。下 <lb ed="X" n="0147b14"/><lb ed="R080" n="0241b05"/>界有此五恶法。或下人身中有故。即是凡夫身有也。 <lb ed="X" n="0147b15"/><lb ed="R080" n="0241b06"/>圣皆断故也。又云化地部执缘俱有法。解云。此缘慧 <lb ed="X" n="0147b16"/><lb ed="R080" n="0241b07"/>俱五蕴。如在定中慧俱自有识。即名识蕴。同时有受 <lb ed="X" n="0147b17"/><lb ed="R080" n="0241b08"/>想思。即名受想行蕴。同时有定共戒道共戒。定共戒 <lb ed="X" n="0147b18"/><lb ed="R080" n="0241b09"/>者此定俱现行思。能妨恶色身语七处。假名为色。道 <lb ed="X" n="0147b19"/><lb ed="R080" n="0241b10"/>共戒即八支圣道。谓正身业正命。此等皆是色摄。定 <lb ed="X" n="0147b20"/><lb ed="R080" n="0241b11"/>道二戒能妨故假为色。当体是思。此二决定与定道 <lb ed="X" n="0147b21"/><lb ed="R080" n="0241b12"/>俱时。名之为共。恶律仪依现行色立。如造杀生盗邪 <lb ed="X" n="0147b22"/><lb ed="R080" n="0241b13"/>行。皆是现行色故。善律仪依不现行色立。由持戒故。 <lb ed="X" n="0147b23"/><lb ed="R080" n="0241b14"/>煞盗邪行皆不现行能妨色故。假名色也。</p> <lb ed="X" n="0147b24"/><lb ed="R080" n="0241b15"/><p xml:id="pX50p0147b2401">疏云法救说心所体即是思。解云。此师即是萨婆多 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0147c" n="0147c"/> <lb ed="X" n="0147c01"/><lb ed="R080" n="0241b16"/>宗四个评师。计诸贪嗔等馀心所法皆思蕴收。所以 <lb ed="X" n="0147c02"/><lb ed="R080" n="0241b17"/>言诸心所法是思蕴摄。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147002" n="0147002"/>答思不摄者。应别立贪蕴嗔 <lb ed="X" n="0147c03"/><lb ed="R080" n="0241b18"/>蕴。故知无别体所以馀心所法。皆于思上假立。此师 <lb ed="X" n="0147c04"/><lb ed="R080" n="0242a01"/>亦唯立有受想思三心所。及执離心无别心所。皆如 <lb ed="X" n="0147c05"/><lb ed="R080" n="0242a02"/>第七第八卷说者。即如下第七论中。言如是六位诸 <lb ed="X" n="0147c06"/><lb ed="R080" n="0242a03"/>心所法为一为异等文是。然第八论中。虽不名心所。 <lb ed="X" n="0147c07"/><lb ed="R080" n="0242a04"/>第八疏中亦少分明心所。</p> <lb ed="X" n="0147c08"/><lb ed="R080" n="0242a05"/><p xml:id="pX50p0147c0801">疏云此中皆应叙比量破寻下叙之。解云。如下论文。 <lb ed="X" n="0147c09"/><lb ed="R080" n="0242a06"/>同聚心所。亦非亲所缘。即破法藏部缘相应法。五种 <lb ed="X" n="0147c10"/><lb ed="R080" n="0242a07"/>姓不来等。即破无心所定。准下别知也。有漏无漏解 <lb ed="X" n="0147c11"/><lb ed="R080" n="0242a08"/>唯识智者。问有漏中。即有三乘资粮加行生得及福 <lb ed="X" n="0147c12"/><lb ed="R080" n="0242a09"/>分智闻思修。又有加行无间解脱勝进等。答无漏即 <lb ed="X" n="0147c13"/><lb ed="R080" n="0242a10"/>有三乘见修无学道。亦有根本後得。根本後得即有 <lb ed="X" n="0147c14"/><lb ed="R080" n="0242a11"/>加行无间解脱勝进生空法空智。亦有十智四智。此 <lb ed="X" n="0147c15"/><lb ed="R080" n="0242a12"/>等智中。何智能解唯识。名正解耶。思之。如其境实正 <lb ed="X" n="0147c16"/><lb ed="R080" n="0242a13"/>解生也。境有智有。境无智无。名如境实也。前二十四 <lb ed="X" n="0147c17"/><lb ed="R080" n="0242a14"/>颂宗明识相。即是依他。问前二十四颂中。亦明姓圆 <lb ed="X" n="0147c18"/><lb ed="R080" n="0242a15"/>成实性。即前颂言圆成实。于彼常远離前性故。此身 <lb ed="X" n="0147c19"/><lb ed="R080" n="0242a16"/>依他。非异非不异。又云。後由远離前所执我法性等。 <lb ed="X" n="0147c20"/><lb ed="R080" n="0242a17"/>皆是圆成实。如何今说前二十四颂唯识相依他起 <lb ed="X" n="0147c21"/><lb ed="R080" n="0242a18"/>法耶。答非全故亦非显也。见毛月等事者。今此中应 <lb ed="X" n="0147c22"/><lb ed="R080" n="0242b01"/>说眼中有翳。即见空中毛。答眼中有翳团。团者。即见 <lb ed="X" n="0147c23"/><lb ed="R080" n="0242b02"/>空中毛亦团也。若眼中有翳狭长。即空中见毛亦狭 <lb ed="X" n="0147c24"/><lb ed="R080" n="0242b03"/>长也。若指按目以看月轮。即见第二月也。颂中既言 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0148a" n="0148a"/> <lb ed="X" n="0148a01"/><lb ed="R080" n="0242b04"/>目有翳即含。含言见毛轮也。不令有月字也。又目中 <lb ed="X" n="0148a02"/><lb ed="R080" n="0242b05"/>有团翳。即眼前见毛。团圆似月。名见毛月。即因下见 <lb ed="X" n="0148a03"/><lb ed="R080" n="0242b06"/>毛轮毛轮与毛月相似。非是眼前见天上月。又此毛 <lb ed="X" n="0148a04"/><lb ed="R080" n="0242b07"/>轮明净似月。小圣邪师智。尙微阙解生迷谬者。如小 <lb ed="X" n="0148a05"/><lb ed="R080" n="0242b08"/>圣者。谓淸辨智微少解生迷也。邪师者谓外道。外道 <lb ed="X" n="0148a06"/><lb ed="R080" n="0242b09"/>正智全无。名之为阙解生谬也。虽知此心虚妄显现 <lb ed="X" n="0148a07"/><lb ed="R080" n="0242b10"/>等者。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a0701" n="0148a0701"/><anchor xml:id="beg0148a0701" n="0148a0701"/>已<anchor xml:id="end0148a0701"/>下文意。生下二十五行颂唯识性也。此文 <lb ed="X" n="0148a08"/><lb ed="R080" n="0242b11"/>即依非不见真如文作也。显如一味者。如何名为一 <lb ed="X" n="0148a09"/><lb ed="R080" n="0242b12"/>味。答真如常相续无改转一类。所以真如名一味也。 <lb ed="X" n="0148a10"/><lb ed="R080" n="0242b13"/>下第十疏中。即约证如之智。亦名一味。</p> <lb ed="X" n="0148a11"/><lb ed="R080" n="0242b14"/><p xml:id="pX50p0148a1101">若相若性释诸妨难者。问下幾颂释诸妨难。答相者。 <lb ed="X" n="0148a12"/><lb ed="R080" n="0242b15"/>即从初能变後。乃至第二十四颂<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a1201" n="0148a1201"/><anchor xml:id="beg0148a1201" n="0148a1201"/>已<anchor xml:id="end0148a1201"/>来。明唯识相也。 <lb ed="X" n="0148a13"/><lb ed="R080" n="0242b16"/>若性者。第二十五颂明唯识性。释诸妨难即是七行 <lb ed="X" n="0148a14"/><lb ed="R080" n="0242b17"/>颂是也。第三三者。虽无文说。准诸经证。判此有三。乃 <lb ed="X" n="0148a15"/><lb ed="R080" n="0242b18"/>至此皆准释瑜伽摄论故。为此对三者。问若尔经论 <lb ed="X" n="0148a16"/><lb ed="R080" n="0243a01"/>中。以明境行果以科文也。答即法花瑜伽摄论等。皆 <lb ed="X" n="0148a17"/><lb ed="R080" n="0243a02"/>约境行果以科文。应捡唐兴寺法花摄可知。问法花 <lb ed="X" n="0148a18"/><lb ed="R080" n="0243a03"/>经说。寿量品中明一乘。一乘果中。即得双有涅槃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148001" n="0148001"/>有 <lb ed="X" n="0148a19"/><lb ed="R080" n="0243a04"/>以不。其唯识论第三十行颂明果中。亦双有涅槃菩 <lb ed="X" n="0148a20"/><lb ed="R080" n="0243a05"/>提二果以不。依境行果科二谛者同初性判文可知 <lb ed="X" n="0148a21"/><lb ed="R080" n="0243a06"/>者。二谛者。谓世俗谛勝義谛。同性相者。即是前二十 <lb ed="X" n="0148a22"/><lb ed="R080" n="0243a07"/>四行颂。是勝義谛也。寄问<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148002" n="0148002"/>微起者。寄者记也。</p> <lb ed="X" n="0148a23"/><lb ed="R080" n="0243a08"/><p xml:id="pX50p0148a2301">疏云世间相违违理之失圣教相违违教之失者。问 <lb ed="X" n="0148a24"/><lb ed="R080" n="0243a09"/>何故违世间即言违理。违圣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148003" n="0148003"/>道教即言违教。答若世 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0148b" n="0148b"/> <lb ed="X" n="0148b01"/><lb ed="R080" n="0243a10"/>间中。唯有我之道理而无教也。故言世间但有违理 <lb ed="X" n="0148b02"/><lb ed="R080" n="0243a11"/>失。是下世间道理所成真实。若圣教中。即有圣教法。 <lb ed="X" n="0148b03"/><lb ed="R080" n="0243a12"/>即有违教失。非彼兔角等可说为靑等。此文意说。若 <lb ed="X" n="0148b04"/><lb ed="R080" n="0243a13"/>有心外实我法可起于说。说有假我法等。犹如牛毛 <lb ed="X" n="0148b05"/><lb ed="R080" n="0243a14"/>等可说为靑等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148004" n="0148004"/>答无心外实我法。亦不得起说。说有 <lb ed="X" n="0148b06"/><lb ed="R080" n="0243a15"/>假我法犹如不可以兔角而说为靑等兔角等者。等 <lb ed="X" n="0148b07"/><lb ed="R080" n="0243a16"/>取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148005" n="0148005"/>非彼龟毛可说为黄等也。要无九过者。即是因明 <lb ed="X" n="0148b08"/><lb ed="R080" n="0243a17"/>论中宗九过也。言世间者可毁壞者。有二种世间。一 <lb ed="X" n="0148b09"/><lb ed="R080" n="0243a18"/>众生世间。即身死磨灭。二器世间。即被水火风三灾 <lb ed="X" n="0148b10"/><lb ed="R080" n="0243b01"/>壞也。即世间中。三界火宅生死恶法体可断除。名可 <lb ed="X" n="0148b11"/><lb ed="R080" n="0243b02"/>毁壞。非约世间法体有生灭。名可毁壞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148006" n="0148006"/>非约也。若约 <lb ed="X" n="0148b12"/><lb ed="R080" n="0243b03"/>世间法有生灭故名可毁壞者。其无漏有为道谛之 <lb ed="X" n="0148b13"/><lb ed="R080" n="0243b04"/>法。亦有生灭。应名可毁壞。应名世间。若如此解者。即 <lb ed="X" n="0148b14"/><lb ed="R080" n="0243b05"/>违下论文。下论文云何名出世间。谓体无漏。有证真 <lb ed="X" n="0148b15"/><lb ed="R080" n="0243b06"/>如。名出世间。即是根本智也。故知但约世间恶法可 <lb ed="X" n="0148b16"/><lb ed="R080" n="0243b07"/>断除。故名世间。即无过也。若後得智。缘世间故名为 <lb ed="X" n="0148b17"/><lb ed="R080" n="0243b08"/>世间。如下第十论释後得智。亦名世间。亦名出世间 <lb ed="X" n="0148b18"/><lb ed="R080" n="0243b09"/>也。又二乘人。厌于道谛。而<g ref="#CB01926">灰</g>身灭智。其道谛应名可 <lb ed="X" n="0148b19"/><lb ed="R080" n="0243b10"/>毁壞。其菩萨道谛尽未来际。即名不可毁壞。今外其 <lb ed="X" n="0148b20"/><lb ed="R080" n="0243b11"/>二乘道谛。更无别有对治道而以断之。其世间法。别 <lb ed="X" n="0148b21"/><lb ed="R080" n="0243b12"/>有能对治圣道而以断之。故世间法名可毁壞。二乘 <lb ed="X" n="0148b22"/><lb ed="R080" n="0243b13"/>道谛不可毁壞也。问若尔无种姓人。无有圣道对治。 <lb ed="X" n="0148b23"/><lb ed="R080" n="0243b14"/>如何得名有对治法耶。答有漏烦恼现行。即被世道 <lb ed="X" n="0148b24"/><lb ed="R080" n="0243b15"/>伏。故亦有对治。若尔第七识中。烦恼及二障种。既无 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0148c" n="0148c"/> <lb ed="X" n="0148c01"/><lb ed="R080" n="0243b16"/>别圣道对治。如何得名有对治故得名世间。又解云。 <lb ed="X" n="0148c02"/><lb ed="R080" n="0243b17"/>即是有为无漏。虽无成壞之壞。亦有刹那生灭。故名 <lb ed="X" n="0148c03"/><lb ed="R080" n="0243b18"/>可毁壞也。若有首治故隐真理故。唯是有漏法也。</p> <lb ed="X" n="0148c04"/><lb ed="R080" n="0244a01"/><p xml:id="pX50p0148c0401">与理相应于事无拥者。若泛解圣者。即与道理相应 <lb ed="X" n="0148c05"/><lb ed="R080" n="0244a02"/>于事法无拥即名为圣。不约证达俗事名为圣也。今 <lb ed="X" n="0148c06"/><lb ed="R080" n="0244a03"/>解此疏文。據实而言。即唯约大乘<persName>佛</persName>菩萨说者。理相 <lb ed="X" n="0148c07"/><lb ed="R080" n="0244a04"/>应者。即是根本智能证真理也。相应者相随顺義。故 <lb ed="X" n="0148c08"/><lb ed="R080" n="0244a05"/>下文云。智与真如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148007" n="0148007"/>平平等。俱離能取所取相故。于事 <lb ed="X" n="0148c09"/><lb ed="R080" n="0244a06"/>无拥者。即是後得智。能达一切俗事。如约无拥也。又 <lb ed="X" n="0148c10"/><lb ed="R080" n="0244a07"/>契理通神者此文即通约一切三乘者解也。乃至初 <lb ed="X" n="0148c11"/><lb ed="R080" n="0244a08"/>果人等有无漏智。能证道理。故名契理。又能通达得 <lb ed="X" n="0148c12"/><lb ed="R080" n="0244a09"/>圣智慧。故名通神。神者即是圣也。即有不能于後得 <lb ed="X" n="0148c13"/><lb ed="R080" n="0244a10"/>智中约事无拥心与境冥智与神会者。即与前契理 <lb ed="X" n="0148c14"/><lb ed="R080" n="0244a11"/>通神解无别也。心王证真也。智谓心所智。与圣会也。 <lb ed="X" n="0148c15"/><lb ed="R080" n="0244a12"/>世间圣教。皆依士释者。世之间也。圣谓三乘性也。教 <lb ed="X" n="0148c16"/><lb ed="R080" n="0244a13"/>谓言教音声也。即圣之教也。以八转声释世间等。是 <lb ed="X" n="0148c17"/><lb ed="R080" n="0244a14"/>世间者。即是体有漏法。体是世间。有漏法是世间所 <lb ed="X" n="0148c18"/><lb ed="R080" n="0244a15"/>出。不是出世间也。八转者。即诠法之名言。改变不定。 <lb ed="X" n="0148c19"/><lb ed="R080" n="0244a16"/>故言转也。造世间故即是第二业声。业是造義。即由 <lb ed="X" n="0148c20"/><lb ed="R080" n="0244a17"/>业惑苦能造得世间由世间故者。即是第三具<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148008" n="0148008"/>智由 <lb ed="X" n="0148c21"/><lb ed="R080" n="0244a18"/>者即是世间馀缘也。即由惑业苦是世间之作具。又 <lb ed="X" n="0148c22"/><lb ed="R080" n="0244b01"/>由有风轮得有水轮等也。为世间故者即是第四为 <lb ed="X" n="0148c23"/><lb ed="R080" n="0244b02"/>声也。皆是所为声。为有世间故。而依转生死。又为煞 <lb ed="X" n="0148c24"/><lb ed="R080" n="0244b03"/>生故遂世间因世间故者。即是第五从声也。因者因 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0149a" n="0149a"/> <lb ed="X" n="0149a01"/><lb ed="R080" n="0244b04"/>从之義。是世间处属世间故者。即是第六属声也。属 <lb ed="X" n="0149a02"/><lb ed="R080" n="0244b05"/>有漏法依世间故者。即是第七依声也。一切有情依 <lb ed="X" n="0149a03"/><lb ed="R080" n="0244b06"/>皆出世间。然此中即无第八转声。泛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149001" n="0149001"/>牛声释世间也 <lb ed="X" n="0149a04"/><lb ed="R080" n="0244b07"/>三种科释一颂半皆同无别者。即前境行果相性位。 <lb ed="X" n="0149a05"/><lb ed="R080" n="0244b08"/>初中后三科文。释此一颂。皆无别也。故此约一颂半。 <lb ed="X" n="0149a06"/><lb ed="R080" n="0244b09"/>名总标纲要分也。无体随情假者。即世间外道所执 <lb ed="X" n="0149a07"/><lb ed="R080" n="0244b10"/>实我法。皆无别体也。但随能执妄情所缘。名为我法 <lb ed="X" n="0149a08"/><lb ed="R080" n="0244b11"/>也。然护法师。外道即计见相以为我法。如执我是思。 <lb ed="X" n="0149a09"/><lb ed="R080" n="0244b12"/>即依见分之上。执为实我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149002" n="0149002"/>父执我为能知者。及执受 <lb ed="X" n="0149a10"/><lb ed="R080" n="0244b13"/>是我。想是我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149003" n="0149003"/>行是我。识是我。此等皆是依见分上。立 <lb ed="X" n="0149a11"/><lb ed="R080" n="0244b14"/>为我法。若计色是我。即依相分上立为我也。又如外 <lb ed="X" n="0149a12"/><lb ed="R080" n="0244b15"/>道执離蕴我。我体虽无。而有相分。我是独影。唯从见 <lb ed="X" n="0149a13"/><lb ed="R080" n="0244b16"/>众同分收。随彼执所缘相分亦名我法。然外道依相 <lb ed="X" n="0149a14"/><lb ed="R080" n="0244b17"/>分等上而执我法。其相分即具五蕴。故下文云。世间 <lb ed="X" n="0149a15"/><lb ed="R080" n="0244b18"/>沙门婆罗门等。乃至皆依无常五趣蕴起。问此无体 <lb ed="X" n="0149a16"/><lb ed="R080" n="0245a01"/>随情假中。既言多分世间外道起执。少分亦通三乘 <lb ed="X" n="0149a17"/><lb ed="R080" n="0245a02"/>人。资粮加行位。及二种独觉。二十七贤圣。及十地菩 <lb ed="X" n="0149a18"/><lb ed="R080" n="0245a03"/>萨。皆得起无体随情假有体施设假。得通无色界不 <lb ed="X" n="0149a19"/><lb ed="R080" n="0245a04"/>若言有者。无色界既无言说。如何即云前无体随情 <lb ed="X" n="0149a20"/><lb ed="R080" n="0245a05"/>假。有体施设假。乃属于说。若言无者。彼界既有外道。 <lb ed="X" n="0149a21"/><lb ed="R080" n="0245a06"/>亦有後二果人。如何得无此等我法。答云。一无体随 <lb ed="X" n="0149a22"/><lb ed="R080" n="0245a07"/>情假多分世间外道者。和尙云。意说。无体随情假。既 <lb ed="X" n="0149a23"/><lb ed="R080" n="0245a08"/>是分别我法。多分世间外道执。少分亦通小乘执。谓 <lb ed="X" n="0149a24"/><lb ed="R080" n="0245a09"/>小乘中。犊子部。根本经部。正量部教中。皆是无体随 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0149b" n="0149b"/> <lb ed="X" n="0149b01"/><lb ed="R080" n="0245a10"/>情假。非得初果<anchor xml:id="nkr_note_add_0149b0101" n="0149b0101"/><anchor xml:id="beg0149b0101" n="0149b0101"/>已<anchor xml:id="end0149b0101"/>而起此执故。四果十地菩萨。皆不 <lb ed="X" n="0149b02"/><lb ed="R080" n="0245a11"/>起无体随情假。以无依有假。此之二释。即依下论文 <lb ed="X" n="0149b03"/><lb ed="R080" n="0245a12"/>而作此疏文二解。谓论文云。愚天所计实我实法。都 <lb ed="X" n="0149b04"/><lb ed="R080" n="0245a13"/>无所有。但随妄情而施设故。说之为假也。若疏文中。 <lb ed="X" n="0149b05"/><lb ed="R080" n="0245a14"/>有体施设假。義依于体假。此之二释。即依下论文而 <lb ed="X" n="0149b06"/><lb ed="R080" n="0245a15"/>作此二释。谓下文云。内识所变似我似法执虽有。而 <lb ed="X" n="0149b07"/><lb ed="R080" n="0245a16"/>非实我法性。然似彼现。故说为假是也。此约说为我 <lb ed="X" n="0149b08"/><lb ed="R080" n="0245a17"/>及法故不離识故者。此中约依相见分上。立为我法。 <lb ed="X" n="0149b09"/><lb ed="R080" n="0245a18"/>不依真如等立为我法者。其相见分不離识自证分。 <lb ed="X" n="0149b10"/><lb ed="R080" n="0245b01"/>故识所变。所以依相见分为我法。真如非识所变故。 <lb ed="X" n="0149b11"/><lb ed="R080" n="0245b02"/>然疏文云。此中总显由无始来横我法等然此疏文。 <lb ed="X" n="0149b12"/><lb ed="R080" n="0245b03"/>即依愚夫所计实我实法。及如愚所分别等。论文作 <lb ed="X" n="0149b13"/><lb ed="R080" n="0245b04"/>也。引生真见者。即引生见修无学所有无漏道等。皆 <lb ed="X" n="0149b14"/><lb ed="R080" n="0245b05"/>名真见也。非独约见道中真见道。名为引生身见也。</p> <lb ed="X" n="0149b15"/><lb ed="R080" n="0245b06"/><p xml:id="pX50p0149b1501">疏云是故经云。为对遣愚夫等。一行颂中。上之二句 <lb ed="X" n="0149b16"/><lb ed="R080" n="0245b07"/>即是无体随情假。下之二句。即是有体施设假。</p> <lb ed="X" n="0149b17"/><lb ed="R080" n="0245b08"/><p xml:id="pX50p0149b1701">疏云依识我体上有我法義者。取相见名识体義者。 <lb ed="X" n="0149b18"/><lb ed="R080" n="0245b09"/>如初果有初果识。乃至二十七贤圣。皆有圣義。義依 <lb ed="X" n="0149b19"/><lb ed="R080" n="0245b10"/>于体。别依总者。我法二种。名别依总相分。第一解云 <lb ed="X" n="0149b20"/><lb ed="R080" n="0245b11"/>乃至我法二执假乃至于说说者。即是声名句文也。 <lb ed="X" n="0149b21"/><lb ed="R080" n="0245b12"/>然此疏文解。虽言乃属于说。即依为对遣愚夫。乃至 <lb ed="X" n="0149b22"/><lb ed="R080" n="0245b13"/>故于识所变假说我法名。以为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149004" n="0149004"/>以为颂中有假说之 <lb ed="X" n="0149b23"/><lb ed="R080" n="0245b14"/>字。即言乃属于说。此解不尽。何以故。若唯依相分之 <lb ed="X" n="0149b24"/><lb ed="R080" n="0245b15"/>上。立为我法可言乃属于说。相分中有说。说即是声 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0149c" n="0149c"/> <lb ed="X" n="0149c01"/><lb ed="R080" n="0245b16"/>名。相分中有声名等。亦有依于见分之上。立为我法 <lb ed="X" n="0149c02"/><lb ed="R080" n="0245b17"/>见分之上即无说也。若依相分中声名等上。立有我 <lb ed="X" n="0149c03"/><lb ed="R080" n="0245b18"/>法。即五蕴中唯应<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149005" n="0149005"/>声行二蕴。说为我法。即不依馀三 <lb ed="X" n="0149c04"/><lb ed="R080" n="0246a01"/>蕴色行二蕴中有声名句等。何故下言皆依无常五 <lb ed="X" n="0149c05"/><lb ed="R080" n="0246a02"/>取蕴起。故知遍计五蕴。立为我法。故知见相分上。立 <lb ed="X" n="0149c06"/><lb ed="R080" n="0246a03"/>为我法。于理为勝也。此第一解。诸法之上。元无我法 <lb ed="X" n="0149c07"/><lb ed="R080" n="0246a04"/>体。以所诠诸法上性離言故。诸法体亦非我。非即世 <lb ed="X" n="0149c08"/><lb ed="R080" n="0246a05"/>间中圣教。唯于言语中。假为我说为法故。我法亦乃 <lb ed="X" n="0149c09"/><lb ed="R080" n="0246a06"/>属能诠言语立也。以所诠法上都无我法体也。假我 <lb ed="X" n="0149c10"/><lb ed="R080" n="0246a07"/>及法不在于言以所说为若我法故者。意说。此第二 <lb ed="X" n="0149c11"/><lb ed="R080" n="0246a08"/>解。即有我法体其世间圣教我法不在于能诠名言 <lb ed="X" n="0149c12"/><lb ed="R080" n="0246a09"/>上立我法。即于所说妄情所诠義上。有我法体。谓世 <lb ed="X" n="0149c13"/><lb ed="R080" n="0246a10"/>间即依所说妄情体上。立有我法。若圣教中我法。即 <lb ed="X" n="0149c14"/><lb ed="R080" n="0246a11"/>依所说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149006" n="0149006"/>说法体義上而立我法。皆是别无依于总无 <lb ed="X" n="0149c15"/><lb ed="R080" n="0246a12"/>者别无者我法也。总无者相见二分。何以故安慧不 <lb ed="X" n="0149c16"/><lb ed="R080" n="0246a13"/>立相见二分也。自证離言非我法故唯<persName>佛</persName>所证者。其 <lb ed="X" n="0149c17"/><lb ed="R080" n="0246a14"/>安慧意。证其我法二种。唯依见相分。其自证分是识 <lb ed="X" n="0149c18"/><lb ed="R080" n="0246a15"/>体故。又離言故。唯<persName>佛</persName>知有。若唯馀二乘菩萨等。皆不 <lb ed="X" n="0149c19"/><lb ed="R080" n="0246a16"/>知也。此师即依二十唯识颂。他心智云何。知境不如 <lb ed="X" n="0149c20"/><lb ed="R080" n="0246a17"/>实。如知自心智。不知如<persName>佛</persName>境。馀人知境不如实故。不 <lb ed="X" n="0149c21"/><lb ed="R080" n="0246a18"/>能知自证分。不知如<persName>佛</persName>境。唯<persName>佛</persName>方亲能知有自证分 <lb ed="X" n="0149c22"/><lb ed="R080" n="0246b01"/>也。然<persName>佛</persName>自证分。还自亲缘自证分。亦能知馀人自证分。</p> <lb ed="X" n="0149c23"/><lb ed="R080" n="0246b02"/><p xml:id="pX50p0149c2301">疏云唯以所变相分护法解别者。解云。难陀解云。唯 <lb ed="X" n="0149c24"/><lb ed="R080" n="0246b03"/>有二分。我法二种。不依见相本质上立我法。此即唯 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0150a" n="0150a"/> <lb ed="X" n="0150a01"/><lb ed="R080" n="0246b04"/>依亲相分。不依本质见分上说为我法。设有执见分 <lb ed="X" n="0150a02"/><lb ed="R080" n="0246b05"/>本质为我法者。亦心上变现亲相为缘。为其心上所 <lb ed="X" n="0150a03"/><lb ed="R080" n="0246b06"/>执相分。还是亲相分所收。还依亲相分立于我法。然 <lb ed="X" n="0150a04"/><lb ed="R080" n="0246b07"/>护法既言依见相分上立我法者。即依见相分本质 <lb ed="X" n="0150a05"/><lb ed="R080" n="0246b08"/>上而立我法。不依亲相分。何以得知护法而依本质 <lb ed="X" n="0150a06"/><lb ed="R080" n="0246b09"/>见相分上立我法。如人若缘见分本质为我法。即托 <lb ed="X" n="0150a07"/><lb ed="R080" n="0246b10"/>见分为质。自心上变起亲相分心。即依此亲相分上 <lb ed="X" n="0150a08"/><lb ed="R080" n="0246b11"/>立为我法者。即是护法唯依相分上立我法。如何说 <lb ed="X" n="0150a09"/><lb ed="R080" n="0246b12"/>护法依见分上立我法。故知护法不依心上所变亲 <lb ed="X" n="0150a10"/><lb ed="R080" n="0246b13"/>相分心立为我。即依疏所缘见分质上立我法也。故 <lb ed="X" n="0150a11"/><lb ed="R080" n="0246b14"/>难陀师宗中。亦有立无体随情假。有体施设假。以无 <lb ed="X" n="0150a12"/><lb ed="R080" n="0246b15"/>依有假。義依于体假。同护法也。护法我法依相见。故 <lb ed="X" n="0150a13"/><lb ed="R080" n="0246b16"/>有别也。因前所标今略擧者即因前颂中第三句略 <lb ed="X" n="0150a14"/><lb ed="R080" n="0246b17"/>标擧云。彼依识所变。所变之能变。唯有三种。即次擧 <lb ed="X" n="0150a15"/><lb ed="R080" n="0246b18"/>第四句此。能变唯三名今。略擧也三。法转相依者即。 <lb ed="X" n="0150a16"/><lb ed="R080" n="0247a01"/>我法依于相见分。相见分依于自证分也。</p> <lb ed="X" n="0150a17"/><lb ed="R080" n="0247a02"/><p xml:id="pX50p0150a1701">一变异而熟乃至果方熟乃至果方熟故者。此文即 <lb ed="X" n="0150a18"/><lb ed="R080" n="0247a03"/>是经部师计。经部师计要种子变异之时果方熟也。 <lb ed="X" n="0150a19"/><lb ed="R080" n="0247a04"/>此義通馀种子果时皆变异故者。此文即是大乘难 <lb ed="X" n="0150a20"/><lb ed="R080" n="0247a05"/>经部师。难曰。汝经部。若言种欲生时。要变异故则名 <lb ed="X" n="0150a21"/><lb ed="R080" n="0247a06"/>为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150001" n="0150001"/>意熟因者。若尔馀同类因相应因俱有遍行因中 <lb ed="X" n="0150a22"/><lb ed="R080" n="0247a07"/>果欲生时。亦变方熟。故之五因应名异熟因也。二异 <lb ed="X" n="0150a23"/><lb ed="R080" n="0247a08"/>时而熟与因异时果方熟故者。此文即是萨婆多师 <lb ed="X" n="0150a24"/><lb ed="R080" n="0247a09"/>计。萨婆多师计异熟因果要显异时。如异熟因在过 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0150b" n="0150b"/> <lb ed="X" n="0150b01"/><lb ed="R080" n="0247a10"/>去世。果在未来世。作要不即受。亦非此刹那也。今者 <lb ed="X" n="0150b02"/><lb ed="R080" n="0247a11"/>大乘约造之时非约种体许同世故者。此文即是难 <lb ed="X" n="0150b03"/><lb ed="R080" n="0247a12"/>萨婆多师。此文亦是大乘立理。难萨婆多曰。若言异 <lb ed="X" n="0150b04"/><lb ed="R080" n="0247a13"/>时。即名异熟因也。然同类遍行因。与果之时虽有同 <lb ed="X" n="0150b05"/><lb ed="R080" n="0247a14"/>世。今所异世名熟因者。其遍行同类二因。亦许异时 <lb ed="X" n="0150b06"/><lb ed="R080" n="0247a15"/>而熟。此之二因。应名异而以难之。若大乘之中说。若 <lb ed="X" n="0150b07"/><lb ed="R080" n="0247a16"/>造异熟业因时。即是异时。若异熟种子。恒与身同在 <lb ed="X" n="0150b08"/><lb ed="R080" n="0247a17"/>现在世也。故维摩经云。虽悔先罪。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150002" n="0150002"/>与而不说入于异 <lb ed="X" n="0150b09"/><lb ed="R080" n="0247a18"/>故。虽悔先罪者。即约造异熟罪业时。是过去世时造 <lb ed="X" n="0150b10"/><lb ed="R080" n="0247b01"/>也。而不说入于过去者。此所造得异熟罪业种子。刹 <lb ed="X" n="0150b11"/><lb ed="R080" n="0247b02"/>那刹那。恒在现在世。即如人忏悔以先所作之罪。即 <lb ed="X" n="0150b12"/><lb ed="R080" n="0247b03"/>约造时异生过。悔现在自身中恶业种也。故虽此疏 <lb ed="X" n="0150b13"/><lb ed="R080" n="0247b04"/>文。即依维摩经造也。三异类而熟者。此第三解。即是 <lb ed="X" n="0150b14"/><lb ed="R080" n="0247b05"/>大乘宗解。无前难也。然初二解无别论文者。然大乘 <lb ed="X" n="0150b15"/><lb ed="R080" n="0247b06"/>之中。无别论文作此初二解。義中即通也。若萨婆多 <lb ed="X" n="0150b16"/><lb ed="R080" n="0247b07"/>宗中。有别论文。作初二解也。若异属因即异之熟乃 <lb ed="X" n="0150b17"/><lb ed="R080" n="0247b08"/>至异熟之识属种子者。然泛解异熟之名。即通因果。 <lb ed="X" n="0150b18"/><lb ed="R080" n="0247b09"/>谓五果中有异熟果。其六因中有异熟因。若馀五因 <lb ed="X" n="0150b19"/><lb ed="R080" n="0247b10"/>之名。不通于果。若馀四果。之名不通于因也。然此疏 <lb ed="X" n="0150b20"/><lb ed="R080" n="0247b11"/>中。即约异通于因果若熟。唯在于果。初之异属因。熟 <lb ed="X" n="0150b21"/><lb ed="R080" n="0247b12"/>即世果。善恶业性。异于无记果。即异之熟。若异属果。 <lb ed="X" n="0150b22"/><lb ed="R080" n="0247b13"/>熟亦属果。即无记果。异于善恶。业因即异。即是持业 <lb ed="X" n="0150b23"/><lb ed="R080" n="0247b14"/>释。</p> <lb ed="X" n="0150b24"/><lb ed="R080" n="0247b15"/><p xml:id="pX50p0150b2401">疏云异熟即识熟属现行者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150003" n="0150003"/>同此文与前。若异属因。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0150c" n="0150c"/> <lb ed="X" n="0150c01"/><lb ed="R080" n="0247b16"/>即异之熟。若异属果。异即是熟等。有何差别。如愚意 <lb ed="X" n="0150c02"/><lb ed="R080" n="0247b17"/>者。前文言若异属果。果者即是第八识。名言无记种 <lb ed="X" n="0150c03"/><lb ed="R080" n="0247b18"/>子果。无记种子果。异于善恶业种子因。故云异即是 <lb ed="X" n="0150c04"/><lb ed="R080" n="0248a01"/>熟。若异属因者。熟即属无记种子果。故异之熟。後文 <lb ed="X" n="0150c05"/><lb ed="R080" n="0248a02"/>中云。异熟即识者。异熟即是第八现行识。故云熟属 <lb ed="X" n="0150c06"/><lb ed="R080" n="0248a03"/>现行。有言异熟之识。识者第八现行识也。异熟者。即 <lb ed="X" n="0150c07"/><lb ed="R080" n="0248a04"/>是第八识名言无记种子。故云熟属种子故。故异熟 <lb ed="X" n="0150c08"/><lb ed="R080" n="0248a05"/>之识。依主释也。</p> <lb ed="X" n="0150c09"/><lb ed="R080" n="0248a06"/><p xml:id="pX50p0150c0901">疏云思量即识者。第七识之体名思量。不由遍行中 <lb ed="X" n="0150c10"/><lb ed="R080" n="0248a07"/>思得量名也。对此六尘者。问如何名尘。又问若色声 <lb ed="X" n="0150c11"/><lb ed="R080" n="0248a08"/>五境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150004" n="0150004"/>可境可得名尘。若无为既无相。及五十一心所 <lb ed="X" n="0150c12"/><lb ed="R080" n="0248a09"/>法则无碍。及不相应等。如何皆是法尘中摄。得名为 <lb ed="X" n="0150c13"/><lb ed="R080" n="0248a10"/>尘。又问言十二处处者。即是生识之处。能法处中。既 <lb ed="X" n="0150c14"/><lb ed="R080" n="0248a11"/>有不相应。即是二无心定。及无相异熟。皆是损识。不 <lb ed="X" n="0150c15"/><lb ed="R080" n="0248a12"/>能生识。如何得名法处摄乎。馀者不相应准问。又问 <lb ed="X" n="0150c16"/><lb ed="R080" n="0248a13"/>诸心所及六无为。如何能发识。得名处乎。了境即识 <lb ed="X" n="0150c17"/><lb ed="R080" n="0248a14"/>亦同前解者。问前异熟即识。思量即识。皆持业也。此 <lb ed="X" n="0150c18"/><lb ed="R080" n="0248a15"/>依勝義勝義心言俱绝乃依俗谛中。可言八别者。此 <lb ed="X" n="0150c19"/><lb ed="R080" n="0248a16"/>中意说。若四勝義中初勝義约事性。然此勝義虽是 <lb ed="X" n="0150c20"/><lb ed="R080" n="0248a17"/>假。仍许蕴处界等各别也。第二勝義因果性。不可言 <lb ed="X" n="0150c21"/><lb ed="R080" n="0248a18"/>一异。因果别故。不可言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150005" n="0150005"/>一。離因无别果故。不可言一 <lb ed="X" n="0150c22"/><lb ed="R080" n="0248b01"/>异。第三勝義二空性。亦不可言一异。一切诸法。唯有 <lb ed="X" n="0150c23"/><lb ed="R080" n="0248b02"/>二空。若四俗谛中。可言有异。意说。此语者。即显颂中 <lb ed="X" n="0150c24"/><lb ed="R080" n="0248b03"/>第八识第七识各别说者。即有异也。即依第二世俗 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0151a" n="0151a"/> <lb ed="X" n="0151a01"/><lb ed="R080" n="0248b04"/>而别说异熟识思量识。以俗故相有异。有颂中六识 <lb ed="X" n="0151a02"/><lb ed="R080" n="0248b05"/>一处说者。即依第二三勝義而合说。六识以真故相 <lb ed="X" n="0151a03"/><lb ed="R080" n="0248b06"/>无别。以第二第三勝義因果性二空性皆无别也。不 <lb ed="X" n="0151a04"/><lb ed="R080" n="0248b07"/>依初勝義说者。初勝義中。仍说诸法别也。故颂中。别 <lb ed="X" n="0151a05"/><lb ed="R080" n="0248b08"/>说七八识。合说六识者。即显颂中双显得世俗依勝 <lb ed="X" n="0151a06"/><lb ed="R080" n="0248b09"/>義也。然颂文中七八识各别处明者。即依第二世俗 <lb ed="X" n="0151a07"/><lb ed="R080" n="0248b10"/>解。俗故相有别。颂文中六识总合一处明。即依勝義 <lb ed="X" n="0151a08"/><lb ed="R080" n="0248b11"/>解故。真故相无别也。</p> <lb ed="X" n="0151a09"/><lb ed="R080" n="0248b12"/><p xml:id="pX50p0151a0901">依第一勝義。如愚意者。此之八识。若依第四勝義勝 <lb ed="X" n="0151a10"/><lb ed="R080" n="0248b13"/>義。不可言识与不识。以心言俱绝。若依第二第三勝 <lb ed="X" n="0151a11"/><lb ed="R080" n="0248b14"/>義。不可言一多。若依初勝義及第二俗。可言八识别。 <lb ed="X" n="0151a12"/><lb ed="R080" n="0248b15"/>小乘等执心意识義一文异者。然小乘计心意识体 <lb ed="X" n="0151a13"/><lb ed="R080" n="0248b16"/>即一也。文意者。若在过去名之为意。若在现在即名 <lb ed="X" n="0151a14"/><lb ed="R080" n="0248b17"/>为识。若在未来即名为心。又若在蕴门名之为识。若 <lb ed="X" n="0151a15"/><lb ed="R080" n="0248b18"/>在处门即名为意。若在界门则名为心。或以第八染 <lb ed="X" n="0151a16"/><lb ed="R080" n="0249a01"/>净别开者。第八识在因中。即名异熟识等。若任果位。 <lb ed="X" n="0151a17"/><lb ed="R080" n="0249a02"/>即名无垢识也。非是依他识体有九品非体类别有 <lb ed="X" n="0151a18"/><lb ed="R080" n="0249a03"/>九识者。问上文<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1801" n="0151a1801"/><anchor xml:id="beg0151a1801" n="0151a1801"/>已<anchor xml:id="end0151a1801"/>言非是依他别有九识。下文更何 <lb ed="X" n="0151a19"/><lb ed="R080" n="0249a04"/>显言亦非体类之言。答此中有二解。第二解中。亦非 <lb ed="X" n="0151a20"/><lb ed="R080" n="0249a05"/>识之体类可有九也。立有细意识即是第六别位起 <lb ed="X" n="0151a21"/><lb ed="R080" n="0249a06"/>故者。即彼宗此处生分结终时。方起细意识也。一合 <lb ed="X" n="0151a22"/><lb ed="R080" n="0249a07"/>集義。六识令名了境识故。如後卷说会说。及言显六 <lb ed="X" n="0151a23"/><lb ed="R080" n="0249a08"/>合为一种也。四滥邻近释不言及者。恐言异熟俱时 <lb ed="X" n="0151a24"/><lb ed="R080" n="0249a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0151001" n="0151001"/>异思量了别境故。解云。且邻近者。如四念处。以慧为 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0151b" n="0151b"/> <lb ed="X" n="0151b01"/><lb ed="R080" n="0249a10"/>体。为念慧俱时。念能繫慧。令不散乱。从邻近为名。名 <lb ed="X" n="0151b02"/><lb ed="R080" n="0249a11"/>四念处。邻近释也。又如增上心学同时。亦有戒定慧 <lb ed="X" n="0151b03"/><lb ed="R080" n="0249a12"/>三。为心为助伴故。从邻近得名。此中不著及字。当知 <lb ed="X" n="0151b04"/><lb ed="R080" n="0249a13"/>亦尔。</p> <lb ed="X" n="0151b05"/><lb ed="R080" n="0249a14"/><p xml:id="pX50p0151b0501">疏云又诸识皆通异熟等名。解云。问如前六识有异 <lb ed="X" n="0151b06"/><lb ed="R080" n="0249a15"/>熟生心。可名异熟。第七识如何名异熟。一解云。如罗 <lb ed="X" n="0151b07"/><lb ed="R080" n="0249a16"/>汉独觉第七识中有其法执。皆异熟生摄。得名异熟。 <lb ed="X" n="0151b08"/><lb ed="R080" n="0249a17"/>异生第七。不得异熟。何以故。法执与烦恼。望二乘是 <lb ed="X" n="0151b09"/><lb ed="R080" n="0249a18"/>染汚故。法执望二乘。是无覆无记也。故所以法执得 <lb ed="X" n="0151b10"/><lb ed="R080" n="0249b01"/>异熟名也。二云。但约前六识中。有异熟生。故云诸识 <lb ed="X" n="0151b11"/><lb ed="R080" n="0249b02"/>皆通异熟。即约多分说。即不说第七识中有异熟也。</p> <lb ed="X" n="0151b12"/><lb ed="R080" n="0249b03"/><p xml:id="pX50p0151b1201">疏次长行中依颂正答二段如颂者。即前科二行半。 <lb ed="X" n="0151b13"/><lb ed="R080" n="0249b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0151002" n="0151002"/>于分为二段上之三句。答难破执略标论宗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151003" n="0151003"/>上之三 <lb ed="X" n="0151b14"/><lb ed="R080" n="0249b05"/>句。略辨识相。障能变体。其长行中二段亦尔。初略解 <lb ed="X" n="0151b15"/><lb ed="R080" n="0249b06"/>中有二对文。第一今作二文科。解云。谓论曰世间圣 <lb ed="X" n="0151b16"/><lb ed="R080" n="0249b07"/>教。至愚夫所计<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b1601" n="0151b1601"/><anchor xml:id="beg0151b1601" n="0151b1601"/>已<anchor xml:id="end0151b1601"/>来。别解三句是第一段。从愚夫以 <lb ed="X" n="0151b17"/><lb ed="R080" n="0249b08"/>下。总解三句。是第二段。故合作二文科也。</p> <lb ed="X" n="0151b18"/><lb ed="R080" n="0249b09"/><p xml:id="pX50p0151b1801">疏云第二总作三文科。别解三句。解云。从论云世间 <lb ed="X" n="0151b19"/><lb ed="R080" n="0249b10"/>圣教。至彼二俱有以来。解第一句。从彼二俱有下。至 <lb ed="X" n="0151b20"/><lb ed="R080" n="0249b11"/>如是诸相<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b2001" n="0151b2001"/><anchor xml:id="beg0151b2001" n="0151b2001"/>已<anchor xml:id="end0151b2001"/>来。解第二句。从如是诸相若由假说。乃 <lb ed="X" n="0151b21"/><lb ed="R080" n="0249b12"/>至亦勝義有<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b2101" n="0151b2101"/><anchor xml:id="beg0151b2101" n="0151b2101"/>已<anchor xml:id="end0151b2101"/>来。解第三句也。故云今作三文科。及 <lb ed="X" n="0151b22"/><lb ed="R080" n="0249b13"/>如辅宰。宰者宰相。辅谓辅翼也。即宰相而辅翼天子 <lb ed="X" n="0151b23"/><lb ed="R080" n="0249b14"/>也。又如梵天亦是宽人天也。我所者。谓我妻子宅舍 <lb ed="X" n="0151b24"/><lb ed="R080" n="0249b15"/>等是也。轨谓轨笵可生物解者。问何者名物何者名 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0151c" n="0151c"/> <lb ed="X" n="0151c01"/><lb ed="R080" n="0249b16"/>笵。答物者是人也。意说。此法可与人以作轨笵故。笵 <lb ed="X" n="0151c02"/><lb ed="R080" n="0249b17"/>者是法也。即鞅摸壒师。皆名为法。以作轨则。</p> <lb ed="X" n="0151c03"/><lb ed="R080" n="0249b18"/><p xml:id="pX50p0151c0301">疏云二自性差别。对解。云自性名持。不捨自性。差别 <lb ed="X" n="0151c04"/><lb ed="R080" n="0250a01"/>者名轨。轨生物解。故应合说。论云我谓主宰。法谓持 <lb ed="X" n="0151c05"/><lb ed="R080" n="0250a02"/>轨。若论文作此者。则声势不好。上文我谓主宰。宰字 <lb ed="X" n="0151c06"/><lb ed="R080" n="0250a03"/>是上声。下文又云法谓持轨。轨亦上声。两句末字俱 <lb ed="X" n="0151c07"/><lb ed="R080" n="0250a04"/>是上声。即犯上尾。以義而言。合言持轨也。</p> <lb ed="X" n="0151c08"/><lb ed="R080" n="0250a05"/><p xml:id="pX50p0151c0801">疏云意不壞法现前者。意即是意根也。法现前者即 <lb ed="X" n="0151c09"/><lb ed="R080" n="0250a06"/>是法尘也。若有意根及法尘现前。即起第六识也。问 <lb ed="X" n="0151c10"/><lb ed="R080" n="0250a07"/>如何名意根不壞。若言意在现在故即名不壞者。如 <lb ed="X" n="0151c11"/><lb ed="R080" n="0250a08"/>等无间意根。要落入过去方得名根。引生後念识者 <lb ed="X" n="0151c12"/><lb ed="R080" n="0250a09"/>意根。既落谢过者现无体。应名为壞。过去识不能为 <lb ed="X" n="0151c13"/><lb ed="R080" n="0250a10"/>缘。引生後念识。识应不名根又此意根若是色法。可 <lb ed="X" n="0151c14"/><lb ed="R080" n="0250a11"/>名有变壞。意根既是心法。如何名变壞。思之。相分必 <lb ed="X" n="0151c15"/><lb ed="R080" n="0250a12"/>有似无名无者。心上相分有体。兔角是无。今者相分 <lb ed="X" n="0151c16"/><lb ed="R080" n="0250a13"/>似本质无。故名无也。问无法如何现在。若言相分还 <lb ed="X" n="0151c17"/><lb ed="R080" n="0250a14"/>是有法。不成有无对。应名一体有有对。答即约本质 <lb ed="X" n="0151c18"/><lb ed="R080" n="0250a15"/>体无。可言无也。不约有体法相分说也。故相分唯有 <lb ed="X" n="0151c19"/><lb ed="R080" n="0250a16"/>本质是无名有无。前是共相後是自相。解云。共相是 <lb ed="X" n="0151c20"/><lb ed="R080" n="0250a17"/>轨。轨生物解。自相名持。持其自体。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151004" n="0151004"/>後疏主。前是共 <lb ed="X" n="0151c21"/><lb ed="R080" n="0250a18"/>相後是自相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151005" n="0151005"/>外论文者。即合轨持以顺声故。即顺论 <lb ed="X" n="0151c22"/><lb ed="R080" n="0250b01"/>文。而违于義也。義中先自性後差别。即合先持後轨 <lb ed="X" n="0151c23"/><lb ed="R080" n="0250b02"/>也。若前文自性差别解论文者。合持轨。以顺義故。自 <lb ed="X" n="0151c24"/><lb ed="R080" n="0250b03"/>性居先。差别在後。然言持轨。虽顺于義。然违于论文。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0152a" n="0152a"/> <lb ed="X" n="0152a01"/><lb ed="R080" n="0250b04"/>又犯于上尾声也。所以疏中前後有二解也。问我主 <lb ed="X" n="0152a02"/><lb ed="R080" n="0250b05"/>宰。法谓持轨。此文为解世间我法。为是圣教我法。若 <lb ed="X" n="0152a03"/><lb ed="R080" n="0250b06"/>世间我法。既是遍计所执。其体都无。如何得有主宰 <lb ed="X" n="0152a04"/><lb ed="R080" n="0250b07"/>持轨之用。思之可知。</p> <lb ed="X" n="0152a05"/><lb ed="R080" n="0250b08"/><p xml:id="pX50p0152a0501">疏云意生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152001" n="0152001"/>魔纳缚迦养育者。解意生者。即化生众生。 <lb ed="X" n="0152a06"/><lb ed="R080" n="0250b09"/>名为意生。随意而生。外道犹我意能生论法。魔纳缚 <lb ed="X" n="0152a07"/><lb ed="R080" n="0250b10"/>迦。此云儒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152002" n="0152002"/>道。儒道者。云高下能下。亦云美貌端正也。 <lb ed="X" n="0152a08"/><lb ed="R080" n="0250b11"/>养育犹我能养育後有身也。如枢要。</p> <lb ed="X" n="0152a09"/><lb ed="R080" n="0250b12"/><p xml:id="pX50p0152a0901">疏云作者受者知者见者。解云。勝论我名作者。数论 <lb ed="X" n="0152a10"/><lb ed="R080" n="0250b13"/>我名受者。犊子师我名知者。我能知故。馀外道名见 <lb ed="X" n="0152a11"/><lb ed="R080" n="0250b14"/>者也。若教後生读诵。即有四种。寻名起義觉。以法属 <lb ed="X" n="0152a12"/><lb ed="R080" n="0250b15"/>名同。随应或離令长披达廣理。</p> <lb ed="X" n="0152a13"/><lb ed="R080" n="0250b16"/><p xml:id="pX50p0152a1301">疏云般若论但有四种约三世总别故。解云。犹过去 <lb ed="X" n="0152a14"/><lb ed="R080" n="0250b17"/>有情相续。到今现在。名为有情。犹今现在命故。相续 <lb ed="X" n="0152a15"/><lb ed="R080" n="0250b18"/>到未来。名为命者。犹未来受者。後于五趣受生。名为 <lb ed="X" n="0152a16"/><lb ed="R080" n="0251a01"/>受者。约三世别。于三世上有主宰故。总立一我缘三 <lb ed="X" n="0152a17"/><lb ed="R080" n="0251a02"/>世也。故言三世总别也。言有情者。谓诸贤圣。如实了 <lb ed="X" n="0152a18"/><lb ed="R080" n="0251a03"/>知。唯有此法。更无馀故。显有法性。更无馀物。情是性 <lb ed="X" n="0152a19"/><lb ed="R080" n="0251a04"/>義者。意说。圣者观诸有情作唯法总。谓圣者观诸有 <lb ed="X" n="0152a20"/><lb ed="R080" n="0251a05"/>情上无有我。其有情身中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152003" n="0152003"/>有唯有五蕴十八界法故。 <lb ed="X" n="0152a21"/><lb ed="R080" n="0251a06"/>有此法性。名为有情。情者性義。或复于彼有爱著故 <lb ed="X" n="0152a22"/><lb ed="R080" n="0251a07"/>爱是情義能生爱故名为有情者。于彼者于彼聚也。 <lb ed="X" n="0152a23"/><lb ed="R080" n="0251a08"/>意说。于彼有情聚中。有此贪爱等事。爱者情義。于彼 <lb ed="X" n="0152a24"/><lb ed="R080" n="0251a09"/>聚中。起此爱故。名为有情。若世间释。情谓情识。我有 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0152b" n="0152b"/> <lb ed="X" n="0152b01"/><lb ed="R080" n="0251a10"/>情识。名为有情者。即世间外道。而作此释。</p> <lb ed="X" n="0152b02"/><lb ed="R080" n="0251a11"/><p xml:id="pX50p0152b0201">色心相续名之为命者。此義即是大乘论中释也。我 <lb ed="X" n="0152b03"/><lb ed="R080" n="0251a12"/>有此命故名命者。亦是世释故。今取世间释也。今谓 <lb ed="X" n="0152b04"/><lb ed="R080" n="0251a13"/>第八现行者。谓假者有命利名为命者者。若第八现 <lb ed="X" n="0152b05"/><lb ed="R080" n="0251a14"/>行识相续故名命。若种子上功能名之根。即由种子 <lb ed="X" n="0152b06"/><lb ed="R080" n="0251a15"/>上功能。住持现行识不断。名命之根。故名命根。今此 <lb ed="X" n="0152b07"/><lb ed="R080" n="0251a16"/>中言命者。命谓第八现行者五蕴假者。五蕴假者少 <lb ed="X" n="0152b08"/><lb ed="R080" n="0251a17"/>命故名命者。或有情即是第八现行。第八现行名为 <lb ed="X" n="0152b09"/><lb ed="R080" n="0251a18"/>有情。寿体即是第八种子者。寿体即是命也。即取第 <lb ed="X" n="0152b10"/><lb ed="R080" n="0251b01"/>八识种子名命。即由种子。方持第八现行识。即寿和 <lb ed="X" n="0152b11"/><lb ed="R080" n="0251b02"/>合方名命者。有寿和合者。问如何名和合。如愚意者。 <lb ed="X" n="0152b12"/><lb ed="R080" n="0251b03"/>有者谓有情。有情即是第八现行。寿者谓命。命即第 <lb ed="X" n="0152b13"/><lb ed="R080" n="0251b04"/>八种子上功能。即种子与第八现行相随顺。能住持 <lb ed="X" n="0152b14"/><lb ed="R080" n="0251b05"/>故。故名和合。问六识名命。是谁家说。答即小乘中亦 <lb ed="X" n="0152b15"/><lb ed="R080" n="0251b06"/>说六识名命。谓欲界具六识名命。初禅具四识名命。 <lb ed="X" n="0152b16"/><lb ed="R080" n="0251b07"/>二禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0152b1601" n="0152b1601"/><anchor xml:id="beg0152b1601" n="0152b1601"/>已<anchor xml:id="end0152b1601"/>上具一识名命。萨婆多等所说各异宜应叙 <lb ed="X" n="0152b17"/><lb ed="R080" n="0251b08"/>之者。或取第八识名命。如下论文。入灭定取过去未 <lb ed="X" n="0152b18"/><lb ed="R080" n="0251b09"/>来名命是也。</p> <lb ed="X" n="0152b19"/><lb ed="R080" n="0251b10"/><p xml:id="pX50p0152b1901">二十七贤十三住圣者。具足应言二十七贤圣十三 <lb ed="X" n="0152b20"/><lb ed="R080" n="0251b11"/>住贤圣。即十三住中。地前者名贤。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152004" n="0152004"/>圣上者名圣。今者 <lb ed="X" n="0152b21"/><lb ed="R080" n="0251b12"/>上句唯言贤。下句唯言圣。即贤圣相对解也。二十七 <lb ed="X" n="0152b22"/><lb ed="R080" n="0251b13"/>贤圣。从见道至无学果有二十七人。出中阿含经福 <lb ed="X" n="0152b23"/><lb ed="R080" n="0251b14"/>田品。一者信行。二者法行。三信解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152005A" n="0152005A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0152005A" n="0152005A"/>脱。四见到。五身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152005B" n="0152005B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0152005B" n="0152005B"/>到 <lb ed="X" n="0152b24"/><lb ed="R080" n="0251b15"/>证。六家家。七种子。八须陀洹向。九须陀洹果。十斯陀 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0152c" n="0152c"/> <lb ed="X" n="0152c01"/><lb ed="R080" n="0251b16"/>含向。十一斯陀含果。十二阿那含向。十三阿那含果。 <lb ed="X" n="0152c02"/><lb ed="R080" n="0251b17"/>十四中般。十五生般。十六行般。十七无行般。十八上 <lb ed="X" n="0152c03"/><lb ed="R080" n="0251b18"/>流至色究竟。十九思法罗汉。二十陞进法。二十一不 <lb ed="X" n="0152c04"/><lb ed="R080" n="0252a01"/>动法。二十二退法。二十三不退法。二十四护法。二十 <lb ed="X" n="0152c05"/><lb ed="R080" n="0252a02"/>五实法住。二十六慧解脱。二十七俱解脱。又依成实 <lb ed="X" n="0152c06"/><lb ed="R080" n="0252a03"/>论二十七贤圣。一信行<note place="inline">信他语而起行</note>二法行<note place="inline">自心见法</note>。三无相 <lb ed="X" n="0152c07"/><lb ed="R080" n="0252a04"/>行<note place="inline">见道中空观相续故</note>。四须陀洹果。五阿那含果。那含果中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152006" n="0152006"/>後 <lb ed="X" n="0152c08"/><lb ed="R080" n="0252a05"/>有十一人。一现般<note place="inline">于凡身中。修得此果。于此身中。证无学果。即入涅槃</note>。二转世 <lb ed="X" n="0152c09"/><lb ed="R080" n="0252a06"/>般<note place="inline">圣人身上。经生<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c0901" n="0152c0901"/><anchor xml:id="beg0152c0901" n="0152c0901"/>已<anchor xml:id="end0152c0901"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0152007" n="0152007"/>〔复〕修得那含。即现得罗汉。亦现般行收</note>三中般<note place="inline">是人现世有得耶含。不得 <lb ed="X" n="0152c10"/><lb ed="R080" n="0252a07"/>罗汉。捨欲界身。向上界二中间。受身涅槃</note>。四生般<note place="inline">于初体上。随何处生最初身未尽命。修道。得般 <lb ed="X" n="0152c11"/><lb ed="R080" n="0252a08"/>涅槃</note>。五行般<note place="inline">前生般。同在一身。精勤行道。尽寿得般。名行般</note>六无行般<note place="inline">亦与生般。同在 <lb ed="X" n="0152c12"/><lb ed="R080" n="0252a09"/>一身。不勤行道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152008" n="0152008"/>〔玉〕寿得般。若无行般</note>七乐定<note place="inline">于上界中。初身不般。辗转上至<name role="" type="person">廣果天</name>。不得涅槃。生 <lb ed="X" n="0152c13"/><lb ed="R080" n="0252a10"/>无色界也</note>。八乐慧<note place="inline">于上界中。初身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152009" n="0152009"/>〔不〕辗转上生。至<name role="" type="person">廣果天</name>不般。生五净居</note>。九信解<note place="inline">于前 <lb ed="X" n="0152c14"/><lb ed="R080" n="0252a11"/>人中钝根者。名信解脱</note>。十见到<note place="inline">于前人中利根者。名见到</note>。十一身证<note place="inline">于前人中。得灭 <lb ed="X" n="0152c15"/><lb ed="R080" n="0252a12"/>尽定者</note>。无学有九人。一退相<note place="inline">以钝根故。得定必退</note>二守相<note place="inline">根少利得自防 <lb ed="X" n="0152c16"/><lb ed="R080" n="0252a13"/>守不退</note>。三死相<note place="inline">根转利。深厌诸有。不能得定。得<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c1601" n="0152c1601"/><anchor xml:id="beg0152c1601" n="0152c1601"/>已<anchor xml:id="end0152c1601"/>恐失。求厌自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152010" n="0152010"/>〔言〕。故曰死相</note>。四住相 <lb ed="X" n="0152c17"/><lb ed="R080" n="0252a14"/><note place="inline">所得三昧不进不退。转勝增益</note>。六不壞相<note place="inline">所得三昧。种种因缘破壞</note>七不退相<note place="inline">此人 <lb ed="X" n="0152c18"/><lb ed="R080" n="0252a15"/>最勝行得功德。尽无退失</note>。八慧解脱<note place="inline">于前人中。不得灭尽</note>。九俱解脱<note place="inline">于前人中。得灭 <lb ed="X" n="0152c19"/><lb ed="R080" n="0252a16"/>尽定者</note>。十三住者<note place="inline">十地为十资粮加行为二。<persName>佛</persName>地为一。总十三也</note>。</p> <lb ed="X" n="0152c20"/><lb ed="R080" n="0252a17"/><p xml:id="pX50p0152c2001">如凡夫未得法水渍。故名漧慧。三乘十地者一漧慧 <lb ed="X" n="0152c21"/><lb ed="R080" n="0252a18"/>地者。即是有三乘种姓是火也。烧烦恼薪。即从初发 <lb ed="X" n="0152c22"/><lb ed="R080" n="0252b01"/>心乃至种三乘顺解脱分<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c2201" n="0152c2201"/><anchor xml:id="beg0152c2201" n="0152c2201"/>已<anchor xml:id="end0152c2201"/>来。是漧慧地。二种姓地 <lb ed="X" n="0152c23"/><lb ed="R080" n="0252b02"/>者。谓三乘人在加行位中。得种姓定故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c2301" n="0152c2301"/><anchor xml:id="beg0152c2301" n="0152c2301"/>已<anchor xml:id="end0152c2301"/>上二通三 <lb ed="X" n="0152c24"/><lb ed="R080" n="0252b03"/>乘人也。三第八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152011" n="0152011"/>八人地者。旧经论中。若八人地。即是 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0153a" n="0153a"/> <lb ed="X" n="0153a01"/><lb ed="R080" n="0252b04"/>四向四果。新经论名第八人。即是须陀洹向。从阿罗 <lb ed="X" n="0153a02"/><lb ed="R080" n="0252b05"/>汉果为第一。罗汉向为第二。即从後向前。数至初果 <lb ed="X" n="0153a03"/><lb ed="R080" n="0252b06"/>向。即为第八人也。四具见地者。即是须陀洹果。五薄 <lb ed="X" n="0153a04"/><lb ed="R080" n="0252b07"/>地者。即是一来果。以断见惑。又断欲界六品烦恼轻 <lb ed="X" n="0153a05"/><lb ed="R080" n="0252b08"/>薄。六離欲地者。即第三果。離欲界故。生上八地。七<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a0501" n="0153a0501"/><anchor xml:id="beg0153a0501" n="0153a0501"/>已<anchor xml:id="end0153a0501"/> <lb ed="X" n="0153a06"/><lb ed="R080" n="0252b09"/>办地者。即罗汉果。所作以办故。次上四地。唯在声闻。 <lb ed="X" n="0153a07"/><lb ed="R080" n="0252b10"/>八独觉地。谓独觉果。问何故此三乘十地中。独觉唯 <lb ed="X" n="0153a08"/><lb ed="R080" n="0252b11"/>立一地乎。答以此独觉人一座成觉故。又不出观故。 <lb ed="X" n="0153a09"/><lb ed="R080" n="0252b12"/>所以独觉中不分出向道。九菩萨地者。谓十地菩萨。 <lb ed="X" n="0153a10"/><lb ed="R080" n="0252b13"/>十<persName>如来</persName>地。</p> <lb ed="X" n="0153a11"/><lb ed="R080" n="0252b14"/><p xml:id="pX50p0153a1101">疏云不别拣别向及果故。解云。论文若言预流果人。 <lb ed="X" n="0153a12"/><lb ed="R080" n="0252b15"/>即简向也。但言预流不言果。明知向亦在预流所取。 <lb ed="X" n="0153a13"/><lb ed="R080" n="0252b16"/>不别简也。此逆生死说名逆流者。此文意说。旧人云。 <lb ed="X" n="0153a14"/><lb ed="R080" n="0252b17"/>谓须陀洹。不入色声香味触。是故名为逆流也。</p> <lb ed="X" n="0153a15"/><lb ed="R080" n="0252b18"/><p xml:id="pX50p0153a1501">疏云决定<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a1501" n="0153a1501"/><anchor xml:id="beg0153a1501" n="0153a1501"/>已<anchor xml:id="end0153a1501"/>断三界见所断惑或修至五品立预流 <lb ed="X" n="0153a16"/><lb ed="R080" n="0253a01"/>果者。今有二解。一云。若断欲界修一品二品乃至五 <lb ed="X" n="0153a17"/><lb ed="R080" n="0253a02"/>品。皆合是一来向。若断欲界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153001" n="0153001"/>八品修惑尽。合是罗汉 <lb ed="X" n="0153a18"/><lb ed="R080" n="0253a03"/>向。此中意说别答四果四向论之。断修一品。即是第 <lb ed="X" n="0153a19"/><lb ed="R080" n="0253a04"/>二向。若四果以论。断修惑至第六品无间道<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a1901" n="0153a1901"/><anchor xml:id="beg0153a1901" n="0153a1901"/>已<anchor xml:id="end0153a1901"/>来。亦 <lb ed="X" n="0153a20"/><lb ed="R080" n="0253a05"/>是初果。第六品解脱道时。方是第二果。乃至第八品。 <lb ed="X" n="0153a21"/><lb ed="R080" n="0253a06"/>亦是第二果。至第九品加行无间。亦是第二果至第 <lb ed="X" n="0153a22"/><lb ed="R080" n="0253a07"/>九品解脱道时。方是第三果。乃至阿罗汉亦尔。摄向 <lb ed="X" n="0153a23"/><lb ed="R080" n="0253a08"/>从果故也。二解云。此文唯约次第超越。不约四果以 <lb ed="X" n="0153a24"/><lb ed="R080" n="0253a09"/>明之。其次第者。即唯断见惑尽。未断一品修惑。其人 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0153b" n="0153b"/> <lb ed="X" n="0153b01"/><lb ed="R080" n="0253a10"/>即名次第须陀洹果。若先用世道。伏欲界五品修惑。 <lb ed="X" n="0153b02"/><lb ed="R080" n="0253a11"/>其人後入见道。虽断尽五品修惑。其人即名超越须 <lb ed="X" n="0153b03"/><lb ed="R080" n="0253a12"/>陀洹果。须陀洹果中但有超品。而无超果也。若次第 <lb ed="X" n="0153b04"/><lb ed="R080" n="0253a13"/>者。渐断欲界六品。名一来果。超越者。若先用世道。伏 <lb ed="X" n="0153b05"/><lb ed="R080" n="0253a14"/>七八品。後入见道<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b0501" n="0153b0501"/><anchor xml:id="beg0153b0501" n="0153b0501"/>已<anchor xml:id="end0153b0501"/>。其人即名一来果也。若言此文 <lb ed="X" n="0153b06"/><lb ed="R080" n="0253a15"/>约四果以明者。其文应言断第六品无间道。皆名预 <lb ed="X" n="0153b07"/><lb ed="R080" n="0253a16"/>流果。至第六品解脱道。方名一来果。又应言至第九 <lb ed="X" n="0153b08"/><lb ed="R080" n="0253a17"/>品无间道。即名一来果。至第九解脱道。方名不还果。 <lb ed="X" n="0153b09"/><lb ed="R080" n="0253a18"/>其文既言断五品或七八品。明知约超越次第二种 <lb ed="X" n="0153b10"/><lb ed="R080" n="0253b01"/>人也。然此文中。唯明初二果。不说第三果第四果者。 <lb ed="X" n="0153b11"/><lb ed="R080" n="0253b02"/>且约断欲界六品者说也。</p> <lb ed="X" n="0153b12"/><lb ed="R080" n="0253b03"/><p xml:id="pX50p0153b1201">疏云二向不定。解云。且如初果人。有其二种。一者次 <lb ed="X" n="0153b13"/><lb ed="R080" n="0253b04"/>第。二者超越品也。次第行者。入见道断见惑。第十五 <lb ed="X" n="0153b14"/><lb ed="R080" n="0253b05"/>心。名之须陀洹向。至第十六心。名为初果。若超越品 <lb ed="X" n="0153b15"/><lb ed="R080" n="0253b06"/>者。先世间道。伏欲界修惑一品。乃至五品以来。後迴 <lb ed="X" n="0153b16"/><lb ed="R080" n="0253b07"/>心入见道。至第十五心。名初果向。至第十六心。名为 <lb ed="X" n="0153b17"/><lb ed="R080" n="0253b08"/>初果。其初果人。即无超果。次第二果有三种。次第行 <lb ed="X" n="0153b18"/><lb ed="R080" n="0253b09"/>者。先断见惑讫。断欲界修惑一品。乃至第六品无间 <lb ed="X" n="0153b19"/><lb ed="R080" n="0253b10"/>道。皆名第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153002" n="0153002"/>二。至第六品解脱道。方名为第二果。若超 <lb ed="X" n="0153b20"/><lb ed="R080" n="0253b11"/>越者。先世间道。伏欲界修惑。至六品七品八品。後迴 <lb ed="X" n="0153b21"/><lb ed="R080" n="0253b12"/>心入见谛。至第十五心。名一来向。至第十六心。名一 <lb ed="X" n="0153b22"/><lb ed="R080" n="0253b13"/>来果。超越前初果也。若超越品者。先用世间道。伏欲 <lb ed="X" n="0153b23"/><lb ed="R080" n="0253b14"/>界修惑。至七八品。後入见道时。一时断前八品惑也 <lb ed="X" n="0153b24"/><lb ed="R080" n="0253b15"/>次第三果。亦有三种。前次第行者。先断见惑。後断欲 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0153c" n="0153c"/> <lb ed="X" n="0153c01"/><lb ed="R080" n="0253b16"/>界修惑一品。乃至第九品无间道。名不还向。第九品 <lb ed="X" n="0153c02"/><lb ed="R080" n="0253b17"/>解脱道。名不还果。若超越者。先世间道。伏欲界第九 <lb ed="X" n="0153c03"/><lb ed="R080" n="0253b18"/>品尽。初禅乃至无所有处<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c0301" n="0153c0301"/><anchor xml:id="beg0153c0301" n="0153c0301"/>已<anchor xml:id="end0153c0301"/>来。後入见谛。至第十五 <lb ed="X" n="0153c04"/><lb ed="R080" n="0254a01"/>心。名不还向。至十六心。名不还果。不取前二果也。若 <lb ed="X" n="0153c05"/><lb ed="R080" n="0254a02"/>不还果超品者準前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153003" n="0153003"/>非法阿罗汉。若次第者。论第三 <lb ed="X" n="0153c06"/><lb ed="R080" n="0254a03"/>果得。名超越者。从初果得。超中三果得。必无从凡夫 <lb ed="X" n="0153c07"/><lb ed="R080" n="0254a04"/>直超越得阿罗汉果。若初禅九品染。乃至无所有处 <lb ed="X" n="0153c08"/><lb ed="R080" n="0254a05"/>九品染。若断此之七地中。或六品。名不还果。亦名阿 <lb ed="X" n="0153c09"/><lb ed="R080" n="0254a06"/>罗汉向。其義云何。且如次第行者。先时得初果乃至 <lb ed="X" n="0153c10"/><lb ed="R080" n="0254a07"/>得第三果<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c1001" n="0153c1001"/><anchor xml:id="beg0153c1001" n="0153c1001"/>已<anchor xml:id="end0153c1001"/>。即断初禅一品惑时。乃至断无所有处 <lb ed="X" n="0153c11"/><lb ed="R080" n="0254a08"/>九品惑时。其人即名阿罗汉向也。或如有人先用世 <lb ed="X" n="0153c12"/><lb ed="R080" n="0254a09"/>间道。伏欲界九品惑。乃至无所有处九品惑。其人後 <lb ed="X" n="0153c13"/><lb ed="R080" n="0254a10"/>时入见道<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c1301" n="0153c1301"/><anchor xml:id="beg0153c1301" n="0153c1301"/>已<anchor xml:id="end0153c1301"/>。即名不还果。其人虽断尽无所有处惑。 <lb ed="X" n="0153c14"/><lb ed="R080" n="0254a11"/>为取不还果。不名罗汉果也。若断悲想地九品惑。若 <lb ed="X" n="0153c15"/><lb ed="R080" n="0254a12"/>次第若超越断有顶九品惑。唯名罗汉向也。</p> <lb ed="X" n="0153c16"/><lb ed="R080" n="0254a13"/><p xml:id="pX50p0153c1601">又云二向不定者。中二果人次第向。有超越向。名为 <lb ed="X" n="0153c17"/><lb ed="R080" n="0254a14"/>二向不定。不还一来二人。若次第向。唯在修道。若超 <lb ed="X" n="0153c18"/><lb ed="R080" n="0254a15"/>越向。在前见道十五心中。中二人向。通在见道修道。 <lb ed="X" n="0153c19"/><lb ed="R080" n="0254a16"/>故名不定。然和尙傍说五净居義。然和尙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153004" n="0153004"/>门馀大德 <lb ed="X" n="0153c20"/><lb ed="R080" n="0254a17"/>云。其<name role="" type="person">五净居天</name>中。所有色心不相应行。从何同类因 <lb ed="X" n="0153c21"/><lb ed="R080" n="0254a18"/>生。应如小乘初无漏苦法智。无同类因生也。诸大德 <lb ed="X" n="0153c22"/><lb ed="R080" n="0254b01"/>既不能答。又问初禅中有二天。如将梵众天种子。得 <lb ed="X" n="0153c23"/><lb ed="R080" n="0254b02"/>生梵辅天以不。又将梵辅天种子得生大梵天以不。 <lb ed="X" n="0153c24"/><lb ed="R080" n="0254b03"/>光法师答曰不得。若尔如何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153005" n="0153005"/>盗无雲福生<name role="" type="person">廣果天</name>中。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0154a" n="0154a"/> <lb ed="X" n="0154a01"/><lb ed="R080" n="0254b04"/>若言种子而生<name role="" type="person">五净居天</name>。以同地故。犹如下三禅下 <lb ed="X" n="0154a02"/><lb ed="R080" n="0254b05"/>天。不得生上天耶。又生五净居。应唯有本有种子。而 <lb ed="X" n="0154a03"/><lb ed="R080" n="0254b06"/>无新熏种子。以为无始<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a0301" n="0154a0301"/><anchor xml:id="beg0154a0301" n="0154a0301"/>已<anchor xml:id="end0154a0301"/>来。不得生<name role="" type="person">五净居天</name>故。和 <lb ed="X" n="0154a04"/><lb ed="R080" n="0254b07"/>上解云。四禅中地地三天等。同一类种子。即将梵众 <lb ed="X" n="0154a05"/><lb ed="R080" n="0254b08"/>天种子得生梵辅天。梵辅天种子得生大梵天。馀禅 <lb ed="X" n="0154a06"/><lb ed="R080" n="0254b09"/>少光无量光天等皆然。犹如世间穀米。虽是一种。即 <lb ed="X" n="0154a07"/><lb ed="R080" n="0254b10"/>由食手料理不同。若上好料理者。即与天子食。若中 <lb ed="X" n="0154a08"/><lb ed="R080" n="0254b11"/>容作者。与百官食。若下恶作者。即与百姓。今此亦尔。 <lb ed="X" n="0154a09"/><lb ed="R080" n="0254b12"/>其三天中。名言种子即是一般。种如穀米。其能感业 <lb ed="X" n="0154a10"/><lb ed="R080" n="0254b13"/>即有三品不同。犹如食手。即由下品业感名言种故。 <lb ed="X" n="0154a11"/><lb ed="R080" n="0254b14"/>即生梵众天。由中品业感名言种故。即生梵辅天。由 <lb ed="X" n="0154a12"/><lb ed="R080" n="0254b15"/>上品业感名言种故。即生大梵天。馀禅中亦尔。故知 <lb ed="X" n="0154a13"/><lb ed="R080" n="0254b16"/>即将无雲等三天新熏种子。生五净居。亦无过也。即 <lb ed="X" n="0154a14"/><lb ed="R080" n="0254b17"/><name role="" type="person">五净居天</name>。有新熏种子。有同类因也。</p> <lb ed="X" n="0154a15"/><lb ed="R080" n="0254b18"/><p xml:id="pX50p0154a1501">我是前门法中但有二十四谛者。问若尔勝论我是 <lb ed="X" n="0154a16"/><lb ed="R080" n="0255a01"/>前门法中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154001" n="0154001"/>但有二十四实句中应明。以实我是前门 <lb ed="X" n="0154a17"/><lb ed="R080" n="0255a02"/>摄故。何不除我。答此中有实亦应除我。我是前门摄。 <lb ed="X" n="0154a18"/><lb ed="R080" n="0255a03"/>崇聚生因者。问如何名崇名聚。答崇者即是聚義故。 <lb ed="X" n="0154a19"/><lb ed="R080" n="0255a04"/>崇聚皆是蕴義。聚者。谓十一种聚。名之为蕴。十一聚 <lb ed="X" n="0154a20"/><lb ed="R080" n="0255a05"/>如俱舍第一对法第三卷说。十一种聚者。一过去。谓 <lb ed="X" n="0154a21"/><lb ed="R080" n="0255a06"/>五蕴法<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a2101" n="0154a2101"/><anchor xml:id="beg0154a2101" n="0154a2101"/>已<anchor xml:id="end0154a2101"/>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a2102" n="0154a2102"/><anchor xml:id="beg0154a2102" n="0154a2102"/>已<anchor xml:id="end0154a2102"/>作用名过去。二未来世。谓五法未生 <lb ed="X" n="0154a22"/><lb ed="R080" n="0255a07"/>未作用即名未来。三现在。谓五蕴正生正作用名现 <lb ed="X" n="0154a23"/><lb ed="R080" n="0255a08"/>在。四内谓六根。五外谓六尘。六粗者谓欲界。又云有 <lb ed="X" n="0154a24"/><lb ed="R080" n="0255a09"/>对色。七妙谓上二界。又云是无对色。八勝者谓善心 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0154b" n="0154b"/> <lb ed="X" n="0154b01"/><lb ed="R080" n="0255a10"/>心所及善色等。九劣者谓不善心色等及无记法。十 <lb ed="X" n="0154b02"/><lb ed="R080" n="0255a11"/>近者有三解。一云落入过去一念二念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0201" n="0154b0201"/><anchor xml:id="beg0154b0201" n="0154b0201"/>已<anchor xml:id="end0154b0201"/>去名近。其 <lb ed="X" n="0154b03"/><lb ed="R080" n="0255a12"/>未来法随一念两念。未来现在亦名为近。二约处所 <lb ed="X" n="0154b04"/><lb ed="R080" n="0255a13"/>名近。谓相去十步五步名近。三云即约能缘心缘此 <lb ed="X" n="0154b05"/><lb ed="R080" n="0255a14"/>处所近法及过未世法故。即此能缘心。亦名为近。或 <lb ed="X" n="0154b06"/><lb ed="R080" n="0255a15"/>云能缘心。缘内身故名近。十一远者有三解。一云即 <lb ed="X" n="0154b07"/><lb ed="R080" n="0255a16"/>约未来法随十念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0701" n="0154b0701"/><anchor xml:id="beg0154b0701" n="0154b0701"/>已<anchor xml:id="end0154b0701"/>上未至现在名远。又蕴入道过 <lb ed="X" n="0154b08"/><lb ed="R080" n="0255a17"/>去随十念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0801" n="0154b0801"/><anchor xml:id="beg0154b0801" n="0154b0801"/>已<anchor xml:id="end0154b0801"/>上名远。二云即约处所名远。谓相去十 <lb ed="X" n="0154b09"/><lb ed="R080" n="0255a18"/>里<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0901" n="0154b0901"/><anchor xml:id="beg0154b0901" n="0154b0901"/>已<anchor xml:id="end0154b0901"/>上名远。三云即约能缘心。缘此过去未来远法。 <lb ed="X" n="0154b10"/><lb ed="R080" n="0255b01"/>即此能缘心亦名远。亦云能缘心缘外六尘名远。然 <lb ed="X" n="0154b11"/><lb ed="R080" n="0255b02"/>法之上。不具此十一義。然有内无外。内外异故。有粗 <lb ed="X" n="0154b12"/><lb ed="R080" n="0255b03"/>无妙。有对无对别故。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154002" n="0154002"/>缘无劣善与不善别。然极多 <lb ed="X" n="0154b13"/><lb ed="R080" n="0255b04"/>者。即于一法之上唯具八法。如五根起时。即有过去 <lb ed="X" n="0154b14"/><lb ed="R080" n="0255b05"/>未来现在。又是内有粗。以是有对色故。又有劣五根。 <lb ed="X" n="0154b15"/><lb ed="R080" n="0255b06"/>是无记性故。又有远近。然远近无别体。若随一念两 <lb ed="X" n="0154b16"/><lb ed="R080" n="0255b07"/>念名近。若随十念五念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b1601" n="0154b1601"/><anchor xml:id="beg0154b1601" n="0154b1601"/>已<anchor xml:id="end0154b1601"/>去名远。然五根即无妙。不 <lb ed="X" n="0154b17"/><lb ed="R080" n="0255b08"/>是无对色故。又无勝也。五根是无记性故。不通善性。 <lb ed="X" n="0154b18"/><lb ed="R080" n="0255b09"/>又无外。以五根是内处。又如五尘起时亦具八法。谓 <lb ed="X" n="0154b19"/><lb ed="R080" n="0255b10"/>具三世及外近远。以五尘处所有远近故。又有劣是 <lb ed="X" n="0154b20"/><lb ed="R080" n="0255b11"/>无记性故。又有粗是有对故。若极少者。即有四法。如 <lb ed="X" n="0154b21"/><lb ed="R080" n="0255b12"/>入见道<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b2101" n="0154b2101"/><anchor xml:id="beg0154b2101" n="0154b2101"/>已<anchor xml:id="end0154b2101"/>後。所有女人身。第八有等。皆得非择灭。然 <lb ed="X" n="0154b22"/><lb ed="R080" n="0255b13"/>女身不得起故。即无过去现在。唯有未来。又有内有 <lb ed="X" n="0154b23"/><lb ed="R080" n="0255b14"/>粗有劣也。生者即是十二处。十二处既是六根六境。 <lb ed="X" n="0154b24"/><lb ed="R080" n="0255b15"/>能生识也。因者即是十八界。十八界若现行识。还从 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0154c" n="0154c"/> <lb ed="X" n="0154c01"/><lb ed="R080" n="0255b16"/>现行。生前引後故。若十八界。亦从种子故名因也。又 <lb ed="X" n="0154c02"/><lb ed="R080" n="0255b17"/>能持義是界義。如根境能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154003" n="0154003"/>将于识。若七心界体能持 <lb ed="X" n="0154c03"/><lb ed="R080" n="0255b18"/>用。其俱舍亦同聚生门。种族是蕴处界義也。馀三善 <lb ed="X" n="0154c04"/><lb ed="R080" n="0256a01"/>巧者。意建立六种善巧。谓蕴处界缘起根谛。所以名 <lb ed="X" n="0154c05"/><lb ed="R080" n="0256a02"/>六。论文擧三。以等取馀三故也。或四善巧者。此文即 <lb ed="X" n="0154c06"/><lb ed="R080" n="0256a03"/>是七善巧。谓蕴处界缘起根谛处非处。名之为七。论 <lb ed="X" n="0154c07"/><lb ed="R080" n="0256a04"/>文擧三。等取馀四也。</p> <lb ed="X" n="0154c08"/><lb ed="R080" n="0256a05"/><p xml:id="pX50p0154c0801">疏云处非处根世谛乘有无为者。造善得乐果。名之 <lb ed="X" n="0154c09"/><lb ed="R080" n="0256a06"/>为处。造善得苦果名非处。根谓二十二根。世谓三世。 <lb ed="X" n="0154c10"/><lb ed="R080" n="0256a07"/>谛谓二谛四谛。乘谓三乘五乘。若依他起若计所执 <lb ed="X" n="0154c11"/><lb ed="R080" n="0256a08"/>虽有非有二性相别者。虽有者。即是依他起性。即是 <lb ed="X" n="0154c12"/><lb ed="R080" n="0256a09"/>圣教中我法。谓義依于体假。有体施设假是也。非有 <lb ed="X" n="0154c13"/><lb ed="R080" n="0256a10"/>者。即是遍计所执。即是世间外道所执心外实我法。 <lb ed="X" n="0154c14"/><lb ed="R080" n="0256a11"/>无体随情假。以无依有假是也。随诸世间种种分别 <lb ed="X" n="0154c15"/><lb ed="R080" n="0256a12"/>横计等缘者。即随诸外道。外道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154004" n="0154004"/>平师邪教执有实我 <lb ed="X" n="0154c16"/><lb ed="R080" n="0256a13"/>法等缘。问如第六识中。可随外种种外道横计等缘 <lb ed="X" n="0154c17"/><lb ed="R080" n="0256a14"/>而执我法。若第七识中。如何随外横计等缘而执我 <lb ed="X" n="0154c18"/><lb ed="R080" n="0256a15"/>法。又问其北州执有我不。若言执有。彼处应有繫属。 <lb ed="X" n="0154c19"/><lb ed="R080" n="0256a16"/>又如何说北州人无我我所。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154005" n="0154005"/>又彼处无外道等横 <lb ed="X" n="0154c20"/><lb ed="R080" n="0256a17"/>计教故。若言无者。彼处既是凡夫。如何得无我执。又 <lb ed="X" n="0154c21"/><lb ed="R080" n="0256a18"/>论说由我法执二障具生。彼处既有贪等。贪等烦恼 <lb ed="X" n="0154c22"/><lb ed="R080" n="0256b01"/>皆依我执生故。又问大乘中说根本烦恼及随惑二 <lb ed="X" n="0154c23"/><lb ed="R080" n="0256b02"/>十。其北州人而具起幾。又问其无色界及地狱等。既 <lb ed="X" n="0154c24"/><lb ed="R080" n="0256b03"/>无邪教等缘。如何亦执我法。更问随诸圣教证得等 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0155a" n="0155a"/> <lb ed="X" n="0155a01"/><lb ed="R080" n="0256b04"/>缘者。问其无色界等中圣者。如何随诸圣教而立我 <lb ed="X" n="0155a02"/><lb ed="R080" n="0256b05"/>法。随诸圣教得种种无为缘者。由证无为缘故。即立 <lb ed="X" n="0155a03"/><lb ed="R080" n="0256b06"/>为预流果。又断欲界六品烦恼证得六品无为故。即 <lb ed="X" n="0155a04"/><lb ed="R080" n="0256b07"/>名一来果。若证得九品无为。即名不还。乃至断三界 <lb ed="X" n="0155a05"/><lb ed="R080" n="0256b08"/>修道烦恼尽。三界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155001" n="0155001"/>三界合论。即有八十一品择灭无 <lb ed="X" n="0155a06"/><lb ed="R080" n="0256b09"/>为。故言种种无为。若萨婆多宗说。品品之中。更有无 <lb ed="X" n="0155a07"/><lb ed="R080" n="0256b10"/>量无为。以有漏法尔所量。择灭无为亦有尔所量。故 <lb ed="X" n="0155a08"/><lb ed="R080" n="0256b11"/>下论中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155002A" n="0155002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0155002A" n="0155002A"/>破萨婆多云。又虚空等为一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155002B" n="0155002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0155002B" n="0155002B"/>为多。即彼虚空 <lb ed="X" n="0155a09"/><lb ed="R080" n="0256b12"/>无为多。即被择灭等无为。此文即大能破也若大乘 <lb ed="X" n="0155a10"/><lb ed="R080" n="0256b13"/>中说。无为体唯是一。但由显故。即有品数不同也。</p> <lb ed="X" n="0155a11"/><lb ed="R080" n="0256b14"/><p xml:id="pX50p0155a1101">疏云三者能除无我怖故。解云如诸有情。若立有我。 <lb ed="X" n="0155a12"/><lb ed="R080" n="0256b15"/>然为我故别须修道。我既是无。修道何为又为谁修 <lb ed="X" n="0155a13"/><lb ed="R080" n="0256b16"/>道断染得净。故须立有我也。</p> <lb ed="X" n="0155a14"/><lb ed="R080" n="0256b17"/><p xml:id="pX50p0155a1401">疏云四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155003" n="0155003"/>者有自他染净信解事业等故。解云。若立有 <lb ed="X" n="0155a15"/><lb ed="R080" n="0256b18"/>我则有自身他身。生死名染。涅槃名净或凡夫名染 <lb ed="X" n="0155a16"/><lb ed="R080" n="0257a01"/>者。圣名净者。信解者。若立有我。即信有理祖宗父母 <lb ed="X" n="0155a17"/><lb ed="R080" n="0257a02"/>君臣大小等事。若无有我。即不信有君臣父母等。事 <lb ed="X" n="0155a18"/><lb ed="R080" n="0257a03"/>业者。或在家事业出家事业之者。或十善十恶等业。 <lb ed="X" n="0155a19"/><lb ed="R080" n="0257a04"/>犹有我故。即有如上皆得立也。等者等取三界五趣 <lb ed="X" n="0155a20"/><lb ed="R080" n="0257a05"/>等。不说有我。则无自他染净事也。若计所执若依他 <lb ed="X" n="0155a21"/><lb ed="R080" n="0257a06"/>者二种我法者。计所执即是前世间我法无体随情 <lb ed="X" n="0155a22"/><lb ed="R080" n="0257a07"/>假等。若依他者。即是圣教我法有体施设假等是。耶 <lb ed="X" n="0155a23"/><lb ed="R080" n="0257a08"/>变谓种子识变为现行者。此文意说。第八识中种子。 <lb ed="X" n="0155a24"/><lb ed="R080" n="0257a09"/>而生八识现行。现行识变为种子者。即前七识为能 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0155b" n="0155b"/> <lb ed="X" n="0155b01"/><lb ed="R080" n="0257a10"/>熏。熏成种子。即是转变。即论文中。能熏生种种起现 <lb ed="X" n="0155b02"/><lb ed="R080" n="0257a11"/>行。问之句既论种子识变为现行。现行中以摄得见 <lb ed="X" n="0155b03"/><lb ed="R080" n="0257a12"/>相分。何故下文。又熏言见相分。思之。见相分即是变 <lb ed="X" n="0155b04"/><lb ed="R080" n="0257a13"/>现意也。若实真如。不说为法与非法。问此文即不说 <lb ed="X" n="0155b05"/><lb ed="R080" n="0257a14"/>真如为法非。然前文明圣教法中。即说十善巧中无 <lb ed="X" n="0155b06"/><lb ed="R080" n="0257a15"/>为名法。又前论文处界中。亦说无为名法。今後论文 <lb ed="X" n="0155b07"/><lb ed="R080" n="0257a16"/>中。即云彼相皆依识所转变而假施设。即依识变上 <lb ed="X" n="0155b08"/><lb ed="R080" n="0257a17"/>而立我法。不依识性而立于法。即前後相违。答下解 <lb ed="X" n="0155b09"/><lb ed="R080" n="0257a18"/>是後得变似皆名为法者。如愚意者。後得智上识变 <lb ed="X" n="0155b10"/><lb ed="R080" n="0257b01"/>真如。亦名为法故。此但说近依他依者。愚意者。即识 <lb ed="X" n="0155b11"/><lb ed="R080" n="0257b02"/>变真如。由识变故名近。若真如名远。又遍计所执。与 <lb ed="X" n="0155b12"/><lb ed="R080" n="0257b03"/>依他起相邻近。与真如法疏远也。</p> <lb ed="X" n="0155b13"/><lb ed="R080" n="0257b04"/><p xml:id="pX50p0155b1301">疏云谓所与心非定俱起而贪信等不现行。解云。心 <lb ed="X" n="0155b14"/><lb ed="R080" n="0257b05"/>王起时。心所有起。且如有贪无信。有信时贪心所起 <lb ed="X" n="0155b15"/><lb ed="R080" n="0257b06"/>即不定。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0155b1501" n="0155b1501"/><anchor xml:id="beg0155b1501" n="0155b1501"/>但<anchor xml:id="end0155b1501"/>说心不得说心所也。</p> <lb ed="X" n="0155b16"/><lb ed="R080" n="0257b07"/><p xml:id="pX50p0155b1601">疏识为主故能生彼故者。问心所与心种子各别。如 <lb ed="X" n="0155b17"/><lb ed="R080" n="0257b08"/>何说心能生心所。答增上道引名生也。彼五种类者。 <lb ed="X" n="0155b18"/><lb ed="R080" n="0257b09"/>五遍行心起。即俱起贪信等。是五心所类。有时不生。 <lb ed="X" n="0155b19"/><lb ed="R080" n="0257b10"/>不得俱行。</p> <lb ed="X" n="0155b20"/><lb ed="R080" n="0257b11"/><p xml:id="pX50p0155b2001">疏云不尔如何名他心智後得智等不外取故。解云。 <lb ed="X" n="0155b21"/><lb ed="R080" n="0257b12"/>若不变有相分。如何名他心智。且如後得智缘他心 <lb ed="X" n="0155b22"/><lb ed="R080" n="0257b13"/>时。托他心为本质自变起相分。後得智缘自相分。名 <lb ed="X" n="0155b23"/><lb ed="R080" n="0257b14"/>外取也。问如何名不尔。答若言他心智亲缘。得起他 <lb ed="X" n="0155b24"/><lb ed="R080" n="0257b15"/>人心者。即不尔。如何得名他心智。以後得智不外取 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0155c" n="0155c"/> <lb ed="X" n="0155c01"/><lb ed="R080" n="0257b16"/>故。其他心智缘他心时。即他心为本质。其他心智。亦 <lb ed="X" n="0155c02"/><lb ed="R080" n="0257b17"/>变起亲相分而缘也。後得智缘真如时。亦变相分而 <lb ed="X" n="0155c03"/><lb ed="R080" n="0257b18"/>缘。不能缘真如本质故也。</p> <lb ed="X" n="0155c04"/><lb ed="R080" n="0258a01"/><p xml:id="pX50p0155c0401">疏云此二廣释至下第七及第十等者。此二者。见相 <lb ed="X" n="0155c05"/><lb ed="R080" n="0258a02"/>二也。下第七中。即名他心智。若第十末中。即有三师 <lb ed="X" n="0155c06"/><lb ed="R080" n="0258a03"/>義。以明相见二分。此第十末三师。皆是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155004" n="0155004"/>护门人。转似 <lb ed="X" n="0155c07"/><lb ed="R080" n="0258a04"/>二分相用而生者。相者相分。用谓见分。蜗牛者。蜗者 <lb ed="X" n="0155c08"/><lb ed="R080" n="0258a05"/>虫名也。头有两角似牛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155005" n="0155005"/>故蜗牛。其蜗牛头上。虽有四 <lb ed="X" n="0155c09"/><lb ed="R080" n="0258a06"/>个角。今者即取两个长角。不取两个短角喩也。若种 <lb ed="X" n="0155c10"/><lb ed="R080" n="0258a07"/>同者即一识体乃至相见别种于理为勝者。若相见 <lb ed="X" n="0155c11"/><lb ed="R080" n="0258a08"/>分同种者。即说自证分相见分此三法皆同一种生。 <lb ed="X" n="0155c12"/><lb ed="R080" n="0258a09"/>其本质境。则不与相见自证分同种生。今说唯同种 <lb ed="X" n="0155c13"/><lb ed="R080" n="0258a10"/>生者。即是独影唯从见也。若说见相分唯别种生者。 <lb ed="X" n="0155c14"/><lb ed="R080" n="0258a11"/>即说见分自证分同一种生。自证是识体。见分是识 <lb ed="X" n="0155c15"/><lb ed="R080" n="0258a12"/>用故。其相分即别从生也。</p> <lb ed="X" n="0155c16"/><lb ed="R080" n="0258a13"/><p xml:id="pX50p0155c1601">今说相见分别种生者。即是性境不随心也。问其相 <lb ed="X" n="0155c17"/><lb ed="R080" n="0258a14"/>分与本质境。未知同种生别种生。然今此中说同种 <lb ed="X" n="0155c18"/><lb ed="R080" n="0258a15"/>别种者。即依下第十论末说云。蕴等识相不必皆同 <lb ed="X" n="0155c19"/><lb ed="R080" n="0258a16"/>三法因缘等相见或同或异等文说也。今此二解。唯 <lb ed="X" n="0155c20"/><lb ed="R080" n="0258a17"/>同种唯别种者。皆有过失。不尽理也。不摄带质通情 <lb ed="X" n="0155c21"/><lb ed="R080" n="0258a18"/>本故。若言见相唯同种生者。即无五根五尘等实色 <lb ed="X" n="0155c22"/><lb ed="R080" n="0258b01"/>蕴等。以为相分同见分种生故。相分即是识蕴受蕴 <lb ed="X" n="0155c23"/><lb ed="R080" n="0258b02"/>等心法所收。故唯有心等四蕴。又第六识缘无为及 <lb ed="X" n="0155c24"/><lb ed="R080" n="0258b03"/>離蕴计我。可说相见同种生。若五识第八识等。缘现 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0156a" n="0156a"/> <lb ed="X" n="0156a01"/><lb ed="R080" n="0258b04"/>在五尘性境不随心等。如何说相见而同种生若後 <lb ed="X" n="0156a02"/><lb ed="R080" n="0258b05"/>师言。相见分唯别种生者。若五识及第八识缘现在 <lb ed="X" n="0156a03"/><lb ed="R080" n="0258b06"/>五尘等。可说相见唯别种生。若第六识缘无为及離 <lb ed="X" n="0156a04"/><lb ed="R080" n="0258b07"/>蕴计我。如何言相见别种。亦不可说种子。而生无为 <lb ed="X" n="0156a05"/><lb ed="R080" n="0258b08"/>本质故。故今者解云。即双取相见亦同种亦别种生。 <lb ed="X" n="0156a06"/><lb ed="R080" n="0258b09"/>即摄法尽。亦摄得带质通情本。若同种者。即摄第六 <lb ed="X" n="0156a07"/><lb ed="R080" n="0258b10"/>识缘无为及離蕴计我我。独影唯从见。若别种者。即 <lb ed="X" n="0156a08"/><lb ed="R080" n="0258b11"/>摄得五识及第八识。及第六识中一分缘现在境。即 <lb ed="X" n="0156a09"/><lb ed="R080" n="0258b12"/>摄得性境不随心。又如第六识自熏成第六识中异 <lb ed="X" n="0156a10"/><lb ed="R080" n="0258b13"/>熟无记种子。是带质通情本者。是大乘中极难解道 <lb ed="X" n="0156a11"/><lb ed="R080" n="0258b14"/>理也。其義云何。第八识见相分种不得自熏。即由五 <lb ed="X" n="0156a12"/><lb ed="R080" n="0258b15"/>识及六识。熏成第八识相分种。若第六识第七识。熏 <lb ed="X" n="0156a13"/><lb ed="R080" n="0258b16"/>成第八识见分种。如前第六识中异熟无记心。不能 <lb ed="X" n="0156a14"/><lb ed="R080" n="0258b17"/>自熏成种。故下文谓。若法有势用增盛。可名能熏。即 <lb ed="X" n="0156a15"/><lb ed="R080" n="0258b18"/>善恶心。有其势用强盛。可名能熏。其异熟无记心。以 <lb ed="X" n="0156a16"/><lb ed="R080" n="0259a01"/>无势用强盛故。不能自熏也。由此義故。其五识中。异 <lb ed="X" n="0156a17"/><lb ed="R080" n="0259a02"/>熟无记心种子。不能自熏。即由第六识。或同时缘他 <lb ed="X" n="0156a18"/><lb ed="R080" n="0259a03"/>五识中异熟无记心。而相分中。熏成前五识中异熟 <lb ed="X" n="0156a19"/><lb ed="R080" n="0259a04"/>无记种子。犹如第六识。缘第八识见分时。或同念缘 <lb ed="X" n="0156a20"/><lb ed="R080" n="0259a05"/>第八识见分。而相分中。熏成他第八识见分种也。其 <lb ed="X" n="0156a21"/><lb ed="R080" n="0259a06"/>相分自不能熏。由他见分带故。其相分亦能熏成种。 <lb ed="X" n="0156a22"/><lb ed="R080" n="0259a07"/>犹如弱兵。虽不能打贼。犹前强兵打破贼故。亦说弱 <lb ed="X" n="0156a23"/><lb ed="R080" n="0259a08"/>兵能打贼。今此亦尔。若第七识必同时缘第八识见 <lb ed="X" n="0156a24"/><lb ed="R080" n="0259a09"/>分。而熏成第八识见分种。其第六识中。异熟无记心 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0156b" n="0156b"/> <lb ed="X" n="0156b01"/><lb ed="R080" n="0259a10"/>种子。如何熏成第六识中异熟心种。前第六识正起 <lb ed="X" n="0156b02"/><lb ed="R080" n="0259a11"/>善恶心时。其异熟心。或<anchor xml:id="nkr_note_add_0156b0201" n="0156b0201"/><anchor xml:id="beg0156b0201" n="0156b0201"/>已<anchor xml:id="end0156b0201"/>落谢故。或未生故。亦不得 <lb ed="X" n="0156b03"/><lb ed="R080" n="0259a12"/>熏成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156001" n="0156001"/>而自第六识中异熟心种。若第六识起异熟心 <lb ed="X" n="0156b04"/><lb ed="R080" n="0259a13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0156002" n="0156002"/>种若第六识起异熟心时。亦不能熏成种。无记不能 <lb ed="X" n="0156b05"/><lb ed="R080" n="0259a14"/>熏故。故知第六识中。正起善恶心时。即缘前念第六 <lb ed="X" n="0156b06"/><lb ed="R080" n="0259a15"/>识中异熟心。而相分中。熏成自第六识中无记种子。 <lb ed="X" n="0156b07"/><lb ed="R080" n="0259a16"/>此第六识中异熟无记种子。即是带质通情本摄。若 <lb ed="X" n="0156b08"/><lb ed="R080" n="0259a17"/>本质<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156003" n="0156003"/>族强相分弱。其新熏异熟种子。即生他第六识 <lb ed="X" n="0156b09"/><lb ed="R080" n="0259a18"/>中相分异熟心心所。异熟心心所是本质。故通本也。 <lb ed="X" n="0156b10"/><lb ed="R080" n="0259b01"/>不生能熏善染心心所相分也。</p> <lb ed="X" n="0156b11"/><lb ed="R080" n="0259b02"/><p xml:id="pX50p0156b1101">若相分强本质弱者。其异熟种子。即生第六识中能 <lb ed="X" n="0156b12"/><lb ed="R080" n="0259b03"/>熏善染心等相分。即通情也。不生异熟无记心心所 <lb ed="X" n="0156b13"/><lb ed="R080" n="0259b04"/>见分。言通情本者。若种子生善染心上相分。即名通 <lb ed="X" n="0156b14"/><lb ed="R080" n="0259b05"/>情。若生异熟心心所见分。即名通本。犹如第七识。缘 <lb ed="X" n="0156b15"/><lb ed="R080" n="0259b06"/>第八见分所熏得种子。此种子摄论第八识见分。即 <lb ed="X" n="0156b16"/><lb ed="R080" n="0259b07"/>名无覆无记。若摄从第七识见分。即是有覆。如何一 <lb ed="X" n="0156b17"/><lb ed="R080" n="0259b08"/>法半染半净。犹如对法论中明。道谛亦名有为。从因 <lb ed="X" n="0156b18"/><lb ed="R080" n="0259b09"/>缘生故。其道谛亦名无为。不是业烦恼所为故。所以 <lb ed="X" n="0156b19"/><lb ed="R080" n="0259b10"/>道谛亦名有为无为也。其苦谛唯是有为也。今此亦 <lb ed="X" n="0156b20"/><lb ed="R080" n="0259b11"/>尔。其所熏得种子。不必生第八识见分。以是染汚故。 <lb ed="X" n="0156b21"/><lb ed="R080" n="0259b12"/>不必不生第八识见分。第八识见分无利熏种故。识 <lb ed="X" n="0156b22"/><lb ed="R080" n="0259b13"/>为所依转相分种以作用别性各不同者。如愚意者。 <lb ed="X" n="0156b23"/><lb ed="R080" n="0259b14"/>转者起也。即自证分为所依。而起相分种。合生相分 <lb ed="X" n="0156b24"/><lb ed="R080" n="0259b15"/>现行以见自证分。即有缘虑之作用。若相即有所缘 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0156c" n="0156c"/> <lb ed="X" n="0156c01"/><lb ed="R080" n="0259b16"/>之作用。故性各别。</p> <lb ed="X" n="0156c02"/><lb ed="R080" n="0259b17"/><p xml:id="pX50p0156c0201">疏云由识变时相方生故如大造色。解云。如四大种 <lb ed="X" n="0156c03"/><lb ed="R080" n="0259b18"/>子生时。所造色种子方起。四大种等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156004" n="0156004"/>不生。所造色种 <lb ed="X" n="0156c04"/><lb ed="R080" n="0260a01"/>不能起。又眼识种子。随逐眼根种子。眼根生时。眼识 <lb ed="X" n="0156c05"/><lb ed="R080" n="0260a02"/>方起。如盲人眼根。不生眼识。不能生见自证。若生相 <lb ed="X" n="0156c06"/><lb ed="R080" n="0260a03"/>分始起。自证分不生。相分不能起也。二实分也。依起 <lb ed="X" n="0156c07"/><lb ed="R080" n="0260a04"/>执故乃至为执依心染分依故者。问相见二分。与他 <lb ed="X" n="0156c08"/><lb ed="R080" n="0260a05"/>世间我法作所依故。即名染分依。其相见与他圣教 <lb ed="X" n="0156c09"/><lb ed="R080" n="0260a06"/>或法作所依心。应名净分依心。答亦得名净分依故 <lb ed="X" n="0156c10"/><lb ed="R080" n="0260a07"/>也。除<persName>佛</persName>以外菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0156c1001" n="0156c1001"/><anchor xml:id="beg0156c1001" n="0156c1001"/>已<anchor xml:id="end0156c1001"/>还乃至即三性心皆有法执者。 <lb ed="X" n="0156c11"/><lb ed="R080" n="0260a08"/>问安慧既许三性心中有法执。未知十地菩萨无漏 <lb ed="X" n="0156c12"/><lb ed="R080" n="0260a09"/>心。及二乘人无漏心。许有法执。问又十地菩萨。既证 <lb ed="X" n="0156c13"/><lb ed="R080" n="0260a10"/>真如。云何乃言由不证实有法执也。答皆有也。</p> <lb ed="X" n="0156c14"/><lb ed="R080" n="0260a11"/><p xml:id="pX50p0156c1401">疏云说无明支许通三性者。即是安陀偈师義。其人 <lb ed="X" n="0156c15"/><lb ed="R080" n="0260a12"/>先是外道。後向<persName>佛</persName>法出家。遂立此義。是外道義也。犹 <lb ed="X" n="0156c16"/><lb ed="R080" n="0260a13"/>如成实论师。先向外道宗中。其人後时归<persName>佛</persName>法宗出 <lb ed="X" n="0156c17"/><lb ed="R080" n="0260a14"/>家。明经部师造成实论。即说四尘为能造。四大是所 <lb ed="X" n="0156c18"/><lb ed="R080" n="0260a15"/>造亦是不正義。此亦如是。若<persName>佛</persName>法正義。即四大为能 <lb ed="X" n="0156c19"/><lb ed="R080" n="0260a16"/>造。四尘为所造。此是正義。一二执遍者。其相见分上。 <lb ed="X" n="0156c20"/><lb ed="R080" n="0260a17"/>即我法执幷遍。如人即执见相分故。不执自证分也。 <lb ed="X" n="0156c21"/><lb ed="R080" n="0260a18"/>问何故不言法执遍。言我执不依自证起故。答相见 <lb ed="X" n="0156c22"/><lb ed="R080" n="0260b01"/>分即有作用。若我亦有作用故。依相见二分作用之 <lb ed="X" n="0156c23"/><lb ed="R080" n="0260b02"/>法上。而执我也。若自证分。唯是法体。而无作用故。疏 <lb ed="X" n="0156c24"/><lb ed="R080" n="0260b03"/>中我执不依自证起故。若法执但计有体故。依自证 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0157a" n="0157a"/> <lb ed="X" n="0157a01"/><lb ed="R080" n="0260b04"/>分而起法执。今古大小皆不许有自证分故者。若今 <lb ed="X" n="0157a02"/><lb ed="R080" n="0260b05"/>古大小。唯立二分。若陈那<anchor xml:id="nkr_note_add_0157a0201" n="0157a0201"/><anchor xml:id="beg0157a0201" n="0157a0201"/>已<anchor xml:id="end0157a0201"/>後。方立三分。问古者大 <lb ed="X" n="0157a03"/><lb ed="R080" n="0260b06"/>乘师。可不立自证分。今时护法既立自证分。如何今 <lb ed="X" n="0157a04"/><lb ed="R080" n="0260b07"/>大乘而不立也。答除护法取馀师名今也。显能所取 <lb ed="X" n="0157a05"/><lb ed="R080" n="0260b08"/>摄法尽故者。如愚意者。即能取中摄得见分自证分。 <lb ed="X" n="0157a06"/><lb ed="R080" n="0260b09"/>见分自证分皆名能取。名摄法尽也。问如何自证分见 <lb ed="X" n="0157a07"/><lb ed="R080" n="0260b10"/>分等者是何義。若言分段名分者。若相分别体之法。 <lb ed="X" n="0157a08"/><lb ed="R080" n="0260b11"/>可名分段。如见与证<anchor xml:id="nkr_note_orig_0157001" n="0157001"/>自证。自证既是一体。如何名分。 <lb ed="X" n="0157a09"/><lb ed="R080" n="0260b12"/>又若护法见相有体之法。可得分名。若安慧说见相 <lb ed="X" n="0157a10"/><lb ed="R080" n="0260b13"/>既是无体。如何名分。又证者是何義。答安慧虽无以 <lb ed="X" n="0157a11"/><lb ed="R080" n="0260b14"/>无似有名分。若立三分种所变故者。自证分。即从种 <lb ed="X" n="0157a12"/><lb ed="R080" n="0260b15"/>子变故。亦名唯识。此解不当。既说种子。如何名唯识。 <lb ed="X" n="0157a13"/><lb ed="R080" n="0260b16"/>若说四分三四分更在变名唯识者。即自证证自证 <lb ed="X" n="0157a14"/><lb ed="R080" n="0260b17"/>自证而缘自证缘故。名变识体。由是一说。更互变者。 <lb ed="X" n="0157a15"/><lb ed="R080" n="0260b18"/>是義说也。其体实不更互变也。此应作四句分别。有 <lb ed="X" n="0157a16"/><lb ed="R080" n="0261a01"/>缘而不变。如本质境他心本质等。但作疏远。而不变 <lb ed="X" n="0157a17"/><lb ed="R080" n="0261a02"/>他本质故。有变而不缘。如种生现行也。种子不能缘 <lb ed="X" n="0157a18"/><lb ed="R080" n="0261a03"/>现行识故。不名缘也。现行从种子生故。名之为变也。 <lb ed="X" n="0157a19"/><lb ed="R080" n="0261a04"/>有亦变。谓见相分也。然护法师有第四分者。即无用 <lb ed="X" n="0157a20"/><lb ed="R080" n="0261a05"/>也。岂是一识而立有见分自证证自证分而有三重。 <lb ed="X" n="0157a21"/><lb ed="R080" n="0261a06"/>犹如刀能割物。如由相分。<g ref="#CB05033">铁</g>犹如自证分。刀用犹如 <lb ed="X" n="0157a22"/><lb ed="R080" n="0261a07"/>见分。岂别又既别将<g ref="#CB05033">铁</g>末。而作刀之<g ref="#CB05033">铁</g>体也。然下文 <lb ed="X" n="0157a23"/><lb ed="R080" n="0261a08"/>立有证自证者。为护比量过故。故建立之。诸心所法 <lb ed="X" n="0157a24"/><lb ed="R080" n="0261a09"/>虽不離识非识实性故亦名唯识者。此疏文剩文也。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0157b" n="0157b"/> <lb ed="X" n="0157b01"/><lb ed="R080" n="0261a10"/>前论文以明心所托。即此中识言亦摄心所定相应 <lb ed="X" n="0157b02"/><lb ed="R080" n="0261a11"/>故也。又唯前问头亦不问心所。故此答中亦不合有 <lb ed="X" n="0157b03"/><lb ed="R080" n="0261a12"/>心所。又解深密经说亦为执依者。即说真如至质以 <lb ed="X" n="0157b04"/><lb ed="R080" n="0261a13"/>疏远。而言亦作执依也。如缘真如无为。变起相分执。 <lb ed="X" n="0157b05"/><lb ed="R080" n="0261a14"/>此相是一是常。真如是本质。所以亦是执依。不相似 <lb ed="X" n="0157b06"/><lb ed="R080" n="0261a15"/>者。真如是无为。依他是有为。问如何依他之法。与所 <lb ed="X" n="0157b07"/><lb ed="R080" n="0261a16"/>计执。有少作用相状。可同实体也。随能计心新新而 <lb ed="X" n="0157b08"/><lb ed="R080" n="0261a17"/>起者。即是相分。随能计心新新而起相分。诸未学者 <lb ed="X" n="0157b09"/><lb ed="R080" n="0261a18"/>依起执故者。若久作学者。即不许真如。即知真如是 <lb ed="X" n="0157b10"/><lb ed="R080" n="0261b01"/>诸法性。性離言故。若初作学者。闻说真如。即执真如 <lb ed="X" n="0157b11"/><lb ed="R080" n="0261b02"/>是真是实。别有实体也。问依所变相执为我法内道 <lb ed="X" n="0157b12"/><lb ed="R080" n="0261b03"/>外道皆悉了知依所变见执法可尔者。问外道如何 <lb ed="X" n="0157b13"/><lb ed="R080" n="0261b04"/>知依所变相执为我法。又问如何依所变见而执于 <lb ed="X" n="0157b14"/><lb ed="R080" n="0261b05"/>法答外道不立为相分。但计所缘为我法也。执能缘 <lb ed="X" n="0157b15"/><lb ed="R080" n="0261b06"/>为法。可知。</p> <lb ed="X" n="0157b16"/><lb ed="R080" n="0261b07"/><p xml:id="pX50p0157b1601">疏云犊子部等我名能见故依二分皆执我法。解云。 <lb ed="X" n="0157b17"/><lb ed="R080" n="0261b08"/>彼外道小乘。不立有见相。但有能缘心所缘境也。依 <lb ed="X" n="0157b18"/><lb ed="R080" n="0261b09"/>摄论说唯二義。唯二義者。即摄论云。唯量唯二种种 <lb ed="X" n="0157b19"/><lb ed="R080" n="0261b10"/>皆名依多起性。其摄论本。即是无著造。其摄论释。即 <lb ed="X" n="0157b20"/><lb ed="R080" n="0261b11"/>是天亲无性造也。世间圣教执说我法者。执者若世 <lb ed="X" n="0157b21"/><lb ed="R080" n="0261b12"/>间即执有实我实法。是无体随情假设者。若圣教中 <lb ed="X" n="0157b22"/><lb ed="R080" n="0261b13"/>我法是有体施设。故言设也。问前疏文中说。无体随 <lb ed="X" n="0157b23"/><lb ed="R080" n="0261b14"/>情以无依有。有体施设義依于体等。二解皆是护法 <lb ed="X" n="0157b24"/><lb ed="R080" n="0261b15"/>解。何故此疏中。又说是难陀亲勝解无体随情等。即 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0157c" n="0157c"/> <lb ed="X" n="0157c01"/><lb ed="R080" n="0261b16"/>二文相违。答其亲勝难陀安慧。亦同护法。有无体随 <lb ed="X" n="0157c02"/><lb ed="R080" n="0261b17"/>情以无依有。有体施设義依体。见变似能取。亦相分 <lb ed="X" n="0157c03"/><lb ed="R080" n="0261b18"/>摄者。然难陀师说。唯依相分上。执为我法。不见分上 <lb ed="X" n="0157c04"/><lb ed="R080" n="0262a01"/>立为我法。设执见分为我法。即能缘心上变此所执 <lb ed="X" n="0157c05"/><lb ed="R080" n="0262a02"/>见分。亦是相分收。所以不依见分计为我法。或实说 <lb ed="X" n="0157c06"/><lb ed="R080" n="0262a03"/>一分如安慧者。问何故馀师不言实也。其安慧言实。 <lb ed="X" n="0157c07"/><lb ed="R080" n="0262a04"/>答略不擧。幷合有也。或有一师。假叙异执种种研寻 <lb ed="X" n="0157c08"/><lb ed="R080" n="0262a05"/>乃至与同时故叙之此中破斥者。即是一师。于论文 <lb ed="X" n="0157c09"/><lb ed="R080" n="0262a06"/>中。是多有義。即是明第七识五受相应门中有義。四 <lb ed="X" n="0157c10"/><lb ed="R080" n="0262a07"/>受相应等有義。其四师皆是护法似作异师也。然疏 <lb ed="X" n="0157c11"/><lb ed="R080" n="0262a08"/>文中。即引解种子中三师。三师中其难陀即是别师。 <lb ed="X" n="0157c12"/><lb ed="R080" n="0262a09"/>护法护月是一师。三师中两师同是一师。一师即是 <lb ed="X" n="0157c13"/><lb ed="R080" n="0262a10"/>别也。如何引此证多有義皆是一师也。或初无有義 <lb ed="X" n="0157c14"/><lb ed="R080" n="0262a11"/>後方言有義勝者在初者。即是唯识论中。有此等师。 <lb ed="X" n="0157c15"/><lb ed="R080" n="0262a12"/>即明罗汉位捨中。初师即无有義。後方说有義。即初 <lb ed="X" n="0157c16"/><lb ed="R080" n="0262a13"/>师是正義。然唯识论中。即无初有有義後无有義等 <lb ed="X" n="0157c17"/><lb ed="R080" n="0262a14"/>文。馀论中即有也。或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0157002" n="0157002"/>于初後皆言有義勝者多後者。 <lb ed="X" n="0157c18"/><lb ed="R080" n="0262a15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0157003" n="0157003"/>世即是第十论。明金刚心中。有義金刚心时捨异熟。 <lb ed="X" n="0157c19"/><lb ed="R080" n="0262a16"/>有義解脱道中捨异熟识。即後师为正。</p> <lb ed="X" n="0157c20"/><lb ed="R080" n="0262a17"/><p xml:id="pX50p0157c2001">谓前但解後说理征者。即是明第八识阿罗汉位捨 <lb ed="X" n="0157c21"/><lb ed="R080" n="0262a18"/>文。有其四师義等。初泛解云。阿罗汉者通摄三乘无 <lb ed="X" n="0157c22"/><lb ed="R080" n="0262b01"/>学果位等。乃至皆不成熟阿赖耶识。<anchor xml:id="nkr_note_add_0157c2201" n="0157c2201"/><anchor xml:id="beg0157c2201" n="0157c2201"/>已<anchor xml:id="end0157c2201"/>後理征云。若 <lb ed="X" n="0157c23"/><lb ed="R080" n="0262b02"/>尔何故抉择分说。不退菩萨亦不成熟阿赖耶识。即 <lb ed="X" n="0157c24"/><lb ed="R080" n="0262b03"/>会云。彼说二乘无学果位。迴心趣向大菩提故。乃至 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0158a" n="0158a"/> <lb ed="X" n="0158a01"/><lb ed="R080" n="0262b04"/>有義八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a0101" n="0158a0101"/><anchor xml:id="beg0158a0101" n="0158a0101"/>已<anchor xml:id="end0158a0101"/>上顿悟菩萨亦捨阿赖耶识。有義初地 <lb ed="X" n="0158a02"/><lb ed="R080" n="0262b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0158a0201" n="0158a0201"/><anchor xml:id="beg0158a0201" n="0158a0201"/>已<anchor xml:id="end0158a0201"/>上菩萨亦捨阿赖耶识。得名阿罗汉等。若护法难 <lb ed="X" n="0158a03"/><lb ed="R080" n="0262b06"/>陀等解。由无始来六七识。乃至後八识生时。变似我 <lb ed="X" n="0158a04"/><lb ed="R080" n="0262b07"/>法。八识之中皆有执故者。问此疏中。护法安慧等师。 <lb ed="X" n="0158a05"/><lb ed="R080" n="0262b08"/>各各皆有三重解。三重解中欲明何意。有何别耶。答 <lb ed="X" n="0158a06"/><lb ed="R080" n="0262b09"/>若疏中云。若护法难陀等解。乃至後诸识起变似我 <lb ed="X" n="0158a07"/><lb ed="R080" n="0262b10"/>法者。此疏文即解论文我法分别熏习力故二句也。 <lb ed="X" n="0158a08"/><lb ed="R080" n="0262b11"/>若疏中云护法释云识自证分乃至云前後为者。此 <lb ed="X" n="0158a09"/><lb ed="R080" n="0262b12"/>文即解论中诸识生时变似我法二句也。</p> <lb ed="X" n="0158a10"/><lb ed="R080" n="0262b13"/><p xml:id="pX50p0158a1001">如世说火口不被烧者。若大乘中说。声或離质。若近 <lb ed="X" n="0158a11"/><lb ed="R080" n="0262b14"/>钟边一步二步。即闻钟声<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158001" n="0158001"/>感。若離十步<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1101" n="0158a1101"/><anchor xml:id="beg0158a1101" n="0158a1101"/>已<anchor xml:id="end0158a1101"/>去即渐微。 <lb ed="X" n="0158a12"/><lb ed="R080" n="0262b15"/>若離十里<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1201" n="0158a1201"/><anchor xml:id="beg0158a1201" n="0158a1201"/>已<anchor xml:id="end0158a1201"/>去。声更微也。犹如夜中灯光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158002" n="0158002"/>如夜中灯 <lb ed="X" n="0158a13"/><lb ed="R080" n="0262b16"/>光。若近灯三尺五尺即是见分明。若離三步五步。其 <lb ed="X" n="0158a14"/><lb ed="R080" n="0262b17"/>光即渐暗。若離百步<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1401" n="0158a1401"/><anchor xml:id="beg0158a1401" n="0158a1401"/>已<anchor xml:id="end0158a1401"/>去。即不见物也。若小乘中说。 <lb ed="X" n="0158a15"/><lb ed="R080" n="0262b18"/>如打钟时出声。声去钟一个极微许。虽去钟远。亦闻 <lb ed="X" n="0158a16"/><lb ed="R080" n="0263a01"/>声者。以声势盛故。所以得闻也。今此亦尔。由口中出 <lb ed="X" n="0158a17"/><lb ed="R080" n="0263a02"/>声。声上有名句文。名句文既<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158003" n="0158003"/>谁于火。火既烧名句文。 <lb ed="X" n="0158a18"/><lb ed="R080" n="0263a03"/>名句文既不離声。声亦被烧。声不離口。口亦应烧也。 <lb ed="X" n="0158a19"/><lb ed="R080" n="0263a04"/>所说火言明非目火者。如口中说火。即遮馀水等取。 <lb ed="X" n="0158a20"/><lb ed="R080" n="0263a05"/>以言口中亦捨火不得也。即依见相应我。唯是以无 <lb ed="X" n="0158a21"/><lb ed="R080" n="0263a06"/>作。如何得有以无依有。依他性上执为我法。此所变 <lb ed="X" n="0158a22"/><lb ed="R080" n="0263a07"/>者。似彼妄情。名似我法。彼妄所执我法实无不可说 <lb ed="X" n="0158a23"/><lb ed="R080" n="0263a08"/>牛毛似彼龟毛不说似彼但说似情者。问何故前疏 <lb ed="X" n="0158a24"/><lb ed="R080" n="0263a09"/>文即云。此依他起非有似有。实非二分。似计所执二 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0158b" n="0158b"/> <lb ed="X" n="0158b01"/><lb ed="R080" n="0263a10"/>分见相。故立似名。今此文中即云。此所变者。似彼妄 <lb ed="X" n="0158b02"/><lb ed="R080" n="0263a11"/>情。不得似彼心外遍计所执。不可说牛毛似于龟毛。 <lb ed="X" n="0158b03"/><lb ed="R080" n="0263a12"/>即前後文相违。答似彼妄情所执二分。亦不相违也。 <lb ed="X" n="0158b04"/><lb ed="R080" n="0263a13"/>以妄情相见二分。似彼妄情。以有似有。即自证是妄 <lb ed="X" n="0158b05"/><lb ed="R080" n="0263a14"/>情。或见分名妄情。即一见分。分能所似。</p> <lb ed="X" n="0158b06"/><lb ed="R080" n="0263a15"/><p xml:id="pX50p0158b0601">安慧解云变似我法总有二解乃至八识生时变似 <lb ed="X" n="0158b07"/><lb ed="R080" n="0263a16"/>我法者。问若护法立有见相二分。可许有圣教有体 <lb ed="X" n="0158b08"/><lb ed="R080" n="0263a17"/>施设假義依于体假。其安慧既云世间圣教皆是计 <lb ed="X" n="0158b09"/><lb ed="R080" n="0263a18"/>所执。又不立于见相。见相既无体。又下疏文云。愚夫 <lb ed="X" n="0158b10"/><lb ed="R080" n="0263b01"/>所计<anchor xml:id="nkr_note_add_0158b1001" n="0158b1001"/><anchor xml:id="beg0158b1001" n="0158b1001"/>已<anchor xml:id="end0158b1001"/>下。唯有护法难陀解。无安慧解。其安慧师。如 <lb ed="X" n="0158b11"/><lb ed="R080" n="0263b02"/>何得有有体施设假義依于体假。若言安慧不立有 <lb ed="X" n="0158b12"/><lb ed="R080" n="0263b03"/>有体施设假等。既文言世间圣教。其世间圣教中。立 <lb ed="X" n="0158b13"/><lb ed="R080" n="0263b04"/>有何似法。又问护法立有见分。见分即是情识。可许 <lb ed="X" n="0158b14"/><lb ed="R080" n="0263b05"/>世间有无体随情假以无依有假。安慧既不立有见。 <lb ed="X" n="0158b15"/><lb ed="R080" n="0263b06"/>应无无体随情假以无依有假。应但有以无依无假。 <lb ed="X" n="0158b16"/><lb ed="R080" n="0263b07"/>若安慧虽以无作无。亦同护法立其假等。又问<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158004" n="0158004"/>护世 <lb ed="X" n="0158b17"/><lb ed="R080" n="0263b08"/>间我法依见分。见分是情识。可名无体随情假。若护 <lb ed="X" n="0158b18"/><lb ed="R080" n="0263b09"/>法我法依相分。相分非是情识。及难陀我法依相分。 <lb ed="X" n="0158b19"/><lb ed="R080" n="0263b10"/>相分非情识。如何名无体随情假。若相分不離见。亦 <lb ed="X" n="0158b20"/><lb ed="R080" n="0263b11"/>得名随情也。问何故护法难陀等馀师。不言闻熏习。 <lb ed="X" n="0158b21"/><lb ed="R080" n="0263b12"/>唯安慧偏言闻熏习。又第七识中。如何得有闻熏习 <lb ed="X" n="0158b22"/><lb ed="R080" n="0263b13"/>耶。答准合皆有。答後显前也。又解诸识生时变似我 <lb ed="X" n="0158b23"/><lb ed="R080" n="0263b14"/>法者。即自证分上。有似我之相。安慧第二解也。解云。 <lb ed="X" n="0158b24"/><lb ed="R080" n="0263b15"/>安慧此自证分体。名似我法。即是于依他性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158005" n="0158005"/>于上。坚 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0158c" n="0158c"/> <lb ed="X" n="0158c01"/><lb ed="R080" n="0263b16"/>执为我法。方是相见二分。是遍计所执也。此疏文中 <lb ed="X" n="0158c02"/><lb ed="R080" n="0263b17"/>第二释。即是安慧不正義也。故疏文中前解为勝。即 <lb ed="X" n="0158c03"/><lb ed="R080" n="0263b18"/>是安慧正義也。</p> <lb ed="X" n="0158c04"/><lb ed="R080" n="0264a01"/><p xml:id="pX50p0158c0401">疏云以下约喩依他性有故识所变似我法似是识 <lb ed="X" n="0158c05"/><lb ed="R080" n="0264a02"/>自体者。安慧意说。其似我法。即是立依他起性故。以 <lb ed="X" n="0158c06"/><lb ed="R080" n="0264a03"/>下论文中。喩依他性有。明知似我似法即是依他。然 <lb ed="X" n="0158c07"/><lb ed="R080" n="0264a04"/>护法等。云第六七识乃至八识之中皆有执故者。如 <lb ed="X" n="0158c08"/><lb ed="R080" n="0264a05"/>愚意者。此疏文不是第三解。此文但重料简以前护 <lb ed="X" n="0158c09"/><lb ed="R080" n="0264a06"/>法安慧等義也。準前诸释。即依他起缘所生法。名似 <lb ed="X" n="0158c10"/><lb ed="R080" n="0264a07"/>我法者。若护法解。六七识中见相分上。皆能执我法。 <lb ed="X" n="0158c11"/><lb ed="R080" n="0264a08"/>由熏习故。八识生时皆变似我法。若安慧解。第七识 <lb ed="X" n="0158c12"/><lb ed="R080" n="0264a09"/>唯执我不执法。第六识通执我法。除第七识外。馀之 <lb ed="X" n="0158c13"/><lb ed="R080" n="0264a10"/>七识皆执于法故。八识生时皆似我法。若难陀师解。 <lb ed="X" n="0158c14"/><lb ed="R080" n="0264a11"/>六七二识中。唯相分上能执我法。後八识生时。皆似 <lb ed="X" n="0158c15"/><lb ed="R080" n="0264a12"/>我法也。二种相也者。即相见二分也。若安慧初解以 <lb ed="X" n="0158c16"/><lb ed="R080" n="0264a13"/>无依无别依于总者。如愚意者。即前段文。安慧有两 <lb ed="X" n="0158c17"/><lb ed="R080" n="0264a14"/>解中初解也。问安慧师。世间圣教我法之上。皆有以 <lb ed="X" n="0158c18"/><lb ed="R080" n="0264a15"/>无依无别依于总。</p> <lb ed="X" n="0158c19"/><lb ed="R080" n="0264a16"/><p xml:id="pX50p0158c1901">疏云此意喩上我法分别以下论文者。次疏文云。此 <lb ed="X" n="0158c20"/><lb ed="R080" n="0264a17"/>喩喩上诸有情类以下论文者。问何故一个患梦等 <lb ed="X" n="0158c21"/><lb ed="R080" n="0264a18"/>喩。疏文即言喩两处论文。答即论文中。喩各别如患 <lb ed="X" n="0158c22"/><lb ed="R080" n="0264b01"/>梦者。患梦力故者。此上二句。即喩上我法分别熏习 <lb ed="X" n="0158c23"/><lb ed="R080" n="0264b02"/>力故也。然论云心似种种外境相现者。此上二句。即 <lb ed="X" n="0158c24"/><lb ed="R080" n="0264b03"/>喩上诸识生时变似我。乃至而由分别似外境现也。 <pb ed="X" xml:id="X50.0819.0159a" n="0159a"/> <lb ed="X" n="0159a01"/><lb ed="R080" n="0264b04"/>然论云缘此执为实有外境者。此上二句。即喩上诸 <lb ed="X" n="0159a02"/><lb ed="R080" n="0264b05"/>有情类。无始时来缘此执为实我实法。法喩相能行 <lb ed="X" n="0159a03"/><lb ed="R080" n="0264b06"/>相可知。</p> <lb ed="X" n="0159a04"/><lb ed="R080" n="0264b07"/> <lb ed="X" n="0159a05"/><lb ed="R080" n="0264b08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>成唯识论疏抄卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0159a06"/> <lb ed="X" n="0159a07"/> <lb ed="X" n="0159a08"/> <lb ed="X" n="0159a09"/> <lb ed="X" n="0159a10"/><lb ed="R080" n="0264b10"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX50p0159a1001">此抄者。照迷暗夜光。而解本疏昆玉也。古专寺有 <lb ed="X" n="0159a11"/><lb ed="R080" n="0264b11"/>正本。中古其书纷失。義学之徒。常所憾慨也。幸哉。 <lb ed="X" n="0159a12"/><lb ed="R080" n="0264b12"/>今岁得此抄。实如河海得船筏。依之诱诸同老。命 <lb ed="X" n="0159a13"/><lb ed="R080" n="0264b13"/>愚弟而令书写之。然风凤之误不少。虽欲正之。如 <lb ed="X" n="0159a14"/><lb ed="R080" n="0264b14"/>无正本何。冀来学者正之云尔。</p> <lb ed="X" n="0159a15"/><lb ed="R080" n="0264b15"/><p xml:id="pX50p0159a1501">元文二丁巳天六月二十六日一见了 基笵<note place="inline">敬识</note></p></cb:div> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0127a0601" to="#end0127a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0127a1701" to="#end0127a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0127b0901" to="#end0127b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0127c1601" to="#end0127c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0128a1001" to="#end0128a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0128a2401" to="#end0128a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0128b0201" to="#end0128b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">舛<note type="cf1">T43n1830_p0229a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">殊</rdg></app> <app from="#beg0128007" to="#end0128007"><lem resp="#resp4" wit="#wit.cbeta">凤</lem><rdg wit="#wit.orig">风</rdg></app> <app from="#beg0128b0401" to="#end0128b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0128b0701" to="#end0128b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0128c0101" to="#end0128c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0128c0102" to="#end0128c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0128c0201" to="#end0128c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129b2001" to="#end0129b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129b2401" to="#end0129b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129c1101" to="#end0129c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129c1102" to="#end0129c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129c1201" to="#end0129c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129c1202" to="#end0129c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129c1801" to="#end0129c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130a1401" to="#end0130a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130a1501" to="#end0130a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130a1601" to="#end0130a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c0801" to="#end0130c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c0802" to="#end0130c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c1301" to="#end0130c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c1401" to="#end0130c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c1801" to="#end0130c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c2101" to="#end0130c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c2201" to="#end0130c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a0301" to="#end0131a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a1001" to="#end0131a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a1501" to="#end0131a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131b0101" to="#end0131b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132a1001" to="#end0132a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132a1101" to="#end0132a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132a1401" to="#end0132a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132a1402" to="#end0132a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132b1501" to="#end0132b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132b2001" to="#end0132b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132b2101" to="#end0132b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132b2102" to="#end0132b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132c0501" to="#end0132c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132c0801" to="#end0132c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132c1201" to="#end0132c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0133a0801" to="#end0133a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0133a1801" to="#end0133a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0133a2001" to="#end0133a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0133a2201" to="#end0133a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134b0301" to="#end0134b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134b0501" to="#end0134b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134c0101" to="#end0134c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134c2001" to="#end0134c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0135a0301" to="#end0135a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0135c0201" to="#end0135c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136a0301" to="#end0136a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c2101" to="#end0136c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c2301" to="#end0136c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137a1001" to="#end0137a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137a1601" to="#end0137a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137b1301" to="#end0137b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137c2201" to="#end0137c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138a0101" to="#end0138a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138b0101" to="#end0138b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138b0201" to="#end0138b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138c0501" to="#end0138c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138c1501" to="#end0138c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138c1601" to="#end0138c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138c1701" to="#end0138c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139a0301" to="#end0139a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139a0901" to="#end0139a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139a1501" to="#end0139a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b1601" to="#end0139b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c2101" to="#end0139c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0140a0301" to="#end0140a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0140a2401" to="#end0140a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140b0101" to="#end0140b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140c1101" to="#end0140c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141a1401" to="#end0141a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141a1501" to="#end0141a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141a1502" to="#end0141a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141b2101" to="#end0141b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141b2301" to="#end0141b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142b1001" to="#end0142b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142b1301" to="#end0142b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0143a0501" to="#end0143a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0143a2401" to="#end0143a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0143c1001" to="#end0143c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0143c1901" to="#end0143c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144a0301" to="#end0144a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144a1701" to="#end0144a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0144b1701" to="#end0144b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144b1702" to="#end0144b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144b1901" to="#end0144b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144b2001" to="#end0144b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144b2101" to="#end0144b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144c0301" to="#end0144c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144c0501" to="#end0144c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145a1501" to="#end0145a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145a2201" to="#end0145a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145a2301" to="#end0145a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145b0301" to="#end0145b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0146a0701" to="#end0146a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0146a1101" to="#end0146a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0146a1301" to="#end0146a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0146b1001" to="#end0146b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0147a2301" to="#end0147a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0148a0701" to="#end0148a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0148a1201" to="#end0148a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0149b0101" to="#end0149b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a1801" to="#end0151a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b1601" to="#end0151b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b2001" to="#end0151b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b2101" to="#end0151b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152b1601" to="#end0152b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152c0901" to="#end0152c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152c1601" to="#end0152c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152c2201" to="#end0152c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152c2301" to="#end0152c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153a0501" to="#end0153a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153a1501" to="#end0153a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153a1901" to="#end0153a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153b0501" to="#end0153b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153c0301" to="#end0153c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153c1001" to="#end0153c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153c1301" to="#end0153c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154a0301" to="#end0154a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154a2101" to="#end0154a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154a2102" to="#end0154a2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b0201" to="#end0154b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b0701" to="#end0154b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b0801" to="#end0154b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b0901" to="#end0154b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b1601" to="#end0154b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b2101" to="#end0154b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0155b1501" to="#end0155b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0156b0201" to="#end0156b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0156c1001" to="#end0156c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0157a0201" to="#end0157a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0157c2201" to="#end0157c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a0101" to="#end0158a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a0201" to="#end0158a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a1101" to="#end0158a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a1201" to="#end0158a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a1401" to="#end0158a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158b1001" to="#end0158b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0128007" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0128007">凤【CB】，风【卍续】，风疑凤</note> <note n="0136001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0136001A">插入般若二字</note> <note n="0136001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0136001B">插入说字</note> <note n="0139001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0139001A">插入解字</note> <note n="0139001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0139001B">插入造字</note> <note n="0152005A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0152005A">脱字疑剩</note> <note n="0152005B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0152005B">到字疑剩</note> <note n="0155002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0155002A">插入破字</note> <note n="0155002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0155002B">插入为多二字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0127001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127001">释疏序文</note> <note n="0127002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127002">插入筌字</note> <note n="0127003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127003">芳字更勘</note> <note n="0127004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127004">悬疑县</note> <note n="0127005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127005">采而二字更勘</note> <note n="0127006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127006">悬疏作玄</note> <note n="0127007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127007">卷疑尽</note> <note n="0128001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128001">方疑不</note> <note n="0128002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128002">之疏作了</note> <note n="0128003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128003">唯疑准</note> <note n="0128004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128004">迦下疑脱旃字</note> <note n="0128005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128005">线花疏作线华</note> <note n="0128006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128006">殊字疑剩</note> <note n="0128007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128007">风疑凤</note> <note n="0128008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128008">盛疑成</note> <note n="0128009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128009">鲁疑鱼</note> <note n="0128010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128010">细皆疑网背</note> <note n="0128011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128011">背下恐有脱文（背ハ皆ニツクル，註[11]参照。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0128012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128012">行字更勘</note> <note n="0128013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128013">方原本字体不明</note> <note n="0128014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128014">捨疑于</note> <note n="0128015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128015">後疑归</note> <note n="0128016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128016">徒字更勘</note> <note n="0128017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128017">化疑作</note> <note n="0128018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128018">通字疑剩</note> <note n="0128019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128019">于疑援次同</note> <note n="0128020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128020">液疏作澄</note> <note n="0129001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129001">识疑藏</note> <note n="0129002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129002">立字疑剩</note> <note n="0129003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129003">插入以无二字</note> <note n="0129004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129004">未疑来</note> <note n="0129005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129005">成下应有实字</note> <note n="0129006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129006">三等八字疑衍</note> <note n="0129007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129007">希字疑剩</note> <note n="0129008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129008">掩疏作掩</note> <note n="0129009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129009">误字更勘</note> <note n="0129010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129010">道字疑剩</note> <note n="0129011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129011">＊旋疏作旗（＊ノ字ハ本文ト异ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0129012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129012">坚疑竖</note> <note n="0129013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129013">预疑倾</note> <note n="0129014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129014">诸疑证</note> <note n="0129015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129015">诵疑涌</note> <note n="0129016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129016">名字耨字疑剩</note> <note n="0129017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129017">沙疑断</note> <note n="0129018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129018">插入堂字</note> <note n="0129019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129019">巳字疑剩</note> <note n="0129020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129020">插入<g ref="#CB01470">葱</g>字</note> <note n="0129021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129021">评疑译</note> <note n="0129022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129022">无疑元</note> <note n="0129023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129023">且字疑剩</note> <note n="0130001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130001">羽疏作宇</note> <note n="0130002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130002">插入支字</note> <note n="0130003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130003">插入圣字</note> <note n="0130004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130004">插入如字</note> <note n="0130005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130005">形疑显</note> <note n="0130006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130006">插入进也二字</note> <note n="0130007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130007">中疑永</note> <note n="0130008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130008">阔字原本不明</note> <note n="0130009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130009">延疏作廷</note> <note n="0130010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130010">犹疑须</note> <note n="0130011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130011">孝疑教</note> <note n="0130012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130012">插入提字</note> <note n="0131001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131001">舌字更勘</note> <note n="0131002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131002">妨疑好</note> <note n="0131003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131003">及疑反</note> <note n="0131004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131004">功字疑剩</note> <note n="0131005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131005">插入摄字</note> <note n="0131006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131006">者字疑剩</note> <note n="0131007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131007">杂疑離</note> <note n="0131008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131008">者字疑剩</note> <note n="0131009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131009">物疑扬</note> <note n="0131010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131010">理等四字疑衍</note> <note n="0131011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131011">成等九字疑剩</note> <note n="0132001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132001">採疏作操</note> <note n="0132002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132002">书等八字疑剩</note> <note n="0132003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132003">字字疑剩</note> <note n="0132004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132004">位字疑剩</note> <note n="0132005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132005">今字更勘</note> <note n="0132006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132006">笙字疑剩</note> <note n="0132007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132007">众生疑疏主</note> <note n="0132008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132008">身名二字疑剩</note> <note n="0132009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132009">是字疑剩</note> <note n="0132010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132010">自下释本文</note> <note n="0132011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132011">插入文字</note> <note n="0133001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133001">谓等六字疑衍</note> <note n="0133002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133002">失疑先或共次同</note> <note n="0133003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133003">耶字疑剩</note> <note n="0133004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133004">性疏作姓</note> <note n="0134001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134001">花疑如</note> <note n="0134002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134002">多字疑剩</note> <note n="0134003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134003">他疑说</note> <note n="0134004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134004">彼疑波次同</note> <note n="0134005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134005">于上应有至字</note> <note n="0135001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135001 #note_star_1 #note_star_2">具疑其下同</note> <note n="0135002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135002">插入七心界三字</note> <note n="0135003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135003">疏无如字</note> <note n="0136001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136001A">插入般若说三字</note> <note n="0136001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136001B">插入般若说三字</note> <note n="0136002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136002">是疏作唯</note> <note n="0136003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136003">词疏作辞</note> <note n="0136004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136004">问字更勘</note> <note n="0136005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136005">天疑夫</note> <note n="0137001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137001">疏无準此二字</note> <note n="0137002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137002">土字疑剩</note> <note n="0137003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137003">□疑海</note> <note n="0137004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137004">空疑经</note> <note n="0138001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">□疑审</note> <note n="0138002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138002">北疑此</note> <note n="0138003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138003">勝疑腾</note> <note n="0138004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138004">得疑德</note> <note n="0138005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138005">教字疑剩</note> <note n="0139001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001A">插入解字造字</note> <note n="0139001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001B">插入解字造字</note> <note n="0139002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139002">者字疑剩</note> <note n="0139003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139003">重疏作净</note> <note n="0139004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139004">业字更勘</note> <note n="0139005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139005">论疑轮</note> <note n="0139006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139006">违疑遣</note> <note n="0140001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140001">解疏作释</note> <note n="0140002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140002 #note_star_3">二个微疑征</note> <note n="0140003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140003">因字疑剩</note> <note n="0140004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140004">插入第四二字</note> <note n="0140005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140005">此疏作斯</note> <note n="0140006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140006">显等三字疑剩</note> <note n="0140007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140007">作疑依</note> <note n="0140008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140008">能下疑脱诠字</note> <note n="0140009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140009">有字疑剩</note> <note n="0140010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140010">方疑万</note> <note n="0140011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140011">则不二字疑剩</note> <note n="0141001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141001">道疑通</note> <note n="0141002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141002">第六疑萨婆</note> <note n="0141003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141003">小字疑剩</note> <note n="0141004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141004">插入有字</note> <note n="0141005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141005">与疏作兴</note> <note n="0142001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142001">业字更勘</note> <note n="0142002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142002">成疑来</note> <note n="0142003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142003">人上疑脱其字</note> <note n="0142004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142004">德疑得</note> <note n="0142005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142005">业疑乐</note> <note n="0142006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142006">＊爱疑更（＊ノ字ハ本文ト异ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0142007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142007">伺疑離</note> <note n="0143001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143001">问其二字疑剩</note> <note n="0143002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143002">解下疑脱脱字</note> <note n="0143003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143003">起疑趣</note> <note n="0143004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143004">赞疑钻</note> <note n="0143005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143005">极字更勘</note> <note n="0143006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143006">乘字疑衍</note> <note n="0143007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143007">即疏作巧</note> <note n="0143008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143008">不一作而</note> <note n="0144001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144001">以疑八</note> <note n="0144002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144002">钝根二字疑剩</note> <note n="0144003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144003">即字疑剩</note> <note n="0144004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144004">利字疑剩</note> <note n="0144005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144005">钝字疑剩</note> <note n="0144006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144006">果疑本</note> <note n="0145001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145001">道字疑剩</note> <note n="0145002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145002">住上疑脱无字</note> <note n="0145003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145003">方疑万</note> <note n="0146001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146001">者疑著</note> <note n="0146002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146002">者疑竟</note> <note n="0146003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146003">至疑主</note> <note n="0146004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146004">众疏作集</note> <note n="0146005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146005">能一作通</note> <note n="0146006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146006">合疑会</note> <note n="0147001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147001">与字疑剩</note> <note n="0147002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147002">答疑若</note> <note n="0148001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148001">插入有字</note> <note n="0148002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148002">微疑征</note> <note n="0148003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148003">道字疑剩</note> <note n="0148004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148004">答疑若</note> <note n="0148005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148005">非字疑剩</note> <note n="0148006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148006">非约二字疑剩</note> <note n="0148007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148007">平下疑脱等字</note> <note n="0148008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148008">智疑声</note> <note n="0149001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149001">生字更勘</note> <note n="0149002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149002">父字更勘</note> <note n="0149003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149003">插入行字</note> <note n="0149004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149004">以为二字疑剩</note> <note n="0149005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149005">声疑色</note> <note n="0149006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149006">说字更勘</note> <note n="0150001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150001">意字疑剩</note> <note n="0150002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150002">与字疑剩</note> <note n="0150003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150003">同疑问</note> <note n="0150004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150004">可境二字疑剩</note> <note n="0150005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150005">一字疑剩</note> <note n="0151001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151001">异字疑剩</note> <note n="0151002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151002">于下疑脱中字</note> <note n="0151003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151003">上疑下</note> <note n="0151004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151004">後疑其</note> <note n="0151005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151005">外疑解</note> <note n="0152001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152001">魔疏作摩</note> <note n="0152002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152002">道疑童</note> <note n="0152003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152003">有字疑剩</note> <note n="0152004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152004">圣疑地</note> <note n="0152005A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152005A">脱到二字疑剩</note> <note n="0152005B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152005B">脱到二字疑剩</note> <note n="0152006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152006">後疑复</note> <note n="0152007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152007">复疑後</note> <note n="0152008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152008">玉字更勘</note> <note n="0152009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152009">不下疑脱般字</note> <note n="0152010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152010">言疑害</note> <note n="0152011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152011">八字疑剩</note> <note n="0153001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153001">八上下疑有脱文</note> <note n="0153002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153002">二十疑脱向字</note> <note n="0153003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153003">非法二字更勘</note> <note n="0153004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153004">门疑问</note> <note n="0153005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153005">盗字更勘</note> <note n="0154001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154001">但等五字疑衍</note> <note n="0154002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154002">缘疑勝</note> <note n="0154003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154003">将疑持</note> <note n="0154004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154004">平字更勘</note> <note n="0154005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154005">又字更勘</note> <note n="0155001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155001">三界二字疑剩</note> <note n="0155002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155002A">插入破字及为多二字</note> <note n="0155002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155002B">插入破字及为多二字</note> <note n="0155003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155003">疏无者字</note> <note n="0155004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155004">护下疑脱法字</note> <note n="0155005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155005">故下疑脱名字</note> <note n="0156001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156001">而字疑剩</note> <note n="0156002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156002">种等九字疑衍</note> <note n="0156003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156003">族字疑剩</note> <note n="0156004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156004">插入不字</note> <note n="0157001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157001">自证自证或作见与证</note> <note n="0157002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157002">于疏作彼</note> <note n="0157003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157003">世字更勘</note> <note n="0158001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158001">感疑盛</note> <note n="0158002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158002">如等五字褈复</note> <note n="0158003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158003">谁疑称</note> <note n="0158004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158004">护下应有法字</note> <note n="0158005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158005">于字疑剩</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0127a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0127a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0127b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0127c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127c1601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0128a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0128a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0128b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b0201">舛【CB】，殊【卍续】</note> <note n="0128b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0128b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0128c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0128c0102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128c0102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0128c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129c1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129c1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c0802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132a1402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0133a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0133a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0133a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0133a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0135a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0135a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0135c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0135c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139a0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139c2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0140a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0140a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141a1502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141a1502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0142b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0142b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0143a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0143a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0143c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0143c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144a1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0144b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144b1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0146a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0146a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0146a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0146b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0147a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0147a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0148a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0148a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0149b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0149b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0152b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0152c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0152c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0152c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0152c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154a2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154a2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0155b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0155b1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0156b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0156c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0157a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0157c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0158a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0158a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0158a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0158a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0158a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0158b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>